18 



D'AMBOINSCHE 



XVII HOOFTDEEL 



V <tn den Caticer Kuber : Cattam Saliffa. 



Cancer 

 Ruber. 



Haar ge- 

 daante , 

 Zie dc 

 Plaat X. 

 iVo.i. 



Is noch 

 weinig 

 tekent. 



En met 



bhetroode 

 vlakken- 



Word va$ 

 Zommigen 

 voor oneet* 

 baar; 



Eu van an- 

 deren voor 

 goet ge- 

 houden. 



ming m 



verfcheide 



taaien. 



of Koper 

 krabben. 

 Waarom 

 zoo ge- 



Haar ge- 

 daante. 

 Zie de 

 Plaat XI, 

 Aft. 4. 



Word voor 

 fchadelyk 



Cattam 

 Catuppax, 



Dit is eenzeltzaame Krabbe, en word weinig gevonden, wat grooter dan een 

 gemeene Zeekrabbe , 4 duimen lang, en vyf breed, onder alle de dikfte 

 van fchild, 'twelk glad en effen is, een mes dik, aan ieder zyde heeft het 

 eenftomp, hoek, of tand, noch een by ieder oog , en noch vier aan 't voor- 

 hooft, ftomp en rondagtig. De oogen zyn kleen , en fchuilen in kleene gaten. Het 

 fchild heeft onder aan den buik twee ftukken, die daar aan fchynen gezet te zyn , en 

 met 'er tyd als halve Maanen afvallen; de fchaeren en pooten zyn noch onbekent, de- 

 wyl my t'elkens de blootefchildengebragt wierden. De koleur van 't fchild is rood , zelfs 

 aan de levende , als zy uit Zee komt , doch niet doorgaans , want het fchild zelfs is bleek , 

 maar daar op ziet men groote roode plekken, van coleur als de afgevallene bladeren van 

 den Boom Saliffa, of Catappan, die rood zyn als een gekookten Kreeft, waar van 

 de drie grootfte als dubbeltjes op den rugge ftaan, 3 kleender by den ftaert, en zom- 

 tyds vier, en noch 4. by de oogen. Dit teiken heeft de Inlanders bewogen, dat ze 

 haar mede voor verdacht houden, en tot den koftniet willen toelaaten. Immers in het 

 dorp Hucconalo wierd zy my getoont, dat ze aan zommige Lieden zoude fchade 

 gedaan hebben, die haar in den Amboinfen inham gevangen, en onvoorzigtig gegeeten 

 hadden; daarentegen andere Inlanders verklaarden, dat zy by haar gegeeten wierden. 

 Deze Krabbe heeft 11 of 1 3 roode oogen , op het fchild in 3 ryen , de grootfte als 

 een ftuiver. Die van Hucconalo, zoo andere willen, hebben haar ten onregte fchade- 

 lyk genoemt, want op Caybobbo en Bonoa word zy voor de befte gehouden , zynde 

 vol geel vet, en vol vleefch, hiet op Bonoa, Moele pipi, dat is, Gefchilderde 

 wangen. 



Haar naam in 't Latyn is Cancer Ruber; Maleits Cattam Saliffa, Amboins op Ley- 

 tim: Tu Sariffa, op Oma Ucu Sariffa; want Sariffa noemen ze op Leytimor, 'twelk 

 de Hitoefen Saliffa uitfprceken , in 't Maleits den Boom Catafpan. 



Onder den bovenftaanden Cancer Aneus, zoo wel als onder den voorgaanden Cancer 

 Noxius , behoort de navolgende , genaamt Cattam Tambaga , dat is , Cancer r^Eneus , of 

 Koperkrabbe, dewyl ze rood of Koperverwig is, wanneer zy uit Zee komt, niet veel 

 grooter dan een gemeene Krabbe, ook in gedaante niet veel daarvan verfchillende, doch 

 ganfch kaal van haair over 't geheele lyf, behalven ecnige zagte haairtjes beneden aan 

 de pooten. Het fchild is digt gemarmert met bruine oogjes, doch omtrent den ftaert 

 heeft zy 3 regt roode plekken, waar van de middelfte vierkant, en-de twee ter zyden 

 langwerpig zyn ■, noch heeft zy eenige verhevendheden , eene geflote Beurze verbeel- 

 dende, welker mond naar agteren ftaat : zy heeft twee kleene oogen , die diep ver- 

 borgen ftaan , tuflehen de kerven van 't hoofd , en ganfch geen baerden. De nypers zyn git 

 zwart, doch niet fcherp getand ; de agterfte en breedfte pooten leggen met het agterfte 

 en breedfte deel of lidt op het achterlyf, bedekkende het zelve tot aan den hals van de 

 Beurs , waar mede zy fchynen het agterlyf te befchermen. De pooten eindigen in kor- 

 te ftompe doorntjes. De buik is mede rood en wit gemarmert. Van deze Ko- 

 perkrabbe word getuigt, dat ze volkomen fchadelyk is, gelyk zy ook zelden Voor den 

 dag komt. Over 't geheele lyf is zy glad, en blinkende als porcelyn. 



My is eene Krabbe van TuSariffa Affahoedi toegebragt, onder den naam van Tu Sariffa, 

 of Cattam Catappan, van de bovenftaande niet veel verfchillende, behalven dat zy zoo 

 rood van fchaal niet is ; de rugge is in 't midden bleekgeel van grond , ter zyden af 

 bruin, meteen groote roode plek midden op den rugge, en aan weérzyden noch vyf 



mindere, 



