28 



D' AMBOINSCHE 



XXVI. HOOF TDEEL. 



V m den Foetus Cancromm , Bloedige en vuurige Zee- 

 roode Lappen. 



Befchry- ■ It zyn kleene fchepzels van Krabben en Garneelen , die in de eerde regen- 

 VxLtCaa- I I maanden, wanneer de Zon in Taurus gaar , met menigte de Rivieren komen 

 crorum. J afdryven , en zig aan der zeiven monden of uitgangen in Zee ophouden , daar 



Hocgcvait- men ze met uitgefpanne doeken vangt, zy worden geftampt en ingepckclt, 



waar door ze tot eenen dikken bruinen bry worden, dien men met Limoenfap dun- 

 der maakt, en tot indooping gebruikt j dit noemt men met een Sinees woord Kitsjap, 

 en de Schepzels van de voornoemde Garneeltjes noemenze op Hitoe Oulewan. 

 i Simt. j) aar : s nocn cen an( j ere foort van kleene Garneeltjes , die op zekere tyden des 

 Zynopze- J aars ' met zu " c eene meenigte , uit Zee komen,en op ftrand geworpen worden, dat ze 

 kerc tyde» dien bedekken , en purperrood doen fchynen j men vind ze meeft op de ftranden 

 'di'ivid. van Java , doch 't heugt my dat ik in de Weftmoeflbn den ftrand van Laricque ook 

 zoodanig rood heb gezien , beftaande uit diergelyke garneeltjes, waar van het grootfte 

 deel wat grooter dan luizen was. Deze konden uit geene rivieren komen , dewyl 'er op 

 die plaats , daar ik ze gezien heb , geene waren , zoo dat ze uit de Zee moeten voort- 

 gekomen zyn i het gebeurt ook dikwils, dat men deeze fchollen in dejavaanfche Zee 

 ontmoet , en dat het fchynt als of men door bloed zeilde. De Javanen en Sineezen , op 

 Grijfek woonende , weeten deze garneeltjes in menigte op te vangen , te ftampen , en 

 in te peekelen , en diergelyken bruinen bry daar uit te maaken , dien ze Bolatsjang 

 noemen. Hier uit maaken ze droogc koeken , die ze in andere Landen voeren om 

 RnJe Sauflèn daar van te maaken ; doch die wat zuivers wil hebben , moet het by hunlieden 

 w ?b'it' n ' C ' , 5 rzonc ' er beftellen, wanr het gemeene Bolatsjang wat morffig en vuil toebereid 

 de Weert , word. In de Reize van Sebalt de Weert door de Straat Mageüanes.f. i An. i f99. den 

 "r'ÓjTpU- 1 2 J anuarv ' word verhaalt , hoe hy omtrent den hoek Rio de Tlatas , de Zee zoo rood als 

 'fiigrooie bloed heeft gezien , en het water daar uit fcheppende, bevonden dat het vol roode wormt- 

 gt""cf U jes was, welke, als men ze in de hand nam , als vlooijen weg fprongen. Zommigc mee- 

 nen, dat by zekere tyden des Jaars de Walvifichcn hen uitwerpen, doch het is onzeker. 

 Voorval Indenjaarc 1670 cen Schip uit Holland naar Indien zeilende, verviel wat Weftelyker 

 vaityitr j an Schipper meende, omtrent de klippen genaamt Venedos deSt.'Paulo, gelegen voor 

 difch Sdnf. de Brajilifche kuft, op 2 graden Noorder breedte: alhier zwervende, zagen zy op zekeren 

 nacht, agteruitde Zeeganfchwitenvuurig; in een halve maan geformeert, omtrent 3 my- 

 len langen breed, waar naar toe, volgens hunne meening, 'tSchip over ftuur gevoert 

 wierd, en waarover zy alle zeer verftelt waren , vreezende dat het de voornoemde droog- 

 ten of klippen mogten zyn. De fchuit wierd met der haaft uitgezet, om den grond 

 te onderzoeken , die niet gevonden wierd , en met een vaerdigheit quam dat witte en 

 vuurige veld naar 't Schip toe, zoo dat ze zich daar midden in bevonden. Zy fcheptcn 

 van dit water , waar aan men by dag niet bemerken konde van ander Zeewater iets re 

 verfchillen j maar eenige linne kleedercn agter uit fleepende , wierden s' anderendaags 

 jindtr bevonden fchoone blauwe plekken te hebben, die men niet konde uitwaflehen. Ze- 



voarval ■ * 



aan'ifu kere Juffrou w , een der zei ver kleedjes , zynde een nachtrokje, aandoende, kreeg een 

 "jtgramu. P' e k °P de muis van haar hand, die een Efcharam zette, doch zonder groote pyn, 

 Derde waar van zy het lidteken tot aan haar dood behouden heeft. In 't jaar 1675 ,cen Schip 

 v „aüvfeier zeilende omtrent Manado, heeft op gelyke wyze by nacht de Zee ganfeh vuurig ge, 



vonden, waar van 't zoo licht wierd , als by heldere Maanefchyn. Zy zyn 'er door 

 nado. heen gezeik, om dat ze wel wiften dat daar, wegens den grond, niet te vreezen was, 



doch hebben van het water niets onderzogt. 



In 



