RARITEIT-KAMER. II Boek. 117 



XXIV. HOOFTDEEL. 



Porcellana minores t Bia Tsjonka. 



E kleine Torcellan<e maken het elfde Hoofdgeflacht , en beftaan in veclder- De kleine 

 hande foorten , zelfs in fatzoen van malkander verfchillende, doch dewjl JjE?*' 



D' 

 ze het gemeen teken van de Torcellan£ hebben , zullen wy ze door mal-/'*" 1 "'"; 



kandcr in dit elfde geflacht begrypen. Zy worden in 't algemeen genaamt, vuhfm- 

 by de Maleijers Condaga, en Bia tsjonka, om dat men ze veel gebruikt tot zeker fpel 

 Tsjonka genaamt , waar in men veele kleine dingen telt in zekere kuiltjes , die in een 

 dikke plank uitgeholt ftaan : De voornaamfte daar onder zyn , die wy Thoracia , dat is, 

 Borftftukjes noemen , om dat ze zeer wel gelyken naar een borftftuk van een wapen : 

 in 't gemeen worden ze Cauri of Candi genaamt, en beftaan in de volgende vier foor- 

 ten. 



I. Thoracium oculatum, Witoogjes, zyn omtrent een lid van een vinger lang , met Deif' 

 eenen breeden en gekartcldcn kant, daar aan men een breede zwartachtige plek als een ^Z'rlleüi 

 brandmerk ziet j de rug is vaalgrauw, met veele witte ronde oogjes ; de mond is zeer 

 gekartelt, en van binnen lichtrood: Zommige zyn breed als een borftftuk, 't geen de iykfttr 

 mooifte zyn : Zommige zyn langwerpig , hebben geen uitfteekenden kant, en ydele A ' 

 oogjes. Men noemt ze ook Brandvlekjcs. 



II. Thoracium JlelUtwn > Sterretjes, zyn wjt klcinder dan de voorgaande , aan den Dei'' 

 buik en de zyden lichtbruin , ofros, met wat paars aan de einden; derugis blcckwit mct^°^ r ' ^ 

 roflè of bruine fterretjes verfiert , gelyk de fteen AJlroites. 



III. Thoracium -vu/gare , Jive Cauricium, gemeenc geele Cauris ; deze hebben de De j* 

 eigentlyke gedaante van een borftftuk, aardig met kleine bulten verfiert, zeer glad enff^^ 

 bleekgeel, zomtyds met eenen hooggeelen kring op den rug, aan den buik wit , en by 



den mond gekartelt , in 't gemeen zoo groot als een nagel van een vinger , of duim > 

 doch hoe kleinder hoe fraaijer de bultjes ftaan : Deze zyn nu dat vermaarde geld , 't Zyn by 

 welk men met fcheepen vol van de Maldivifche Eilanden afhaalt , en naar Bengale en 

 Siam brengt, om aldaar voor klein geld te dienen ; doch daar loopen noch andere foor- Bengale 

 ten van kleine 'Porcellame onder , die men alle Condaga noemt. gmgbaar 

 . Wadaat by d' Arabiers , zyn kleine witte Hoorntjes , uit het geflacht van Concha ^w„d c n 

 Venereai dewelke men in die landen gebruikt, om de halzen der honden, en dierge-»*"* 

 lyke, daar mede te verfieren ■, en die ik niet anders oordeele te zyn , dan Cauris. ^gébmikt. 



Van Candi, of Cauri fchryft Francifcm Pjrard in zyn tweede hoofdftuk aldus: daar Francir- 

 is noch een andere rykdom in de Maldivis, 't welk kleine Hoorntjes zyn, dik als een 

 pink , geheel wit , zommige glad en blinkende , die men vifcht tweemaal s' maands, ""'ki»g- 

 drie daagen na de nieuwe, en drie daagen na de volle Maan , op andere tyden worden die 

 niet gevonden ; 't zyn Vrouwluiden , die ze gaan zoeken aan den zeeftrand , waarom zy H>e du 

 zomtyds tot aan haar middellyf toe in 't water gaan : Deze Hoorntjes worden in fuiken f,X2"' 

 menigte weggevoert naar alle geweften van Indien , dat ik zomtyds gezien heb 3 o en 4c 

 fcheepen vol met dezelve bevragt. By die van Bengale zyn ze in zulk een waarde, dat ze En groo- 

 daar voor gemeen geld gangbaar zyn , hoewel die Natiën , Goud , Zilver en andere t £ r ^„- 

 Metallen genoeg hebben ; en dat, 't geen te verwonderen is, de Koningen en groote 

 Heeren aldaar heele pakhuizen laten bouwen , om ze te bergen , en ze voor een deel 

 van hunnen fchat houden. De Kooplieden haaien ze alleen om naar Bengale te voe- 

 ren , dewyl ze elders niet gevonden worden. In Cambaja , en andere plaatzen van In- 

 dien , bellaan ze de fchoonllc in zilver en goud , en houden ze voor een groote Rari- 

 teit, ja als of het Edelgefteenten waaren. 



- IV. Thoracium quartum, Hechte Cauris , zyn kleinder dan de voorgaande, zonder & c ¥' 



r 3 bulten, /«««r O. 



