13 ó D' AMBOINSCHE 



maakten ze uit den voornoemden Chama decumana , dewelke zeer dik en zwaar valt in 

 den mond van den ftraat Sunda ; inzonderheit omtrent Toelo taboang , dat is, 'tBan- 

 diten Eiland , waar door zy milTchien de Prince Eilanden verdaan ; als mede daar te- 

 gen over in den bocht van Lampin , in welke diepe zee men zomtyds ook ziet den 

 Boom , daar de Calappa Laut aanwaft , wiens top men even onder water bekennen 

 kan , doch ik weet niet , uit wat reden niemant daar na derft duiken : Zoo heb ik 

 ook verftaan, dat ze mede in de Molukhos gemaakt, en tcTt noch toe by d' Alphoo- 

 reczen op Celolo gedraagen worden. 

 Hxdrj d'Inwoonders noemen deze Schildekens Moffa boela hoelang , dat is, Schildeken, gc- 

 hmMHiT formeert als een volle maan, en zoo in'tLatyn Clypeolus Lun<e: Als men de befte Bia 

 Imnm- ^ aru tot d en koft wil uitzoeken, zoo moet men neemen , die niet boven een voet of 

 ZaSt i £ lang zyn : Diergelyke groeijen zomtyds in de holligheden of gaaten van de brcede klip- 

 W marde- pén batuükar genaamt , zoodaanig daarin vergroot, dat ze geenzins geheel daar uit kon- 

 ze Schijf nen g eno men worden, of men moet eerft de kanten van den klip in ftukken breeken ; 

 g '"" met een baard hangen ze daar in vaft , daarom noemen de Maleijers den zeiven des Bcefts 

 Ackar of wortel ; en dewyl men altyd de onderfte zyde zuiver , en de bovenftc begroeit 

 ziet , zoo befluit ik daar uit, dat ze nooit van plaats veranderen , immers niet zoo- 

 Nochan daanige, die aan den klip gewortelt zyn. Op Lujfapinjoe vind men noch een byzonder 

 "fotnle- üach, hebbende een gemengde fatzoen van Biagaru en Coroerong, wiens fchaal wel op 

 fefcevea. en n eêr gaat met zeebaaren , en korte en ydele fchubben heeft, maar aan de flinker zy- 

 de is ze plat, gelyk de Coroerong , vuilgrauw van buiten ; men vind den voorfchreeven 

 Htbbm Meftica daar in zoo wel als in den Biagaru, in de grootte van vitfen , erwetcn en 

 ZmSÏ- boonen , doch in de grootfte vind men altyd maar een , gelyk in de Paerlfchulpen ook 

 <* gebeurt; in 't eerfte meeft alle fchooiïwit en blinkende, doch worden metter tyd geel- 

 achtig , 't welk een gemeene faut van den Chamites is. 

 ki, zdd- Ik moet noch iets raars van de Chamites voortbrengen , doch ik kan niet verzeke- 

 IfcTÏÏy- ren ' of het een Chamites uit een Biagaru , of uit een ander Schulp moet zyn , immers 

 ver door ik n b n t n ooggetuigen voor de waarheit hooren vertellen : Het waaren viflehers > 

 gtn ver- die diergelyke fteentjes in hooge achtinge houden , deze verklaarden tweemaal gezien 

 ï»'cha- te hebben , dat een groote hoekige Chamites , byzonder in een doosje bewaart , met 

 mites tra vcr i 00 p van tyd een ander fteentje gebaart haddc van de zelfde fubftantie en koleur , en 

 Jl'cZjc men konde 't gaatje zien, daar dat fteentje geftaan had : Ik gifle dat dit gefchied zy, 

 dewyl het kleine fteentje met het groote geen continuüm corpus gemaakt heeft , zyndc 

 vm dm daar aan we ] va (i gegroeit , doch dat de natuurlyke lym metter tyd los gegaan zy ; 

 U,?l'L want hoewel de eigenaar zeide wel te weeten, dat dat Moederfteentje na 't baarenaan 

 grootte en zwaartte niet vermindert was , zoo houd ik nochtans daar voor , dat hy zulks 

 Dit ha niet nauwkeurig genoeg onderzocht heeft. Ik heb zelf bevonden , dat ik 6 zulke fteen- 

 "~£tr7»~ tjes, daar onder eenezeer hoekig was, ineen doosje bewaarende, en na een halfjaar 

 "■ weder beziende , 7 gevonden heb , doch niemant konde aanwyzen , waar de zeven- 



Doeh fte geftaan had : Daarentegen , heb ik nu eenige jaaren eenen hoekigen Chamites af- 

 gttttforf. zonderling in een fchulpje bewaart , en daar by t' nette gewigt aangetekent, doen ik 

 hem eerft kreeg , dewelken ik jaarlyks onderfoeke en belchouwe, maar bcvinde mets 

 van zyn gewigt vermindert of vermeerdert , en hy wil ook niet baaren, temeeralzoo 

 men rondom geen voege befpeurc, daar een hoekje afvallen mogte ; of 't moet zyn, 

 dat des bezitters ongeloof zulks verhindert : Immers allerlei Chamites hebben nu den 

 naam gekregen , dat ze baaren konnen , cn zoo zouden ze der Ouden Gemmides en 

 Teanthides mogen zyn, by Tlinias Lib. 37. Cap. 10. vermeldt; diergelyken zie mede 

 Cap.z. de Nautilo crajfo. Hierom is 't, dat zommige Chineezen veel van deze fteenen 

 IjfÏÏÏr houden, om goed geluk in 't huis te brengen, en het goed te vermeerderen : Zeker 

 Chincefch heeft alhier gewoont, bezittende een zul ken Chamites, die gebaart hadde, 

 £>|r en dien hy voor groot geld van de Mooren geloft hadde, die hem wys maakten , dathy 

 feidZÏ den fteen alle vrydaagen met Benjoin berooken moefte; waar na hy van een flechte ka- 



■voor. lis 



