RARITEIT-KAMER. II Boek. m 



licht of fchyn van zich zoude geeven , 't welk men ook van verre bekennen kan : Een «* Ka 

 ander ooggetuyge van Hitoe heeft my verhaalt, omtrent d' Eilanden van Kei in zee zie». 

 gezien tc hebben eenen ongemeen grooten Bia Garu wyd gapende , en daar in iets 

 helders als een koftelyke (teen, 'twelk zy Lieden voor deflelfs Meflica hielden, doch 

 niemant derfde beftaan daar na te duiken , dewyl het op een plaats was , daar ecu 

 groote ftroom ging. 



Van Bia Garu is te verftaan, het gecne men in zommige Authcuren aangetekent Bia Garu 

 vind , dat 'er in 't jaar 1 64.5. op t' Princen Eiland , gelegen in de mond van den ftraat 

 Sunda > gevonden is een Oefter (Schulpen) van 7 ellen in den omloop , of 2 en i el in et» ««ge- 

 den diameter : Defgelyks, dat men op Java Oefters vind , die 300 pond weegen. ™" "°te. 



In 't jaar 1 6 8 1 in Februarius heeft de Gouverneur Robberttts 'Padbrugge in den ftraat £<■»*»- 

 Lembe, aan de Noord-Oofthoek van Celebes gelegen , twee van deze Oefters aan boord ü'JiZani. 

 eekreeen ; waar van de eene acht voet en twee duimen ; de andere 6 voeten en f dui- 



groott 



men in den omloop hadden: Zy wierden aldaar Kemas genaamt , overeenkomende, Schulpen. 

 als gezegt is, met het Griekfche Chem£ , zynde dat flach, waar van het dorp en 't 

 gebergte Kemas zyn genoemt geworden , dewyl ze aldaar veel en groot vallen 5 hiervan Wamvm 

 maaken de Noord-Celcbifche Bergbocren armringen, weetende die harde fchulpen , 

 met een ftukje porfellein aan een ftok gebonden , aardig door tc drillen , en dan ver- ringt» 



v .v , ■ «. ,' ■ ' rv_ /• ■ 1 1 maaken. 



volgens met Bamboezen te polyzen , en glad en eften tc maaken. Dezelchulp, met tak- (jngehof- 

 kels overgehaalt , lag op den overloop des fchips , en gaapte als of ze dood was , weshalven 

 een Matroos een koevoet daar in ftiet , om dezelve open te houden , maar de fchulp neep vt Juer't 

 toe, en hield den koevoet zoo vaft, dat hy bochtig wierde. Zy zitten gemeenlyk 

 aan de klippen vaft, zoo dat men ze met koevoeten moet los breeken : De MakkaiTaaren 

 houden uit den fchulp voor *t befte, 'tgecn zy Subang noemen, waar door zy ver- Wtiktktl 

 liaan niet alleen den Tendo , maar ook den Spondylum of het hardachtige (callofa) vlcefch , p Mrm , ff 

 't welk als een wervel daarom legt. 



Hier gaat de Schryver over tot de Tweefchaalige , die wy Schulpen noemen, en altoos met 

 het onduitfch woord Doubletten, Schulpen, die ieder weder haare by zonder e bena- 

 ming hebben ; dewelke wy vervolgens op haar plaats na onze befte kenmffe zullen noe- 

 men, laatende de benaminge van dm Schryver blyven, daar wy gebreekig zyn. De 

 eerfte foort, is verbeeldt op de plaat XLII. by letter A. en word by ons genaamt de 

 Nageldoublet, ook wel de Nagelfchulp: Van deze is een 2* foort, verbeeldt op de 

 zelfde plaat by letter B. waar van noch meerder foorten zyn : Zy verfchillen ingedaan- 

 te en koleur ; waar van de roode wel de ongemeenfte zyn. He 3* foort van den 

 Schryver, is verbeeldt by letter C. doch by OT.rfl'É'pcrfpeétive DoMztgenaamt ; omdat 

 hy op zyn platte zyde een/ge ftreepen heeft loopen, die verminderen, en krom omgaan- 

 de een hert verbeelden, gelyk by deze aftekening is te zien. De a/' foort , by letter D. 

 Van de <j d ' foort ontbreekt de afbeelding. Doch de 6* foort , is aangeweezen by letter E. 

 'twelk -j^y een Venus Hertje noemen: van deze zyn ook verfcheide foor ten, doch haar 

 waarde beftaat daar in, als zy roode fttpfels hebben. Jr. Oortmans en de Hr. Vincent 

 bezitten ieder een , die citroenverwig zyn ; dewelke voor de alderwaardig fte worden ge- 

 houden. De 7* foort afgebeeldt by letterF. is een heelongemeeneDoubtetCchu]p ■, myftaat 

 voor maar eenen van deze gezien te hebben in' t Kabinet van wylen de Hr. Dr.'sGra- 

 vezande tot Delft. Het is een andere foort van ««Vernis Schulp met haair, dewelkewy 

 hier na zullen vertoonen op de laatfte plaat van de Schulpen. 



XXIX. HOOFT- 



