24 D'AMBOINSCHE 



welke myns oordeels zoodanige zyn die daar in gcgroeit, en met den ftaert noch niet 

 los zyn , anders kan men ze ook in de hand houden , en wagten tot dat ze haar hooft 

 van zelfs uitfteeken, wanneer men ze gauw met de vingers moet aantallen, een weinig 

 vaft houden en zoetjes draaijen, maar niet fterk uithaalen, want anders trekt men ze 

 van haaren ftaert, die dan in 't hoorntje blyft, en op nieuw rot. 



Haar naam in'tLatyn 'isCancelli, Maleits Coeman , Amboins Oeman. De Franfche 

 Bewoonders van de Carybifche Eilanden, gelykmen leeft, Hift. Antill. Rochefort.lib. i. 

 Uk i, cap. 4. noemen ze aerdig Soldaaten , dewyl ze geen eigen huis hebben , en over al daar 

 < &baatai ze komen zig meefter maaken. In Languedocq Tefle Rondoiet , men noemt ze ook Ber- 

 gthtctm. n ard FEremite, om dat ze als Kluizenaars omzwerven, en in gehuurde Celletjes 

 E "r m woonen. 



andere 



Htremkm. Men vind ze op alderlei vlakke ftranden, daar de Zee veelderhande ruigte opfmyt, 

 wé?" hazonderheit daar cenig aas of uitwerpzels onder loopen ; als het water waft , be- 

 wrdia. geven ze zich op de naafte klippen, en als ze een menfeh zien aankomen, iprin- 

 gen ze met een gedruis van boven neer, en verbergen zich zoo gauw in 't zand, dat 

 men 'er van hondert qualyk een krygen kan. De gevangene kan men noch in de hand , 

 noch in de zak by zig draagen, want de warmte gevoelende, kruipen zc ftraksuithet 

 huisje, en nypen met de fchaeren, (zoo hardnekkig vaft houdende het geen zy gevat 

 Zynjkri hebben) dat ze zich dikwils eer in ftukken laaten trekken, dan los laaten. Als 'er na 

 tbams. vecle mooi i e Aooge da g en ee " regen komt , kruipen ze 's nachts in de huizen en 

 op de kamers, en maaken aldaar zodanig een gerammel , dat de flapende wakker moeten 

 worden, meinende dat'er Bokken in dc kamer zyn, Andere klugten meer bedryven 'er de 

 Inwoondcrsmede , als ze dezelve iemant 's nachts onder 't hoofdkuflèn ftceken , of in een 

 En oma toegedekte pot onder de kooi ftcllcn. Tot de koft zyn ze onbequaam , immers in de- 

 '"fty- ze Eilanden, doch in voorfchreve Hift. Antill. leeft men dat ze de Carybanen eetcn, 

 Doch word als mede tot eenig Geneesmiddel gebruiken } want uit de fehaal getrokken , gedoodt en in 

 "mlddcfm dc Zonne gekg'» geeven ze eenige olie van zich, dienuttelyk gefmeert word op Gut' 

 gebruikt, tam Frigidam , of Koude zinkingen. Men gebruikt ze ook zeer gelukkig om de har- 

 &wr/rfei'-<figheit en klieren des lichaams te verdryven. In Amboina is het ook beproeft, 

 tallen.' clat dc ftacrt van ^ eze Cnmans gelooten, en pleifters gewys opgebonden, de pynlyke 

 ftceken van den vifch Ican Stangt cn andere venynige viflehen geneeft. Over haaren 

 oorfprong vallen niet minder twiften, dan van de bovengemelde Beurskrabben; want 

 gevóefeii' zommi g e oordeelen dat ze groeijen uit de overblyfzeltjes der Alikruiken , die men gekookt , 

 ™» haar en niet wel uitgetrokken heeft , maar het agterfte krulletje hier van met het huisje wegfmyt , 

 nZ. °' en dat daarom het agterlyf van deze Coemans ook met de Slakken overeen komt. An- 

 dere bewecren met beter reden, dat ze zelve voortteelen, om dat ze onder den ftaert 

 zoo wel eyers hebben als andere Krabben j miflehien komen beide deze gevoelens met 

 de waarheit overeen , namentlyk dat de eerfte groeijen uit de rcliquien van de weg- 

 geworpene Slakken, en daar na weder andere voortteelen, die zoodanige huizen moe- 

 ten zoeken als haare Ouders bewoont hebben. By dit gevoelen zal ik zoo lange blyven, 

 tot my de Ervaring wat anders heeft gcleert, want ik het ecnemaal daar voor houde, 

 dat een ieder hoorn zyn byzonder Coeman voortbrengt , gelyk men uit haare vershei- 

 de gedaante bemerken kan. 



Wederom zyn 'er zommige die ftaandc houden , dat zeker flag van deze Coemans zoo 

 groot geworden zynde, datze geen bequame huizen meer konncn vinden , voortaan bloot 

 ^v<r«.> c »' 00 P en ' en cind ely k i» Beurskrabben veranderen, 't welk my ganfeh niet waarfchy- 

 h gebrek nelyk voorkomt, en dieshal ven het boven in 't zelve Hooftdeecl wcderleM hebbe Zv 



•van hoer/11 ■ i! j 1 i-i -1 ■ 1 



in holle gaan niet alleen de leege alikruikjes bcwoonen , maar als ze geen hoorntjes konncn 

 o"'k l Z"'de kl 7g en ' kruipenze ook in de leege doppen van de vrugt Varvang , die men Fa- 

 fihaeren ba en Caflanea Marina noemt: in de leege fchaeren van groote Krabben, en dierge- 



doode lij • 1 ,« * a 



Krabben. JyKen, datze voor haar lyf bequaam vinden, Arift. Lib. 4. Hift. Animal. cn zyEUa- 

 nus Lib. 7. Cap. 31. noemenze Carcinades , cn de laatfte zegt, datze bloot zonder 



ichaal 



