gg D' AMBOINSCHE 



ger lang , en een dwars vinger breed , dikker en zwartbruinder dan de voorigc , ook 

 beter naar eene klauwc gelykende , bochtig en fchcef; aan de buiten zyde grauw , bin- 

 nen donkerbruin, en de eene kant is mede verheven , rond en plat, het overige laa- 

 ger en rimpelig, daar hy aan 't vleelch gezeten heeft. De Maleijers noemen dezen in 

 't byzonder Unam Cajluri , dat is, Onyx mofchata, omdathy, naar hunne meeninge, 

 zoeter van reuk is , dan de voorige ; daarom hy ook meer gebruikt word tot welrie- 

 kende zalve, dan tot reukwerk op kooien. 



De derde III. Onyx minima & mofchata. Mal. Unam Ca/furi > heeft de grootte van ccne'n 

 vinger nagel , en is mede bochtig en krom ; komt van de kleinder foorte des voor- 

 gaanden Murex ramofus, welke valt in de Eilanden van Aru en Tuccabeffi ; dezeword 

 voor de befte van alle gehouden tot reukwerk. 



De vier- I V. Onyx quarta , deze behoort mede onder de Blattas » en is het dekzel van de 

 dejoort. vo ]g en( j e B ucc j na Tritoni:, gelykende een breed blad , ? duimenlang, 2 l breed, een 

 ftroohalm dik, weinig bochtig , maar meeft vlak ; de buiten zyde is grauw en kalkaclv 

 tig , de binnenftc honigverwig , lichter dan de voorgaande , en de eene kant fteeke 

 zoo niet uit ; aan reuk wykt hy de voorige foorte , en word maar by gebrek van de- 

 zelve gebruikt. 



De i-yfJe V. Onyx qiiinta, is mede een Blatta 4. duimen lang, en twee breed ; aan de beide 

 ^° m ' einden toegelpitft , donkerbruin , en zuiver , in de midden met een keep , fchaars 

 een ftroohalm dik; deze is een dekzel van de Buccina Aruana , en word de naaft voor- 

 gaande voorgetrokken ; doch is weinig te vinden , om dat hy nergens valt , éanopAru 

 en Nova Guinea , daar hem de Maleijers en Makkaflaren van daan haaien. 

 DezefJe VI. Onyxfexta, is dun en plat, en heeft de grootte van een duim nagel ; aan de 

 ■ buiten zyde is hy geribt, met uitfteckende kringen , hy komt van de twee voorgaande 

 Mttrices , Hauftclltim cnTribulus, gemeen in Amboina , en word maar gebruikt by ge- 

 brek van anderen. 



Deze- VII. Onyx feptima, deze heeft de grootte en gedaante van den Onyxtertia , doch 

 fóërï is dunner en platter } komende van de wydmondige kleine Pimpeltjes , en zyn mede 

 goed van reuk. 



De icU- VIII. Onyx otfava , deze is kleinder en ronder dan de voorgaande , doch dikker 

 Jlefiin. ^ ^ e buiten zyde ruiger } hy komt van den Murex minor , en is flecht van waar' 

 dye. 



De «e- I X. Onyx nona , is een geheel ander flach , komende van een flekke , die niet in zee 1 

 |™f maar in de moeraflige ryftvelden waft , dun en plat , fchaars een lid van een vinger 

 langs aan de buiten zyde grauw en kalkachtig , aan de binnenfte zilververwig blinken- 

 de. Deze flekken vind men meeft in de ryftvelden van Makkajfar , omtrent Mams , en 

 worden aldaar Siffe genoemt , in 't volgende hoofddeel befchreven ; doch dezen Un- 

 tgvis is flecht van reuk > en word niet veel gebruikt. Dit flach maakt eenigzins waar- 

 Dufee- f c hynlyk het geen 'DiofcoridesCchr'jft, Lib. 2. Cap. 8. dat de Conchilia , waaruithyzy- 

 Ittroüai , nen Unguis odoratus haalt , in Indien zouden groeijen in zoodaanige moeraflen , daar de 

 'Vffrde« Nardtis waft , dien deze flekken zouden afweiden , en waar van haaren Onyx zynen 

 Doch van goeden reuk zoude bekomen ; hoewel my tot noch toe niets is ter ooren gekomen van 

 den Schry- zoo^^ge moeraflen, daar de Nardus zoude waflcn, waar van in tegendeel eenpaarig 



verdoor o * 



reden getuigt word , dat hy diep landwaarts m , en op het gebergte groeit : immers dit kan 

 dienen , op dat men de fchriften der Ouden zoo terftond niet laaken, of met leugens 

 betichten moet, als men een zaak terftond zoodaanig niet bevind , gelyk zy ze befchreven 

 hebben ; daar dagelyks dingen voor den dag komen , die lang onbekent zyn geweeft , 

 en men echter in de fchriften der Ouden vind, dewelke dikwils niet recht verftaan wor- 

 den : zoo kan men den geheelen text van 'Diofcorides verdedigen , als men hem be- 

 hoorlyk uitlegt; voor eerft, als hy zegt, dat Onyx een dekzel is van een CöKf 

 het gcene gelyk, waar mede de Purperflek bedekt word, zoo moet men daar door niet 

 de fchaal of 't huis verftaan, maar het dekzel of hetfchildjc, waar mede vecle hooren- 



tjesj 



verde- 

 digt. 



