RARITEIT-KAMER. II Boek. w 



rugge > zoo dat ze bykans de helft van den omloop beflaat. Hier uit volgt dat dit ge- 

 flacht van tyd tot tyd zynen mond aan de fchaal verandere, of na 't vervolg van draai- 

 jingen voortzette. De tweede manier gefchied door uitrekking over 't geheele lyf naar De tweede 

 alle kanten , (per extenjtonem totiits corporis teftacei') want dit flag behoud altyd een m '"'" r - 

 en den zelfden mond , maar het geheele lyf word grooter Naar deze manier groeijen 

 alle Porcelland en Cauris. De derde manier gefchied door toczet en uitrekking te ge- De derde. 

 ]yk , (per appofltionem & extenfionem Jlmul~) gelyk doen alle Schulpen , Moffelen en 

 Oefters , die niet alleen aan den voorftcn rand een toezet krygen , maar de fchaal in zich 

 zelfs , of veel meer haarc blikken [ LarnelW] worden over 't geheele lyf ook dikken 

 krygende , zoo t' fchynt > haar voedlèl uit dunne adertjes die aan den Spondylo valt zyn. 

 Doch by alle ftaat aan te merken , dat de oude deelen der fchaalen , inzonderheid aan dimmer- 

 haar buitenfte huid en uitfteekende hoornen , zoo veel voedfel niet meer krygen , of 

 zoo veel invloeijing van het dier niet meer hebben , als de jongde toezet ; want alle 

 hoekken, doornen of nagels, die eens volmaakt zyndc afgebrooken worden, groeijen 

 met weder aan. 



V 



II. HOOFTDEEL. 



'Nautilus Major Jive crajfus : Bia papeda. 



Oor het eerfte gcflacht van de eenfchaalige en gedraayde hoorentjes , ftcllcn DeNau- 

 wv die eeene , dewelke van binnen een Paerlemoer fchaal hebben , of im- ti,m M <>- 



, ' ■ lor eerjte 



mers zoodanig blinken als of het Paerlemoer was. Deze zyn van verfcheide gejlacht. 

 gedaanten , waar onder uitmunt de Nautilus , draagende cene gemengde natuur van 

 Vifch en Schulpen, waar in hy van alle andere Schaal villchcn verfchilt; want de Vifch 

 die daar in woont of die deze Schulp formeert, is een flag van den Tolypns of Veel voet, 

 verdeelt in twee foorten grove en fyne , die wy ieder zyn byzondcr hoofdftuk zullen 

 geeven. 



Nautilus Major Jive crajfus , is het geen men in 't gemeen Paerlemoer hooren noemt , Deuht 

 waar van wy de twee voornaamfte deelen , ieder in 't byzonder , befchryven zullen, ™* rre " 

 teweetcn; de Schaal of het Huisje, en den Vifch die daar in woont. De fchaal heeft de ge- Zynt g e - 

 daante van een gemeeneSIekke , of yan dat verdichte hooren [Cormt Ammtmis ,] of ook i^"^' 

 wel van een rond bootje ; want de kiel is recht rond , van vooren naar achteren omtrent fj^'"^ 

 6 en 7 duimen lang , het voorfte deel maakt het Bootje , 't welk boven open ftaat letter A. 

 4, en f dwers vingers breed. De achterfteven verheft zich boven deze vlakte met een 

 ronde krul, die in zich zelf gedraayd en gewonden is, nergens geopent, maar ganfeh 

 toe verwulft. Van het hol of ruim des Boots is hy van binnen afgefcheiden dooreen af- 

 fchutzel, \JParietem intergerinum~\ in wiens midden een rond gaatje is, daareen dikke 

 naaide door kan , van buiten wyd , en van binnen in een kort pypje eindigende. De {' Kmen 

 krul is van binnen verdeelt in ontelbaare Kamertjes , door diergelyke Scheids-Muuren Kamertjes 

 alle in de midden het voorfchreeven gaatje hebbende. De fchaal heeft twee korften vaft j^jj™, 

 op malkander liggende, en echter qualyk de dikte van een mes uitmaakende. Debui- vepkat 

 tenfte korft is grof gelyk aan andere fchulpen en met fynefcheurtjes, wat oneffen, vuil f/Zui'n 

 of bleek wit; aan de kiel van eene koleur , naar achteren , daar de krul begint, is ze over- 

 dwars , met veele bruine en breede banden geteekend , dewelke allenxkens fmaller wer- 

 den tot aan het opperfte van de krul : De ander helft der krul naar binnen ziende , is 

 zwarten het onderfte deel zilver verwig. De binnenfte korft is tweederlei , want die van En binnen 

 't Bootje is fchoon Paerlemoer verwig , doch meer groen en rood vertoonende , een ^jf' 

 weerfchyn als een reegenboog van zich geevende , doch niet doorfchynend al is ze fchoon 

 gemaakt , wanneer ze fchaars de dikte van een half mes behoud. De fcheids-muuren , 



H 2 of 



