D' AMBOINSCHE 



Geeven 

 veluit van 



En waar 

 die gevon- 

 den war- 

 den. 



Opmer- 

 king van 

 den Sehry- 



Def- 



foort, ver- 

 beeldt by 

 tetter C. 



De 



foort, by 

 letter ü. 



De T>' 

 piert, by 



Van deze 

 zyn ver- 



febeide 

 foorten. 



Wollede 

 bejïe zyn. 



En waar 



zy baar 



De& 

 foort. 



vaartuigen, als zy op een togt zyn geweeft, en goed geluk hebben gehad om koppeti 

 te haaien; defgelyks haare voorvechters hangen ze rondom haare huifen , om, als de 

 wind waeit, door haar geklatter de menfehen te waarfchuuwen , dat aldaar een ftotit man 

 woont, die zich niet veel onder den neus laat peuteren j zoo dat deze Schulpen als 

 Bafuinen van de Fama zyn. 



Alle deze foorten brengen paerlen voort, doch in de Amboinfche vind men ze wei- 

 nig, en die zyn klein, hoekig en geelachtig-, mooijer heeft men ze in de Xulaafche 

 Eilanden, en op het Papoefche Eiland Mejfoal, alwaar zoo mooije paerlen vallen, 

 die de oprechte Ceilonfche vry wat gelyken : Deze Oefiers vind men 3 cn 4, vademen 

 diep onder water s zommige plat , zommige als leijen fchuins tegens malkander ge- 

 fchikt, daar men ze met harpoenen fteekt en opligt. Op Baljj hiet men ze Giwan, 

 met wiens mooi uitgefneedene Hukken de zadels en toornen worden ingelegt. 



Boven onder den Chama fquammata heb ik aangetckent het verhaal van de In- 

 woonders van Ket] , dat omtrent haare Eilanden op een klip in zee eenige vademen on- 

 der water een groote Schulp te zien zy, dewelke een groo.t licht van zich geeft, maar, 

 als men daar na duikt, verdwynt, of miffchien haar 't zaamen trekt : Indien het geen 

 Bia gartt is, zoo zal het buiten twyffel een groote Zadelfchulp zyn, waar vanikdik- 

 wyls zelfs gezien heb den gapenden fchaal onder water leggen, en een fchoone paerl- 

 achtige weêrfchyn van zich geeven. 



V. O/lreiim plicatum majus is een dikfchaalige Oefter , uit verhevene plooijen gemaakt , 

 welkers ruggen bezet zyn met lange fchubben , als nagels 't zaamen gerolt , ganfeh ruig 

 en morsachtig, wiens flym aan den buitenften fchaal hangende een jeuken veroorzaakt , 

 op den huid zyn ze gelyk die van andere Koraalfteenen s het binnenfte is wit , en omtrent 

 de kanten zwart : Men vind ze op Manipa , doch weinig , niet aan de wortelen der hoo- 

 rnen, maar onder de fteenen. Een flach hier van valt opHoeconalo in den Amboinfchen 

 Inham eenige vademen onder water, en tuffchen de fteenen ; zy is mede geplooit , doch 

 zonder nagels of hoornen , maar met kleine gaatjes : Deze is zoo ruig en onaanzienlyk, 

 dat men ze voor een klip aanziet, doch van binnen fchoonwit als alabaft. 



VI. Oftreum Plicatum minus is qualyk een hand breed en groot, uit weinige, doch 

 groote plooijen gemaakt, zonder uitfteekende nagels of hoornen, maar met kleine 

 gaatjes en ruitjes uitgegraaven , grauw en zuiver : Deze geplooide Oefters worden zel- 

 den gevonden , en maaken ecnen grooten Rariteit. 



VII. Oftreum Echinatum , Maleitfch , Biatsjoeppo. Deze heeft twee holle fchaalen , 

 donkerbruin, en overal met fteekcls of takken bezet, gelyk een Echimts marinus of Zee- 

 appel, van ongelyke lengte ; waar van zommige breed, zommige rond zyn; zy zyn 

 moeilyk om aan te vatten, behalven achter by 't hoofd, daar de fteekels op 't kortfle 

 zyn. Eén ander flach is kort, en diep als een kommetje of theekopje, waar op de 

 andere helft als een vlak dekzel legt, mer korte en ydele fteekels bezet, alle aan de 

 kanten een weinig gekartelt, en zommige zyn van buiten zoo rood als koraal : Daar 

 zyn 'er noch andere van flechter fatzoen , met korte breedachtige fchubben , met een 

 klein dekzel boven op, witgrauw, kalkachtig, en daarom niet mooi. Alle Tsjoeppi 

 hebben achter een breed gat als een koraalfteenig aanwas , waar mede zy vaft tegens 

 de klippen zitten: De mooifte zyn de Kafhnje-brmne, niet zeer hol, vol fteekels, 

 en zonder zeegruis ; waar van men zomtyds twee en drie met de billen aan malkander 

 gegroeit vind: Zy zitten aan harde roffe keifteenen, op den ftrand van Hative, en 

 veele hebben ook een Krabbetje tot een wachter : Het vleefch word weinig of met 

 gegeeten , dewyl het een kleine duizeling of benautheid aanbrengt. 



VIII. Oftreum echinatum maximum & monftrofim , dit fchynt de Koning van alle 

 Tsjoeppi te zyn j waar van ik maar een gezien heb , dewelke met een net opgetrok- 

 ken wierd voor 'Porto in de Uliaflers : Zy was ongemeen groot, en van een wanfehik- 

 lyke gedaante, te weeten de Schulp zelf een hand lang, overal bezet met lange ftee- 

 kels; zommige een vinger lang , zommige korter, zommige plat , cn fcherp als vly- 



