<5S D'AMBOINSCHE 



Is timen deelt , blinkende als wit paerlemocr, en ieder affcheidzel heeft een klein gaatje, met 

 voikamir- ^ ^ een p y p j e naar bi nnen toe , t ' eenemaal als de Nautilus major ■, hierom 

 gelooven veelc dat dit kleine afzetzels van dien zyn , daar ik nochtans deze Pofthoo- 

 rentjes grooter bevonden hebbe dan de kleinfte van de voorfchreeven Nautilu? , de- 

 welke ook fchoon paerlemoer zyn van buiten en binnen. Daar cn tegen deze Pofthoo- 

 Enzit rentjes hebben in hunne voorfte kamer een (lymcrig dier , 't welk aan de klippen hangt, 

 met eenen dunnen en (mallen dooren , die door het beeft cn dc eerftc gaatjes gaat , en 

 aan de klippen vaft zit. Als nu de Noorde wind waayt , en de zee ontftclt maakt, zoo 

 • 't Cevoc- worden deze hoorentjes van de klippen afgefmeeten , waar door het komt dat ze aan 

 'jJbZnc- den mondt altyd afgebrooken fchynen. De fpitzen blyven aan de klippen zitten , die 

 f" ° v,r noch zoo ftyf zyn , dat ze iemant de voeten verzeeren als men daar op trapt. De Am- 

 vZth- boineefen geloovcn , dat ze gegenereert worden van de witte meeuwen drek ; 't welk 

 ""S'cb voor eerft niet waarfchynlyk is, men vind ze niet altyd, maar alleen in zeekere maan- 

 dxr den j wanneer de Noorde wind waayt , en dan met meenigte op den ftrand geimeeten on- 



Scbryver 



ugen gt- der andere ruigte. 



f tHtZ 'ie- Hun naam in 't Latyn is Cornu Hammonü. Neerd-Tofifioorentje. Amb. Tay manufa- 

 wunwg ma i dat is, Meeuwen drek, om reden als boven gemeld is. 



in ver- 

 sheide ^ Cornu Ammonis, word by ons , als by den Schryver , ook 'tVoAhootcn^Qgenaamt , en, fchoon het heel klein is, Z09 

 is het zelve zoo wonderbaar van maakzel, dat het gecne behoeft te wyken. 't ls van buiten -wit cn mat ( dat is zander 

 glans ) maar van tinnen paerlemoerachttg en doorfchynend dan. Heeft ontelbaare kamertjes , die alle gemeenfehap tot 

 malkander hebben , door ten heel klein gaatje. Ik heb getracht om 'er eene midden door te fnyden , en dezelve , gelyk dc 

 Nautilus Major , te vertoonen , maar zulks is my *' elkens mijltikt wegens zyne teèrheit. 7je hem afgebeelde of de 

 plaat XX. N. I. 



na Holo- 

 thuriornm 

 befchree- 

 ven. 



D 



V. HOOFTDEEL. 



Carina Holothuriorum : Qualle Bootjes. 



DeCari- TT^V Eze willen mede uit de maagfehap van de Nautili zyn , hoe wel ze de ge- 

 daante van een Alyktuik hebben, gelyk wy een kleine foorte in 't volgen- 

 de hoofdftuk befchryven zullen. Zy zyn omtrent een duim breed , rond, 

 aan den buitenftcn gier wat kantig, beneden platachtig, en uit weinig gie- 

 Haar ren beftaande, gelyk de Landdekken. De fchaal isenkeld, dun en doorfchynend, zeer 

 «edaante. ij c h t) beneden licht viool blauw, boven naar den loodverwigen trekkende ; de mond 

 pjlatN. iswyd, rond, doch beneden met een uitfteekend hoekje als een hanglip , envanbin- 

 ' ï ' nen zyn ze wit. Het dier hier in woonende is geenzins uit den Hekken aard , maat 

 een flach van Quallen overeind ftaande als een lid van een vinger , wanneer ze in zee 

 dry ven ; dit Quallctje is fchoon klaar, als een kryftalletje, met eenen blauwen glans, 

 en beftaat uit enkeld flym , die met een huidjen omgeeven is , en als men 't een dag 

 Worden bewaart, zoo vergaat het. Deze bootjes worden zelden gezien , immers in Amboina 

 hebben wy zc eerftmaal gehad Anno 1682. in Auguftus , en September by 't uitgaan 

 **"'*'' van den Oogft , wanneer zy met groote fchoollen quamen aandry ven uit het Ooftcn in d' 

 openbaare zee , Manipa en Boero voor by, daar ze de Inlanders opfchepten by droog 

 Enzeilen weêr. Het bootje lach met de opening om hoog, en het Qualletje ftontalscenpylaar- 

 everzee. t j e over eind , zeilende, zoo het fcheen , met een flap koeltje , wonderlyk om aante- 

 zien , dat een zulke vloot van wel duizend kleine fchcepjes , zoo eenpaarig by malkan- 

 En heb- der voer. Als men ze uit de zee nam en in een fchootel met water zette , bleeven de 

 b,n een Qualleties noch wel een dag over eind ftaan , een wonderfchoonen weêrfchyn van zich 



jchoonc ^ — J o 



weêrfchyn. geevende , als of de fchaal met fcdel gefteente vervuld was ; doch men belpeurde weinig 

 leven daar in , allenxkens opdroogende , dat ik na vier dagen haar fatzoen noch beken- 

 nen konde. De Inlanders verklaarden , dat ze diergelyken nooit te vooren gezien hadden. 



Hun 



