«8 D' AMBOINSCHE 



het Beeft daar in is , zoo men zich niet bezeeren wil. In de Molukkifche en Papoé- 

 fche Eilanden, daar wel de grootfte vallen, heeft men ervaren op onze Chalouppen, 

 als de Matroozen het anker laten vallen, en het ankertouw by geval in dezegaapende 

 fchulp komt, dat ze toenypende t' zelve afknappen, als of het afgekapt was: Iemant 

 zoude gevaar loopen om een hand te verliezen , die het gaapende Beeft wilde aanraa- 

 Uot die ken, zoo hy niet iets tuffchen den fchaal lag , om voor 't fluiten bevryd te zyn : DeVif- 

 Vijjih'rs fchers haaien ze aldus voor den dag : Een Duiker maakt een touw daar om te brengen 

 gevangen, a ] s een flrop , welken zy dan met alle man ophyfen, daar na maakt men met een mes 

 of parring door den opening aan de zyden te dringen , en den tendo of pilaar door 

 Entrmh- te f n yden , waar in alle de kracht van 't Beeft legt , en dan gaapt de fchulp van zelf , 



mapkf' en kan niet meer fluiten ; op welk manier men ook alle Dieren en Menfchen verloft , 

 werden. dje aan dezen rchulp yaft raa k en . 



Hoe zy Op den grond als gezegt is , gaapen ze meeft altyd , inzonderheit om de kleine 

 zeYvm- viflehjes te vangen, die in meenigte daar in zwemmen en fpeelen, tot dat zeal'tzaa- 

 g '"' men fchiclyk befloten worden , en dan tot voedzel van 't Beeft dienen : Dit plompe 

 Haft cm Beeft heeft altyd een Kameraatje by zich , 't welk hun wachter is , zynde een foorte 

 Hy tich. van Garneeltjes , hier boven in 't eerfte Boek onder den naam van Vinnoteres befchreven , 't 

 welk den fchulp in 't vlcefch nypt , als het ziet , dat 'er veel prooi in haar huis is, 

 Zonder waar op de fchulp dan tocnypt , en men gelooft, dat het Beeft niet leeven kan, als dat 

 "''ètZt'i'n Pinnewachtertje by geval daar uit raakt , dewyl het Beeft zonder gezicht is , en zich 



voor de roovers niet wachten kan. 

 Een m- Daar is noch een ander flach , dunner cn platter dan de voorige Littoralis , en meer 

 tef'/re'-' in een kring geformeert , ydel van fchubben , dieniet te min lang zyn ■, zommige licht- 

 v " > ' geel j zommige lichtrood van fchaal, met noch andere veranderingen ■, doch de mooi- 

 fte en befte om re bewaaren zyn niet boven een vinger lang , zuiverwit en vol fchub- 

 ben of nagels: by onze Amboineezen zyn ze niet zeer gebruikelyk totdenkoft, 



Worden ze ^ anc j erc volkeren zoo veel meer zyn : De Inwoonders van Boncm en de Ta- 



van a in- 1 ' 



■woonders poe'èn zyn zeer graag daar na, en ik heb 'er gefien, die met grooten zmaakhet rauwe 

 gegeten. v i ee f c f,. ; i nzo nderheit het geele vet opaaten : De Badjas (zynde menfchen die geftadig 

 fazen- op zee zwerven, en hun met vifichen geneeren) vangen de grootfte, neemen'erheC 

 van dt vip- .vleéfctJ uit, en rooken het zelve als rookvleefch, Uendeng bia genaamt, 'twelkzy 

 ■Jjjfei' dan op Makkaffar en Bima te koop brengen ; een lekker koftje voor yzere tanden en 

 vangen en dikke tongen i flimmer als gedroogde Zeekatten , doch t' word meelt by den Thee- 

 ms». ^ pg e f c haft om daar van tp peuzelen. In den Tendo of band of den omliggendcn 

 In deze!- Spondjlo worden zomtyds ecnige mooije fteentjes gevonden den ftcen Calapitcs oiCa- 

 jll^'ge- laf pus zeer gelyk, te weeten als Alabaft; zommige fchoon wit ; zommige vuil of gecl- 

 CW** W ' C ' zomm *S e met een paarlachtige weêrfchyn, en by den cenen hoek halfdoor- 

 gelyk. fchynend als Achaat : van den fteen Calappus kan men ze hier in onderfcheiden; dac 

 dftl'ndZ- de fteen Calappus of gelyk en eivormig is als een Hagediftèn-ei, gemeenlyk met een 

 fcheid. donker hoekje, 'twelk de wortel is, waar mede het aan den Calappus dop vaft geze- 

 Chami- ten heeft ; ofLinzevormig, gelyk die men in 't appeltje vind. Daarentegen deze Schulp- 

 ca to C gï fteentJeS ' diewyOEwB/'/w, m 't Maleitfch Mefticabiagaru noemen, zyn oneffen , hoc- 

 *»■ ■ kig , en meerendeels geelachtig. In de Amboinfche vind men ze weinig , maar meer 

 Tjoo niet in de Makkaffarfchc en Papoëfche, zelfs in het gerookte <Dendeng heb ik kleine half 

 ZZJ'.~ doorfchynende gevonden s want die niet boven een erwete dik zyn , zyn de ztuverfte 

 en wirfte, maar die de grootte van een knikker hebben , zyn hoekig en vuilwit : die 

 derXmhi- met viflehen en fchulpen haar koft moeten foeken , draagen deze fteenen gaarn by zich : 

 *ee*m,di, Anc j ers onze Amboineezen zyn wat bygeloovig, om deze groote fchulpen in haare vaar- 

 datzyon- tuigen over zee te voeren, zeggende dat ze wind en onweêr ontmoeten iouden : Men 

 wStoT brengt 'er evenwel zoo nu en dan een aan van 't grootfte flach om in de erven by de 

 mdrtl te zetten, en de hoenders of ander tam gevogelte daar uit tc laaten drinken , 



bakken der \ welk zy voor die vogels zeer goed achten om gezond te blyven , en nooit Ietzei aan 



Hoenderen 



gebruikt. f 



'zloov 



