D' AMBOINSCHE 



afbeeldingen, zoo van die de Hr. Vincent , als die onder ons beruflende zyn , ver t oenen ^ 

 'Die verder mogt twyfelen aan't verfteenen van levende en ziellouze zaaken, die leeze 

 Kircherus Onderaar dfche IVeereld in 't tweede deel 't achtfte boek, daar hy omftandig 

 van dezelve en van de Jleenfappen fchryft: En hoe die in 't diep der aarde , en binnen de 

 bereen w orden gevonden, zie in de aantekeningen gemaakt op de NederlantfcheOmhee- 

 den , en mei inzonderheit , in 't uitmuntend werkje genaamt 's Weerelds Begin en ■ 

 Einde, door den Engelfchen Godgeleerdenen NatimrkundigendeRzy befchreven ,'tgeen 

 in 't Nederduitfch inS. is gedrukt. 



XXX. HOOFTDEEL. 



Chama Lcevis. 



D< Cha- 

 ma Lsvis 

 bejchre- 

 vtn. 



D 



E gladde Chama of Gapers zyn vee] kleinder dan, de voorgaande ruige, als 

 hebbende de grootte van een gemeene Schulp, meeft rond, en van een 

 dikke fchaal , waar in zy van de Teilina verfchillen , dewelke alle dun van 

 fchaal , en langwerpig zyn : Zoo leggen ook de Chama , of bloot op den grond , 

 of niet diep in de modder, maar de Teilina moet men uit 'tZand en onder de fteenen 

 uitgraaven, doch in dit Hooftdeel zullen wy mede begrypen zommige Schulpen, de- 

 welke waiffelen tuffchen de Chama en Teilina, zoo dat men ze zoo wel onder d'cen 

 als onder d' andere kan rekenen. Zy beftaan in de volgende foorten. 

 D,if I. Chama Lavis eigentlyk zoo genocmt, of gladde Gapers, zyn roodachtig, of 

 f °° r tl Ut uit den ronden dr y z Y di gi hebbende achter by den wervel een (lompen hoek, maar 't 

 Tp'l'n' voorfte deel loopt rond, dik van fchaal , ganfch glad en effen ; zommige zyn van bui- 

 ten bleekgeel of vaal; zommige ftaalgroen en bruinachtig, doch alle aan d'eene zyde 

 '"" rG - zwart; het vleefch is wit, en onder anderen het zoetfte van zmaajc, daarom men ze 

 niet onbillik voor de Glycymerides van Tlinius mogte houden , men vind ze in zuiver 

 zand , of daar fyne modder onderloopt , weshalven haar koleur ook naar den grond 

 mar die gefchikt is : Zy zyn weinig in Amboina te vinden, en de meefte by 't dorp Soeli ; meer 

 KS* op Kerams Noordkuft, daar 't lange Zandftranden heeft, en in de Zuid-Oofter Ei- 

 HM,» landen, inzonderheit op Tenember: Ieder heeft tot een wachter een klein krabbetje , in 

 Z%,7 den grootte van een nagel aan een vinger , vierkantig van fchild, uit het gedacht der 

 geene, die wy in 't voorgaande Boek Curfores of Hipfi genoemt hebben , dewelke, 

 zoo'tfchynt, daar in zoo lang woonen, tot dat ze zoo groot geworden zyn, dat 

 ze zelfs buiten den Schulp konnen leeven : Dewelke hier te lande vallen , zyn niet boven 

 2 of 3 duim breed , maar in Japan en China, zyn ze meer dan een hand breed , dewelke 

 de Japanders van binnen vergulden of verzilveren , daar op boomtjes of eenige figuu- 

 DUmn ren fchilderende , zoo dat men ze voor doosjes gebruiken kan; maar zy gebruiken 

 ,» tt» M tQt £emg fpc , • miircnien om d aar door te looten , wat voor een figuur lemant kry- 

 gen zoude , in manier als men anders met de kaarten doet , want van buiten zyn ze 

 malkander allegaar zoo gelyk, dat men ze niet onderfcheiden ofweetenkan, watdaar 

 in gefchildert zy. 



Haar U- Wy noemen ze Chama lavis Glycimeris Jndica. Maleitfch, Bia Lebber en Bia Te- 

 I7fil g e,£ "ember. MakkaiTarfch , Tudo. Neêrduitfch, Gladde Gapers; maar de groote noemt 

 taalm. men Japanfche Schulpen. 



D,* II. Chama Lutaria en Coaxans. Neêrduitfch, Quakkers. Maleitfch, Bia Codock. 

 fiort, i' Deze zyn van de zelfde gedaante met de voorgaande , ruim een hand breed , en gebult , 

 r/ltt doch van buiten zoo glad niet , ftaalgroen of modderverwig , zonder glans, en wat 

 ÏÏZtë ruig wegens de lappen van 't groen vlicsje, waar mede zy bekleed zyn , en'twelkh.cr 



»w * en daar fcheurt. Men vind ze in flykige plaatzen , meeft aan den uitgang van groote 

 g Zdn' Rivieren, daar ze by afloopend water ontdekt worden, en door het openen en fluiten 



van 



voor een 

 fpteltttig 



