RARITEIT-KAMER. II Boek. 131 



lis in rykdom rykelyk toenam; (doch men moet weeten, dat hy een neerftig houtzaager Wor j t 

 was ^ maar in 't jaar 1 674. is zyn huis door de groote Aardbeving omvergevallen , en Dociwt- 

 den fteenverlooren hebbende, is hynamaals verarmt : Die de tyd hebben, mogen over- d " 

 wegen , hoe het toegekomen zy , dat de Inwoonders van Ternate en Manado deze j /„. 

 fchulpen Kemas noemen , even zoo als ze de oude Grieken genaamt hebben , te weeten , ' wm "^' s 

 Chemie , waar van de Latynen Chama maaken , zynde Chemie noch by de oude Latynen e« Man.» 

 in gebruik geweeft, zulks uitwyzende 't vaersje van Apulejus in zynen Apologia uit£»- Jtoot*^ 

 nins genomen. . u»[dmlf 



Apriclum fifcem fcito primum effe Tarenti mi»g. 

 Surrentis chemas. Glaucttm cumas apud: at quid Ufusfc-"' 

 Scarum pr£terii cerebrum Jovis ftene fupremi. wrat». 

 In 't gemeen verdeelt men den Chama als gezegt is, in Afperatn Lavü. Chama affe- v-r/n* 

 ra is ecrfyds gehouden van een quaden fap of voedzel , die men ook Oftrea noemde : 'j/^ItZl- 

 In Macedonien Corycos, te Athenen Krios. Chamtclez of Chama Uvis was van beter t"- 

 fmaak, daarom ze zommige Telorides, en wegens haar grootte Bafdicx , dat is, Ko- b-mmin- 

 ninklyke noemden: Maar Tlinias Lib. ^z.Cap. 1 1. verhaal f4 foorten met deze woorden j'^ r ' 

 in'tDuitfch overgezet: Degeflachten van deChama zyn deze , (in de gedrukte boeken Sihp/ert. 

 leeft men qualyk Cancrorum genera pro chamarum genera} Cham^traehea, Chatmeleos, 

 Cham* pilorides , in verfcheidentheit van fatzoen, en rondte van d' andere verfchillen- 

 dej Chamie glycymerides , dewelke grooter zyn dan de Telorides ; dan voegt hy als een 

 vyfde foorte noch daar by de Colycea of Coraphia (andere lezen Copycia en Coryphxa. ) 

 De uitleggers tekenen aan op deze foorte, dat Chamvtrachea de hardde fchaal heeft : Haan 

 Chamdeos de witfte en teerde : Telorides, by AthemeusConchte peloriades , zyn zoet van " c f" p ~ pca 

 fmaak, en grooter dan Telorides, hoewel deze de naam zoude gekreegen hebben van " itd ' l > e - 

 Telonos , dat is , groot , t welk men miflchien met beter reden afbrengen kan van 

 Teloro , een voorgebergte van Sicihen : Uit Colycia of Corophya maaken andere waar- ""' 

 fchynlyker Corycia. Athemeus doet de 6 ic daar by , dewelke hy Chamxnigram, Con- 

 cham moltenam en MeUnitem noemt. 



I I. Chama afpera ér obtufa > is ronder en dikker van fchaal , met geen verhevene £>,. 1* 

 ruggen of baaren, en dezelve met dichte, doch korte dompe fchubben bezet, grauw ^éjjimtó 

 van buiten, aan d'eene Zyde met eenen wyden mond, daar men wel een duim infte- 



ken kan, al is de geheele fchulp niet boven een hand breed; aan de kanten geelach- /«^-'b. 

 tig , gemein op Kerams Noord-kuft by AJfahoedi en Hennetello. 



III. Chama Striata. Maleitfch Bia Corocrong. Neèrd. Peerdevoetjes, deze heeft een fl f ,i 

 wonderlyk maakzel, te weeten, als of men van een halve maan den ecnen hoek wegge- - r "" r 'i f 



*»■ j / j j • DO dezelve 



ineden had , waar door dezelve zyde plat word , en, als men ze van voren bekykt, dt plaat ly 



figuur van een hert maakt, met veele ribben boven malkander in een halve kring Io- ''oZjL,»~ 



pende , en zoo veel hertjes uitmakende , waar van de klcinde achter by 't lid ftaat , ver- d % b '- 



beeldende een doorlchynende tcikening; en door dezen fneed wort de fchulp eenigzins 



driezydig: De fchaal is overal zeer ruig en fteekelig, met kleine nagels als ftompe 



doorns bezet , niet alleen in verfcheiden ruggen of baaren verdeelt , maar ieder rug en 



vallei verdeelen zich weder in andere ribben en voorens , niet te min overal zoo dicht 



fluitende , dat men nergens een dun mes daar in brengen kan : Het dier daar in is 



van 't zelfde maakzel als 't voorige, en zyn vel noch wel zoo ydelyk geichildert. Ik 



heb ze nooit grooter gezien dan een fpan lang, daar de meefte nagels al afgefleeten Haar 



zyn, maar die de grootte van een ei hebben, zyn de mooide, vol van fcherpe na- gr °°'"' 



geitjes, en met bruine plekken getekent, welke bruinigheit' men ook binnen aan de 



kanten ziet, aan de meed doorfchynende zyde ; hoewel die nauw gefloten is, hebben 



ze echter een dunnen baard uithangen, waar mede zy haar aan de klippen hegten. In 



den tendoof band bevind men ook den Chamites, doch meeft in die Ichulpen, dieop HMen 



Lujjapmjoe vallen, van de voorgaande wat verfchillende: want deze Chamites is zoo Sf*^* 

 , , ' Chamitci. 



groot als een geheele hazelnoot of knikker; de andere meenigte is klein als vitlen en 



fpel- 



