RARITEIT-KAMER. II Boek. 8? 



tjeS» inzonderheit alle Murices , hunnen mond dicht toefluiten, welk fchüdje zy boven 

 hun neus aan 't voorhoofd vaft hebben : waar door Nicolaus Mirepficus ook kan ftaande r,^ 

 gehouden worden , dewelke oordeelt, dat Onyx een beentje uit de neus van een Purpurflek J° us ^ 

 is: het zeggen van de Nardus rykke poelen , kan men tweezins verdaan ; of dat boven icpficus. 

 aan den Ganges in der daad bergen zyn , die de Nardus draagen , en aan wiens voeten zoo- 

 daanige moeraffige veldenzyn, in welke diergelykeSlekken of Hoorentjes grocijen , die 

 een Onyx hebben, 't welk wy zoo even met het voorbeeld van Makkaffiar bewezen , en 

 waar van de befte foort by 'Diofcorides, Nardus Gangitis bygenoemt word ; oiDiofco- 

 rides kan dezen misgreep van den genieenen man gcvolgt hebben , die het Malabathrum 

 toenmaals ook Nardus noemden , 't welk , naar zyn fchryven , in moeraffige plaat 



zen 



111. Uil,") UUIV JI.'»» J — ' . . - 



groeijen wil , zynde hedendaags in Europa onbekent , hoewel de nieuwe kruid- 

 je hHHrn van de wilde kancel daar voor houden. Over den reuk moetmen niet Zmn* 



by Weene 

 veracht, 



een in ver* 

 taaie». 



■aar- 



kenners de bladen van de wilde kancel daar voor houden 



veel haairklooven , of dezelve welriekend, of fterkriekend moet overgezet worden ; want 

 wy hebben boven gezegt , dat hy van zich zelf , en alleen gerooken, niet zeer aan- £j£"JJ 

 genaam is, en dat van deflelfs reuk naar 't verfchil der neuzen geoordeelt word : want >**. 

 hy zal den eenen zwaar voorkomen, naar Caftoreum-, Bitumen of gebraade Garneelen 

 trekkende; andere (gelyk meeft onze Inlanders) houden hem voor lieflyk, enverge- 

 lyken hem by Cafturi, dat is, Muskus. 



De namen van deze y welriekende Nagelen , zyn in 't Latyn Unguis odoratns, Sk» 

 Onyx marïna , en Conchula Indica , de platte dunne foortcn in 't byzonder , met een 

 nieuw Griekfch woord Blattion Byzantion , en in de Apothcekcn Blatta Byzantia : in 't ^ 

 Arabifch Adfarotibi, of naar de gemeenen üitfpraak Adfar altibi , dat is; welriekende 25. w 

 Klauw. ByTlinius Lib.32.Cap. i o. vind men ook Oftracion , naar de gelykenifle vaneen 

 potfeherf: by de Hebreen Schechelet : in 'tMaleitfch Unam en UnamCarbou: in 't Mak' 

 kaflaarfch , 't welk ook Maleitfch is , Ambelau : in 't Boetonfch Lacca nuga : in 't Amboinfch 

 Laynoamatta: in 't Chineefch Lepi en Hiole ; andere noemen dien in 't byzonder Tanka 

 nuda, den kleinen Onyx ï en Ambelau of Unam Carbon den grooten. UctSchecheleth, 

 Exod. xxx. yf. 34. zynde een van die vier dingen, waar uit het heilige reukwerk ge- 

 maakt wierd, word van meeft alle de Overzetters vertaalt , Onyx; hetwelk my ook het 

 waarfchvnlvkfte voorkomt : echter heeft het den geleerden Samuel Bochartus, in zyn Bochar- 

 flierozoico Lib.v.Cap. 20.^0. 808. behaagt, het zelve over te zetten, Bdellium-, uit trMe „ 

 inzigt zoo het fchynt, om dat de Jonge Rabbynen, die meeft in Europa geleeft heb- 

 ben , t" zelve Schechelet hebben gehouden voor een wortel , of iets, dat van een plan- 

 te komt , gelyk het de Hoogduitfche Joden noch noemen Nagelwortelen , ziende op 

 het kruid Caryophyllata ; ook heeft hy in 'Galenus geleezen , dat het zwarte Bdellium 

 zommige witte plekken heeft , die hy wegens de overeenkomft met menfche nagelen, 

 Onyx noemt; waar uit Bochartus befluit , dat Schechelet , Bdellium moeftzyn; maar 

 dewyl men nergens leeft noch hoort , dat Bdellium onder reukwerk gebruikt word , waar %„. 

 toe, daarentegen, by alle Oofterfche natiën de Onyx marina gebruikt word, zoo doet 

 men veel beter, dat men-by de voorige overzetting blyft. Men behoeft ook geene zwa- 

 righeit te maaken , waar van daan de Ifraëliten in de Woeftync dezen Onyx gehaalt ,J varil i,i- 

 hebben , die zoo verre uit zee komt , daar ze het Bdellium en Ladanum uit het naafte Ara- "K" 

 bien genoegzaam konden bekomen: want uit 'Diofcoridus , op de bovengenoemde plaats, 

 blykt airede, dat de befte Onyx quam uit het roode meir, en de kleine zwarte uit Babylonien , 

 werwaarts hy gebragt wierd uk Baffbra en de Periifche zee ; en dus hebben zy dien immers 

 van wederzyden konnen krygen. Tot bewyshier van dient inzonderheit een plaats uit Al- 

 cafuino, in zyn Traktaat van de Waterdieren, in 't Hooftdeel vxaltar, gelykhyde- P' 

 zen Unguis noemt , die zeer overeenftemmende met den text van 'Diofcorides is. Bo- 

 chart. p. 8 o 6. Avicenna in 't Hooftdeel van Aphdar of Unguis odoratus, na dat hy de woor- 

 den van 'Diofcorides verhaalt heeft, doet hy 'er van het zynenoch dit by : dat de befte 

 Ungues komen uit het Roode meir van Mecha en de Zeehaven Judda , die goed van 

 reuk zyn , en de gebruikelykfte in de Geneeskunft. Vervolgens haalt hy noch meer 



M andere 



