a 



tl 6 D' AMBOINSCHE 



van h kronkelt als (tukken van een kronkeldarm Qcoltim-,^ aan het eenc eind open , en met 



het ander aan dc klippen vaft gegroeit. 



Kmr dt De Olyphantstandjes worden ook bevonden fchuins in 't zand te fteeken , met de 



?ii£g/-~ fpits onder, en daar aan een adertje als een blaadje, met den bteeden mond even bui- 



vmdtn » t za nd, w iens fcherpe kanten de voeten mede bezeeren; maar die met de fpits bo- 



ivttrdtn. rt -T ni » * ■ i 



ven leggen , zyn door 't aanflaan der zee omgekeert , en meelt leeg. Men vind ze 



veel aan den mond van de rivier Waijnitoe , en op den Galghoek: In 'tvlccfch word 



geen fcherp beentje gevonden, en zomtyds gelyken 'er twee in malkander geftookcn te 



zyn. 



Hier -volgen nu de Zooien, by ons Zcepypen , Zceflangetjes , en die wy naar hun gedaan- 

 te hier na zullen noemen. 'De Schryver noemt deze de tweede foort van d' Eenfehaalige , 

 alhoewel dit een byfoort der Hoorns , en die man 't voorgaande Hoofdfttik , een byfoort 

 der Schulpen is. ' Van deze is de eerfe foort , verbeeldt op de plaat XLI. by letter D, 

 't -welk het onderjle deel van een Zandpyp, by ons een Offedarm genaamt is ; enhet bo- 

 ven/ie deel by lettert. 'De 2^ foort, is by de lettersV , enG , aangewezen. De^ foort, 

 by letter H. ' T>e i/' foort , by I, enby ons ookeenO\yf>\antsandgeheeten. De foort, 

 by letter K, en van deze noch een andere by letter L, verbeeldt. Tot hier toe de Schryver : 

 Waar by wji. noch voegen eenige flukken, die heel ongemeen zyn. "DiemetN.i. aangewe- 

 zen, is een Hoornllangetje , zyn fchoonheit beftaat in zyn gekronkelt ftaartje , 't geert 

 heel fcharp moet zyn. N. 2. is een diergelyke , doch korter in een gedrongen. N.^.iseea 

 ititgeflrekte Hoornflang. En N. 4.. een gekrolde op een Hoorn/lak gewaffen. N. <j, en 6. 

 zyn beide andere foorten van Olyphantstanden. BN.7. is de zoogenaamde Vernis- 

 fchagt ; een heel zeldzaam ftuk , 't geen maar by weinige Liefhebbers word gevonden. 



XXVIII. HOOFTDEEL. 



Chama afpera : Bia Gartf. 



fltCha- f, 1 * ^ Ot hier toe zyn verhandelt de Eenfehaalige Hoorntjes, zoo gedraaide , alsort- 



ma bt- 

 feèrevai. 



gedraaide ; volgen nu de Tweefchaalige , ( BivalvU ; ) dewelke wy eigentlyk 

 in 't Latyn Conchat, in 't Duitfch Schulpen noemen , in 't Malcitfch behou- 

 den ze noch al den algemeenen naam Bia, in 't hoog Maleitfch Krang , in 

 't Amboinfch Kima en Ima. De Tweefchaalige verdeelen wy in zesgeflachten, deRi- 

 ■£„,■» vierfoorten t' elkens onder haars gelyke Zeefoorten begrypende ; en zyn deze: \.Char 

 ZST* ma af per a, 2 Chama. Lavis , 3 Teilen, ^TeUms , ->Mufculi, 6 OJlrea. Chama noe- 

 Mnfafc men wy alle zoodaanige Schulpen , die op den grond bloot leggende, meeft gaapen, 

 en daarom niet qualyk Gaapers genoemt worden : Deze zyn al van Tlmiits in 2 gellach- 

 ten verdeelt, te weeten, in Chametrachea, en CameUa, waar van wy ieder een by- 

 zondcr Hooftdeel gecven. 

 D, Cha- Chametrachea , of Chama afpera , is die een ruige fchaal heeft, 't zy door uitltec- 

 maAfpe- ^„de ribben , 't zy door fchubben en nagelen; en zyn deze: 



ft b» I. Chama fquammata , Nagelfchulpen , qualyk van zommigen Klipkouflen. Ma- 

 f iZ*Üt"o"" leitfeh Bia garu, dat is Krouwers , om dat men daar mede iemant euvel krouwen zoude, 

 J'pl„°J of om dat ze iemant de handen krouwen, als men ze handelt. Amboinfch Maria , Tcr- 

 utrl' ral. Kima: andere neemen Kima voor recht Maleitfch , Boetonfch, Morabo , Ban- 



difch, Maniwoc, Maccaff. Alibo. 

 Vm Jnc Deze worden de grootite onder alle SchaalviflHien ; want men vind 'er zoo groot , 

 dat 'er 6 of 8 menfehen aan een genoeg te draagen hebben) doch dewyl deze zich al- 

 tyd in de diepte ophouden j en dat men daarentegen omtrent de ftronden een klcindcr 

 Ook m- flach yind j die niec boyen een hand , ang worden , zoo zu Uen wy ze verdeelen mCha- 



mre decumane, of Telagm en Littorales. De Littoralis eerft befchry vende , zoo is de- 

 zelve 



meene 



