3 o D' AMBO INSCHE 



fpinis. Diofcor. lib.i. cap-i. fteltgeene foorten daarvan, enfpreektmaarin'talgemeen 

 van hunne kragten. In dezé Oofterfche Eilanden heb ik, behalven de gemeene, noch 

 veele andere foorten gevonden , zoo dat ik niet weet tot welke ik deze voornoemde 

 brengen zal ; échter zal ik ze mede in y geilagten verdeelen , en ieder zyn bezonder 

 jgJlJJ* Hooftdeel geven. Als i Echinum vulgarem , 2 Echinometram digitatam , 3 Echi- 

 htit ««der n0 metmm fetofam > 4. Echinum fukatum , f Echinum planum , alle in verfcheide min- 

 dere foorten onderdeeld. Doch ik vind goed hunne algemeene befchryving voor aan te 

 gefielt. 2ctt cn, en zulks in 't korte, dewylze in de Europifchc Boeken genoeg bekent is. Alle 

 'b^hnZ'ing Echini of Zeeappels dan hebben een halfronde, verwulfte, en breukzaame fchaal, 

 der zelve. j n g e( ] aante van een bakoven , zommige rond en effen , zommige langwerpig , 

 zommige ingedrukt en gevoorent , en andere plat. Van buiten ziet men over dé fchaal 

 vier breede ftraalen loopen , by het bovenfte gat als in een Centrum t' zamen komende. 

 De fchaal zelfs is uit vyf deelen gemaakt, die met getande of gezaagde naaden t' za- 

 men fluiten, gelyk het Bekkeneel aan een menfehen hooft, doch ordentlyker. Dezelve 

 t*m ivm is ° ok met duizenden kleene gaatjes doorboort, die alle in ryen ftaan, als of het een 

 mmkul. i <on ftjg borduurwerk was , zommige zoo kleen dat menze effen doorzien kan. Noch 

 is de buitenfte fchaal met ontelbare groote en kleene wratjes bezet, waar vandegroot- 

 fte ordentelyk in de voornoemde breede ftraalen ftaan, en op ieder van de wratjes ftaat 

 een voetje, 't welk in zommige een ftompen doorn, in anderen een vinger gelykt, 

 met teêre vliesjes op de voornoemde wratjes vaft , en daarenboven met een dunne 

 zenuwe door het gaatje van de wrat, aan het binnenfte vleefch vaft, enderhalven alles 

 beweeglyk , wnar mede deeze diertjes hunnen gang maaken , niet rollende , gelyk zom- 

 mige vborgceven , maar regt voortgaande , het zy dan , datze door de Zeebaaren omgewor- 

 pen worden, wanneer ze zig met de langfte voeten, die op den rugge ftaan, weder 

 omkeeren, en in hunnen regten ftand helpen. Dit verkeerde dier heeft zynen mond naar 

 Heeft zyn je,, g ron d , en 't gat naar den hemel gekeert , doch de geftalte zynes lichaams vereifcht 

 der op di zulks; want om dat het een vlakke bol is, en zyn voedzel op den grond moet zoe- 

 frvni- (. e n, moft noodzakclyk den mond onder ftaan, en het gat of d'uitgang der uitwerp- 

 f" r fevU zelen hier tegen over. De mond is een rond gat, beneden in de fchaal; daar in ftaan 

 af demi- ^ tanden tegens malkander, eenen kegel formeerende, van een byzonder fatzoen, 

 met de fpitze nederwaarts gekeert, en boven plat. Ieder tand is van twee geftreepte, 

 en broffe beentjes gemaakt, loffelyk tegens malkander gevoegt, van binnen hol met een 

 doorgaand beentje, als een doren, 't welk buiten wat uitffeekt; zoo dat deze j fpit- 

 zen eigentlyk de tanden zyn, die de fpitze des kegels formeeren, en agter ziet men 

 noch eenige kromme beentjes, alwaar dezen krop (ing/uvies) in f maagenzig verdeelt, 

 p'Ltxm tc g cns de fchaal aanleggen , en anders niets inhouden dan een bruin vuil water met 

 lettor A. zand gemengt, en boven weêr t' zaamen ftooten by den uitgang; deze tanden han- 

 gen loffelyk, en met dunne en weeke velletjes aan malkander, en als men den gehee- 

 len klomp van de velletjes uitneemt, die zuivert en opdroogt, gelykt ze zeer wel een 

 Keizers Kroon , doch men moet ze met een draadje bewinden , op dat ze niet van 

 malkander valle. Tuffchen de voornoemde f maagen , vind men noch vyf langwerpi- 

 ge klompjes, van een geele of witagtige drooge fubftantie, ook tegens de fchaal 

 aanleggende, die men de Eyeren noemt, en zeer wel met vifchkuit overeen komen, 

 gelyk ze ook in zommige foorten eetbaar zyn. Aan den rand van den mond ziet men 

 noch f ooren aan de fchaal vaft, daar de banden doorloopen , die de krop met de vyf 

 buiken t' zamen voegen. 



Hunne te- De algemeene naamen zyn ; Echimis Marinus. Belg. Zeeappel. Amboins Seruakki , 

 'vTfi&'L °P Hitoe Anay , op Luhu Sepalakke , op Leytimor Uien huaa , of Kleenpotje ; maar 

 taaie». ylyitiy hiet de keel van een Bobber, daar de viflchcn infehieten , daar een omgekeei- 



den Zceappel ook wat naar gelykt. Manuhmla; eft Echinus efculentus. 



Om nu tot de gemeene foort te komen , die wy in dit Hooftdeel befchry ven , hier van 



bevinden wy de volgende ondetfoorten. 



I. Echi- 



