RARITEIT -KAMER. 1 1 Boek n* 



dun en bros > breeken ligt af j doch groeijen wederom aan , en boven ftaan zy een 

 weinig van malkander : Men kan ze zelden uitgraaven, dat deze pypen daar aan bly- 

 ven , en de pypen zelfs zyn met een kalkachtige en brofle fchorfe bekleedt, die zeer 

 ligt afvalt. Men vind ze op Amaheij in een moelige moeras , tuflehen de Mangi mangi- 

 boomen , daar in men tot boven de knie zakt , doch daar onder is een harde grond van 

 kleine (teentjes gemaakt. Die van Amaheij gebruiken deze Hoorns , om daar op te tui- HbrJi* 

 ten, als zy het volk in de kerk en de kinderen in de fchoole willen hebben, waarom J,Zrm"l'- 

 men ze Schooltrompetten mogt noemen. - ir "' i '- 



II. Solen lignorum , Neerd. Boorworm , Maleitfch Cappang en Utor , Amboinfch Dti* 

 Ahet. Deze gelyken naar gekronkelde hoenderdarmen, daarom ze zommige Maleijers ^ktttrp 

 ook noemen Turrut aijam , zy hebben de dikte van Tabakspypen ; zommige dikker ; zom- ra G ' 

 mige dunner , doch de fchaal van zich zeiven is niet dikker dan een dubbcld parkement , 



ook van ■verfcheide rolletjes gemaakt, van buiten fchoon wit met fyne kringetjes , met 

 eenen diergelyken Dier, als 'tvoorige, bezet: Deze groeijen in 't verrotte hout , zoo aan Waar 

 fcheepen, als boomen , die in Zee dryven ; inzonderheit aan het Mangi mangi-hout, d ^l'° n ' 

 daar in ze zoo vermenigvuldigen, dat men geheele boomen vind van binnen met deze 

 Pypen opgevult, met zeldzaame ktullen en bochten over en door malkander lopende, 

 doch de meelïe zyn leeg, om dat het Beeft verrot, als het de fchaal niet verder voort- 

 zetten kan: Het is een fchadelyke peft voorde vaartuigen van inlandfch hout gemaakt, Zmfda, 

 die door dezen Worm zoo doorboort worden , dat ze zinken moeten, inzonderheit ' l ' l > k ° m '" 



aatt de 



als zy met neerftig met kalk , en eenig olye , in plaats van teer, gefmeert worden : Sihctfin. 

 De grootfte hier van worden een vinger dik; waar van men de ftukken tot diergelyke 

 geneesmiddelen bewaart , als de voorgaande. 



III. Solen anguïnus , Maleitfch Cappang of Bia ular , -dit zyn diergelyke Pypen, Of 3* 

 niet boven een fchaft dik, met veele zeldzaame krullen te zaamen gedraait als een flan- £,'h! 

 ge; van buiten wit, wat hoekig, en met korreltjes bezet; van binnen met diergelyk 



een flymerig Dier, en een getand Mytertje voor in den mond: Zy groeijen niet in't Dat 

 hout, noch in den grond , maar aan zoodaanige klippen, die vol kuilen zyn , en uit- 22™ 

 fteekende knobbels hebben , daar zich deze Slangetjes omleggen , met den mond aan ku tl'"- 

 de klippen zuigende: Hier onder gehooren noch andere zeer kleine Pypjes, die aan de 

 fteenen vaft gegroeit zyn , of ten deele los , ook met flangevormige bochten , doch 

 niet boven een ftroohalm dik. D'eerfte vind men zelden, en worden onder de voor- 

 naamfte Rariteiten bewaart. 



IV. Tlenticuli Elephantis , Olyphants tanden, Maleitfch Tando laut , dit zyn klei- b m a 

 ne Solenes , ruim een middelfte vinger lang , beneden fchaars een pink breed , boven v "' 



r ■ n. j u 1 t 1 1 1 *VCM> by 



toegelpitlt, doch zoodaanig , dat er altyd noch eenopening blyft, en weinig gekromt /<««• I. 

 als een Bokshoorn, of wat rechter, gelyk Olyphants tanden ; van buiten met uitftee- 

 kende ribben, groen, by den tip witachtig : Een tweede ilach is langer, ranker, en Waarvan 

 zoo groen niet , maar bleek Spaanfchgroen : Het alderkleinfte flach is pas een lid van een '?£f 

 kleine vinger lang , diergelyke men op de Perfiaanfche ftranden vind : In alle zit van Ook 

 binnen een flymerig Dier, en als men zeweglegt, verfmelt al het vleefch : In'tvleefch "" 3 * 

 zyn geen tandjes , maar een rond mondje , en aan 't zelve een doorgaande adertje, 

 zonder eenige hardigheit , daar in men een rysje kan fteeken j door dit mondje zui- 

 gen ze het flyk, en fyne zand binnen , in water gelegt, willen ze het zelve nietuit- 

 fteeken. Men vind ze op vlakke ftranden , daar een harde grond , en ft ille Zee is , ge- mm*' 

 lyk in den Amboinfchen Inham; de breedfte helft fteekt in het zand, en de ipits daar ^jj ev0 "~ 

 buiten fchuins uit : Wegens haare kleinigheit worden ze van d' Inlanderen tot den d?™°" 

 koft niet gezogt , maar wegens haare zeldzaame gedaante komen ze onder de Rari- 

 teiten. 



V. Men vind noch een foort van de Solenes, meeft aan en in de Koraalklippen , waar d,^ 

 van zommige recht zyn , als ftukken van darmen , offaufyfen; dik van fchaal , ordentelyk j° t r t '>$ 

 genbt, en bruinachtig-, andere zyn dikker, effener, en ronder van fchaal , doch ge- oZjtre 



CL 3 kron-^"^ 



