RARITEIT-KAMER. 1 1 Boek. f?j 



III. HOOFTDEEL. 



D 



Nautiltu tenuis : Roema gorita. ✓ 



Itisnu de eigentlyke Nautilus, dien wyi tot onderfcheid van den voorgaan- GalaM 

 den, den dunnen of fynen doe genoemt hebben, en den Ouden alleen fchynd NmuL. 

 bekent geweeft te zyn, want hy heeft de rechte gedaante van een galey, mct^'/' M 

 een fmalle kiel en twee hooge opgaande zyden, achter meteen kleene krul , XVIII. 

 daar de voorgaande fchielyk toeloopt en niet veel draaijingen heeft. Ik heb daar van k "vL^' 

 twee foorten bekomen , grootc en kleene : De groote Nautilus is een hooren van f tot ™" 



7 duimen lang , en vier duimen hoog ; doch men vind 'er ook van een fpanne lang, Dimt» 

 gemaakt van een enkele dunne fchaal , hebbende de dikte van perkament , half j^m™. 

 doorfchynend , fpierwit als papier , zommigc ook geelachtig. De kiel is fchaars een 



halve vinger breed , halfrond als een kring , in vcele kanten of kerven gedeelt, van 

 dewelke vcele plooijen langs de zyden op loopen en fchier alle vergaderen achter by 

 het hoofd, daar de krul begint innewaarts te krommen, doch veele loopen onder we- 

 gens dood , zoo dat de gcheelen hooren vol plooijen is. De kiel tot boven over de 

 krul is zwartachtig , als of zy berookt was , 't welk zich niet afwaffchen laat. De zy- 

 den zyn recht, en ftaan fchuyns overeind, maakende boven eenc opening van i en } 

 vingeren breed, en achter by de krul hebben ze een uitftcekende hoek als een oor ; dc 

 Vifch die daar in woont , heeft merkelyk de gedaante van een Toly/ms of Veelvoet , kil dhr 

 te weeten van dat ilach , 't welk Ari/fot. Bolitiena noemt , ganfeh week van vleefch , met £| ( 7„'"_ 



8 baarden verzien , waar van de 6 voorfte kort zyn , wit en vol wratten gelyk alle **■"■ 

 Zeekatten, die hy in 't zwemmen als een rooze uitbreid. De twee ach terfte zyn noch ih-eft 

 eens zoo lang, dewelke hy langs de krul achter uitftrekt, in 't water laat hangen , én 



daar mede zyn bootje beftuurd; want ze zyn rond en glad, maar aan 't einde breed als ttrbauffn, 

 het blad van een riem, zilververwig , en aan de kanten ook met wratjes, zoo dat dit boo- Ttuh" 

 tje beftuurd word, gelyk een foort van Javaanfche Sloepen, Tingang genaamt, in 't gemeyn bc P a ''- 

 Tinan, dewelke met i roers beftuurd worden. TufTchen dc voorfte baarden heb ik geen 

 dun velletje konnen bemerken , gelyk de Schry vers melden van den Tofypns in dc Middel- 

 landfche Zee ; wel is waar , dat dezelve baarden fteeken in een zak van een vel gemaakt , 

 en aan 't hoofd hangende, 't welk hyeenigfins uitfpand met de twee bovenfte baarden, 

 doch dat zoude tot het zeilen niet veel helpen. Daarentegen oordcele ik , dat hy zyn zcila- Ê* tmrt 

 gie maakt, niet zoo wel met dit velletje , als met het hol van het bootje , 'twelk hy met 

 de voorfteeven om hoog licht , laatcnde den wind daar in blaazcn. Want men bevind 

 dat dezen vifch zeilende het meefte lyf in 't achterftc bergt , houdende alleen dc twee 

 voornoemde roers daar buiten om te ftuuren ; maar als 'er geen wind is , zoo brengt hy 

 alle zyne baarden buiten, laatende dc voorfteeven weder zakken , en dan roeit hy. Als Dub m- 

 hy nu eenig gevaar of laage vermerkt , zoo trekt hy al zyn vleefch binnen boord , """fZ"!, 

 keert den achterftceven om hoog , dat het bootje water fchept , en gaat zoo te grond , **b W 

 zoo dat men -heel Mietjes in den wind naa hem toe moet koomen , en hem met een Z"ï£hu 

 veerdigheit onderfcheppen , als men de fchaale met vifch en al hebben wil ; dit gebeurd 

 zoo zelden, dat de Viflchers het voor een groot geluk achten , als 'er eenen vaneen, 't 

 welk meeft gefchieden moet , als na een onweer eene groote ftilte volgt. Met zy- 

 ne pootjes vat hy alderhande houtjes aan, die hy in zee vind, waar mede hy dan gaat 

 dryven. In het hol van het bootje ziet men den wyden Ioflèn buik, gelyk aan andere 

 Zeekatten, en onder de baarden in dezen buik een wyde pyp , waar mede hy het wa- 

 ter uitpompt, als hy boven komt; op de vlakte des buiks en van den rugge t' zaamen 

 een zak uitmaakende , ziet men diergelyke donker bruine Harretjes en plekjes, gelyk 

 aan den Tol/pis , dewelke verfchieten en haar verwe veranderen. Hy legt los in zyne /' lt I» 



fchaal , 



