RARITEIT-KAMER. III Boek. 103 



Zwart of groen uirdaat , is geen opregt Suaffa. Des zelfs gebruik als gezegt is ganfeh 

 gemeen by alle Ooft-lndifche volkeren, inzonderheit by de Maleijers , dewelke glad- van. 

 de hoepringen daar van maken om aan de vingers te draagen , kalkdoofen in de T7- 

 nant-h&keas , blikken om hunne kriflen aan de fcheede en aan 't onderfte van'thegc 

 daar mede te bekleeden . en de groote Koningen ook drinkkoppen en bekers : Men 

 fchryft het zelve zoodanige kragten toe , die men voor waangeloovig zoude agten , rf %<*»/ 

 niet te min is t' by die volkeren zoo ingewortelt, dat ze daar niet af te brengen zyn, den. 

 roemende op de veelvoudige ervaring. Zeker indien de helft daar van waar is , zoo 

 mo°t men het billyk 't gout voortrekken, en 't is zoo veel wonderlyker, dat die krag- 

 ten noch in 't gout, noch in 't koper affonderling ftcken , maar eerft door vermenging 

 verkrygen: Ik heb gezien, dat perfonen, die den mond verbrandt hadden met fcher- 

 pe kalk , den zeiven geneefden met een ring van Suaffa in den mond te ftcken ; hier- 

 om maken ze geerne kalkdoofjes daar van , waar in allerlei kalk onfchadelyk word : 



'aar 



Eenig vergift omtrent dit metaal komende doet het zelve verbleken , vreemde koleu- En m 

 ren aannemen en knerOcn ; het waangeloof doet 'er by , dat de drager van dit metaal 7lgetmi- 

 van veelderlei ongelukken zal bevrydt zyn, en, zoo hem iets geraakt of eenige liekte km - 

 overkomt, de ring zal aan de hand berftcn. Daarom draagen de Maleijers en Makkaf- 

 faren 't zelve zoo geern aan hunne kriflen , en aan hunne wapenen, houdende zich 

 daar door in den oorlog gelukkig , zoo lang de Hollanders hun niet overkomen, re- 

 gens welke zy geloven, dat zelfs hunne Duivels niet beftaan konncn. 



Des zelfs waardv , als men 't koopt , is ten minftcn het halve gewigt van gout, Da zelf' 



1 1 1 J j 1 waardy en 



doch als men 't van hun hebben wil , zoo moet men t gemeenlyk nocli duurder be- g„t, c . 

 taalen : Veele van onze groote plegen de Rottangs, die ze in de hand draagen, met 

 Suaffa te beilaan, dewyl het onkoftelykerisdan vanlouter gout, en niet te min fchoon- 

 der van glans is , nooit uitflaat, en de handen niet befmet, gelyk zilver doet. 



Quaad Suaffa word gemaakt als men jong gout neemt vaH 1 7 of i 8 karaat , te wee- Welk 

 ten daar onder ruim deel zilvers is j want deze menging met rood koper geett wel goct „, 

 een Suaffa , her welk zeer blank word , doch na 't polyften niet langer blinkt, maar 

 ftrax als men het raakt fwarcachtig of donkerbruin word, en de vingers zwart verft, 

 doch t' elkens als men 't wryft weder blank word : Dit is by geval gevonden door d" 

 ontrouw der goutfmeeden , die in plaats van oud jong gout naamen ; egter hebben 

 deze zwarre ringen noch hun gebruik, als men rouw draagt. 



Elelirmn Antiquorum zoo als 't van d' oude Autheuren befchreven word , nament- 



andere 



lyk een menging van 4. dcelen gout met 1 deel zilver , is hedendaags onder die naam fiirt. 

 niet meer bekent, want de Maleijers noemen zulk een menging Maas Mouda , dat is, 

 jong gout, van zyn jonge (dat is bleckej koleur. 



Zwart Suaffa komt uit T mquin en Japon zynde een flach van rood koper , 't welk van s ^ r ' 

 buiten altyd zwart is, maar als men 't wryvt, word het koperverwig, wiens mengin- Vll „ „,„„,. 

 ge my noch onbekent is ; men gebruikt het veel tot degen geveften , beflag om Rot- f^™'' 

 tangs en Wambais-knoopen , dewelke met goude bloempjes ingeleidt of verguldt wor- tiege- 

 den, want het gout door 't draagen ligt afgewreven word: Zommige zeggen dat het wor ^ 

 een meng/.el van rood koper en yzer zy ; andere dat het 't hart van 't roode koper 

 zy : De Chinezen noemen diergelyk koper Luykung tang , dat is, Donder-koper , en 

 zeggen , dat het d' oudfte en befte kern van 't koper zy , van buiten zwart uitflaande , 

 maar geenzins dat het van den donder afgeflagen wierde. 



Aunchalcum five Orkhalcum Antiquorum fchynt geenzins ons geel koper of meffing £*>l*^ 

 geweeft te zyn, 't welk door menfehen gemaakt word van gemeen koper metCadmia i,„ /y 

 of Chalmey geverwt-, maar een goudryk koper, 't zy natuurlyk uit de Bergen gehaalt , J^' k ' 

 gelyk wy boven van 't Timorfche gezegt hebben , 't zy door de konft gemaakt , ge- 

 lyk onze Üoft-Indifche Suaffa is, want van dit rood Suaffa fchynen de Perfiaaniche 

 Koningen hunne koftelyke drinkbekers gemaakt te hebben , die zy Batiahas noem- 

 den, hebbende de gedaante eener in de midden doorgefnedene pompoen , waarvan 



C c 2 wy 



