D' AMBOINSCHE 



getekent op de plaat L. by letter A. en de %■» foort by letter B. Waarbywy 'ereenvoegen 

 metN°.i. verbeeldt, omtrent een vinger lang en dik, naar onderen toemat dunner ho- 

 pende-, zynde graanw van koleur, hebbende in 't midden over langs heene een voor en 

 of 'kerf ', ter wederzyde gerimpelt en eenigzins geplooit. Zynftof is heel hard , doch 

 een der zeiver door /taande, bevond' ik die bros englafachtig, enmetftraalenuit het mid- 

 delpunt naar buiten [Metende ; als hier by N°. 2. afgebeeld t is. N°.3,. is een andere , 

 doch kleinder foort, gloejend bruinendoorfchynendvankoleur , doch veel vaflcr en harder 

 als de voorgaande : IVy hebben een van dezelve dwars doorgefiaagen, enbiVonden, dat 

 uit een wit middelpunt zyn ftraalen alle blinkende naar buiten liepen, gelyk te zien is 

 byN°.A.. en wanneer ik een ander in de langt e kloofde , bevond' ik dat dezelve mede uit 

 het genoemde middelpunt naar buiten liepen , als te zien is by N°. f. Waar uit wel ligt 

 te befluiten is, dat zy door eene [chielike fmelting en ftremming geformcert zyn. T>ie 

 afgetekent ftaat by N°.ó. is een van een andere gedaante , nameutlyk onder plat , tops- 

 gewys opgaande als een Zuikerbrood, doch dikker enftompervaugedaante , hebbendevyf 

 ribben, ieder tuffchen twee naaden oj ' voor en heen hopende , beginnende van het toppunt 

 af, en eindigende in 't midden van het onderfte platte deel ; zie hem verbeeldt by N °. 7. 

 van deze is een andere foort, afgetekent by N°. 8. die een weinig platter is alsdevoor- 

 gaande , en tuffchen zyn ribben als met een net , 't geen witter als de grond is , omvlog- 

 ten : Hy heeft de koleur en hardighcit van een Vuurfleen. 'Die by N". 9, verbeelat, 

 is noch een andere [oort , wat platter en zoogeregclt niet als de voorgaande , en mede 

 'onurfleenachtig. Van deze heb ik noch meerder foorten , doch alzoo zy maar weinig 

 verfMllen , laaten wy het hier by blyven , en vertoonen noch een van die foorten , die 

 wy geloovcn door 't 'BHxem-vuur in de aarde gevormt te zyn ; zie hem verbeeldt by 

 N°. 10. Hy is ongelykzydig , hobbelig engeperft , waar door hy noch week zynde , op 

 twee plaat zen isgeborften, en een van dezelve hier duidelyktezien-, Hy is mede Vuur- 

 fleen hard , doch met eenglanfflge Kaftanie bruine korft omtrokken : Wy zouden meer 

 voorbeelden konnen geeven , doch alzoo op deze plaat ook moeten koomen de zoogenaam- 

 de Uonderfchopjes , zullen wy hier mede eindigen. 



IX. HOOFTDEEL. 



Ceraunia Metallica : Donder-Schopje. 



De Don 



der-fehüp- 

 /ei lefchre 

 ven. 



De re- 

 den, waar- 

 om te ge- 

 loovcn is y 

 dat dezel- 

 ve inde 

 lucht ge- 

 booren 

 uvrden. 



De fwa- 

 righeid. 



Door 

 "Matuur- 

 kundige 

 reden opgt 



At fteencn in de Wolken voortgebragt worden is mynes eragtens nu ge- 

 I noegzaam bekent , en by t' meefte zoo geleerd als gemeen volk aangeno- 



men ; maar dat metallifche lichaamen in de Donder-wolken geteelt worden 

 is mynes wetens in Europa noch weinig gehoort, en zal mifl'chienook be- 

 fwaarlyk aangenomen worden , te meer als men hoort en ziet de wonderlyke gedaante 

 van dit flag van Donder-fteenen , dewelke zoo natuurlyk onze huiflykc Inftrumcntcn 

 verbeelden. Ik bekenne, dat het my qualyk kon wysgemaakt worden , doe ze my eerft- 

 maal getoont wierden, te meer als zommige van onze Werkbaafenaannaamcn, zulke 

 Dondcrfteenen na te maken, 't welk zy egter niet volbrachten, doch ik verfekere den 

 Lefer , dat ik my hier in niet onachtzaam of ligtgelovig gedraagc , maar alles eerft nauw- 

 keurig en uit zoodaanige ooggetuigen , die my geloofwaardig toefchecnen , ondervraagt 

 hebbe : Ik zie ook geen fwarigheid , waarom niet zoo wel mctallüche als aardachtige 

 en fteenachtige ftoffe met de dampen uit de bergen in de wolken zoude konnen opge- 

 trokken, en door 't Donder-vuur tot een (leen gefmolten worden, als men overdenkt, 

 dat de bloedige en veelverwige regen , die men zomtyds gezien heeft , geen andere 

 oorfpronk kan hebben als van diergelyke aardachtige dampen : Maar hier in leide 

 de grootfte fwarigheid , hoe dit flach van Donder-fteenen , die ik van hun gedaante 

 Donder-fchopjes nocme, die wonderlyke gedaante van onze huiüyke Inftrumenten ver- 

 kreegen ■, doch ik bekenne , dat ik my liever over de ondoorgrondelyke kragtcn der na- 

 tuur verwondere, dan met een al te nauwkeurig onderfoek in d' een of d' ander dwaling 

 vervallen wil; 'het naafte, daar ik my aanhoude, kan men haaien uit de Thilofophia 

 fecreta Veterum Jive Magia naturali , dewelke leert , dat alle menfehelyke konften , 



