RARITEIT-KAMER. III Bock. 20- 



VII. HOOFTDEEL. 



Van 't Metaal Gans. ■ 



IN 'Pegu en Stam is gemeen een Metaal , dat men Gans noemt, en ilhvnt een 'tSUatfi 

 mengeling te zyn van koper en tin , 't is rood als bleek koper en t ; gaat voor °''" S ' 

 geld) maar t' is verboden uyt te voeren: Zy fmelten het, cn maaken potten 

 daar vans miflehien van dit metaal is dat groote ftuk, 't welk heden op Baly um£ 

 te fien is, hebbende de gedaante van een maffief wiel met een ftuk van den as daar jSjJj? 

 aan, van buiten blauwachtig of zwart uitgeflagen, het welk d' Inlanders zeggen uit de .?"<"/'"'■ 

 lucht aldaar gevallen te zyn. Andere gecven 't aldus op : By de ftad ÏV djing word de VZ'tpt* 

 plaats getoont, daar dit ongemeen groot ftuk metaal legt op de eigenfte plaats, daar ■, 

 het neer gevallen is, hebbende ter wéér zyden een groot' Martavaan ftaan : Het 

 wiel is in den diameter omtrent 4 voeten breed , en de as ruim zoo lang , al van een 

 ftuk, en hedendaags blauwachtig uitgeflagen. Die van Baly geloven vaftclyk, dat het 

 een wiel van den Maans wagen zy, eertyds zoo helder ichynende, dat het de nacht 

 verlichte, doch als zeker Fielt op een tyd daar teegen aanpifte, op dit licht geftoort o'",™*™' 

 zynde, om dat het hem in zyn nachtelyke dieveryen belette, zoo is het van die tyd 

 af verroeft en donker geworden: Evenwel heeft nooit de Koning van Baly het hert 

 gehad dat ftuk van zyn plaats te brengen, of iets daarvan af te kappen; maar heeft 't 

 zelve aldus ter gedagtcnis laten leggen; indien het waar is, dat het van menfehen vaTjl*" 

 niet gemaakt is gelyk men ook geen reden weet te geeven , waar toe zoodaanig een s ' hr y v ' r ' 

 onvormelyke klomp dienen zoude j zoo is 't waarfchynlyk , dat het door een donder 

 voortgebragt en aldaar nedergellagen zy; waar van wy hier naa zullen vernaaien , dat 

 donderfteenen van verfcheide metaalen afgevallen zyn , en dat de donder ook groo, 

 te fteenen afflaat , kan men noch zien in de Stad Grave , daar in 't Choor van ze- 

 ker kerk een zeer groote fteen getoont word door den donder aldaar heen geworpen. 



D 



VIII. HOOFTDEEL. 



Ceraunia, Donderjleen , Gighi gontur. 



E Donderfteenen geloof ik , dat in Indien ruim zoo veel gevonden wor- Dl Dom 

 den, en in meer foortcn verdeelt, dan in Europa-, Ik zal daar van aan- 

 teikenen , zoo veel ik in Indien onderfocht en bevonden heb , verdeelende vat. 

 dezelve in twee hooftfoorten , te weeten, 1. in Ceraunium lapidem oïa- 

 gentlyken Donderfteen , 2 . in Cerauniam metalltcam-, waar van in 't volgende Hooft- Waarvan 

 deel. if»rU*. 



De Eigenlyke Donderfteenen zyn van verfcheide gedaanten en koleur , doch zoo Hm m , 

 veel ik aangemerkt en ook van andere ooggetuigen verftaan heb j plegen ze alle de *!/**■ 

 gedaante van een flaande of quetfend Inftrument te hebben, als van een hamer, byl, '" t °'"' r 

 beitel, pyl, gutfe, &c. In Europa hebben ze zomtyds een gat, doch diergelyk heb 

 ik in Indien noch niet gezien : Zy zyn van koleur in Indien meeft zwatt als de ge- 

 meene toetfteenen , doch gladder en blinkender , zommige ftaalgroen , zommigc 

 ros met groen gemengt , weinige wit en half doorfchynend als donkere kryftallen ; zy 

 zyn alzoo hard als eenig kefelfteen zyn mag , en men kan alle metaalen daar op toetfen. 



Hun Naam in 't Latyn is Ceraunius lapis : ByPlinius, Ceraunia en Bwtylus : in't Iknbi- 

 Maleitfch, Gighi gontur en Batu gontur : m 't Chmeefch , Luykhy , dat is, Don- ™« 

 dertand , want de Chinezen cn Indianen gclooven , dat de donder een grooten kop 



r taait». 



heeft 



