2 i 4 D' AMBOINSCHE 



deugend en onordentlyk werkftuk te vervaerdigen , inzonderheit de voornoemde uit- 

 ftekende aderen , die doch tot de volmaaktheid of mooijigheid van 't werktuig niet 

 met al doen , daar t' werktuig zelv zoo onordentlyk , vol kuilen en bogten was : Daar- 

 enboven was 'er by hun en hunne voorouders geen geheugenis , dat by hun dergcly- 

 P>°'f ke wanfehiklyke werkftukken noch van koper noch van yièr gemaakt waaren ; om nu 

 Sc/ïryver te keuren van wat fubftantic dit Koperfchopje was, dewyl ik dikwyls gehoort hadde, 

 l ÏThèr ' ' iec meefte m etaal door den Donder afgcüagen , ongefinedig of brokkelig was , 200 

 fi'itJer ie- heb ik van de bovenkant des fteels een fmal riempje laten afzaagen en 't zelve fmeeden , 

 "mtir me- ' l welk ons ten tweedemaal met byvoeginge van eenig Borax gelukte , wordende een 

 taal. vierkantig ftaafje, 4. dwars vingers lang en een fchaft dik: Ik liet ook een ander ftaaf- 

 je van gemeen rood koper en van dezelve grootte maken ; hier aan bevonden wy eerft 

 eenig onderfcheid in de koleur , zynde t' Donder-koper bleeker en geelder dan 't ge- 

 meene, aan gewigt verfchilden ze niet veel, behalven dat het Donder-koper omtrent 

 een ftuiver zwaarder woeg, maar 't meefte onderfcheid beftont in den klank, dewelke 

 in 't Donder-koper veel fynder en helderder was, dan aan 'tgemeene, den klank van 

 't gout nader komende , weshalven wy oordeelden, dat 'er gout moefte onder fchui- 

 len, gelyk het ook met Spiritus Salis bcltreken zoo zwart niet uitfloeg als 't gemeene. 

 Verhaal Een myner knechten geboortig tot Loebo of Toloebo-, een Landfchap gelegen inde 

 DeJ'e" g r00te Zuid-bocht van Celebes , verhaalde my , dat in 't zelve Land een rivier zy , 

 j}ee»,waar roodachtig water voerende, en afkomende van een gebergte, daar yfer en koper valt ; 

 g""gê-~ langs dezen rivier zeide hy met zyn Oom gereift te hebben , en komende aan een 



m,,al ", plaats, daarzywiften, dat de Donder te voren gellagen had , vonden ze een fchuinlè 

 wurwn. 1 J n, j r 1. 



fcheur of groeve in d' aarde, daar ze naar groeven, en een Donderlchopje, ten naa- 

 ften by met het voorgaande overeenkomende , zyn Oom liet het zelve fmelten , zon- 

 der daar iets by te doen , en maakte 'er ringen van , die- hy aan den voorftcn vinger 

 droeg om gelukkig in den oorlog te zyn. 

 Ee« ander Een Amboinfch burger geboortig van Makkaffar verhaalt, dat hy verfcheiden Don- 

 Va'»dfer- derkylen in zyn Land gezien heeft van een metaalachtige fubftantie , van 't bovenge- 

 gelyie» n0 emde Schopje merkelyk verfchillende , te weeten , de fubftantie gelykt zomtyds 

 genjleen. naar klokfpys of zoodaanig metaal , waar van men de geftukken giet , zommige van 

 yfer , zommige van yfer en koper gemengt : Zy hadden de gedaante niet van een Schopje , 

 maar van een wigge of kyl, evenwel boven intweeooren gefpleeten: Alles was brok- 

 kelig , en liet zich niet gieten , ten waare men ruim de helft gout daar onder deede. 

 E» deer Hier tegen verhaalt zekeren Sinees Soon op Makkajfar woonachtig , dat hy meer 

 zu " <e Donderfchopjes gezien hadde van dezelve fubftantie en fatzoen als t' myne ; on- 

 bevïpff. der anderen hadde de Donder eens gellagen door een groote Waringe-boom, eertyds 

 voor het Konings-huis op Bontuala ftaande, daar men vermoede, dat de voorige Ko- 

 ningen hunne fchatten begraven hadden : Radja Valacca liet op dien plaats zoeken , 

 na dat de boom omgekapt was, daar hy een deel van den fchat vond nevens een zoo- 

 daanig Schopje , 't welk hy aan de Nederlandfche Prxfident toonde , om hem te overtui- 

 gen , dat zoodaanige dingen met den Donder afgeflagen wierden : Gemelde Radja 

 wilde het laatcn fmelten om een beftag tot zyn kris daar van temaken, maar het wil- 

 Deszehi de niet vlieten tot een klomp, hoe men het ook maakte: Hy had 'er noch verfcheide 

 7e'£a«te'" andere gezien, zommige rood, zommige geel van verfcheide gedaanten , endatmeeft 

 ïeleur en a |] e Donderkylen op Makkajfar neervallende of metaalachtig of met metaal gemengt 

 waaren , gelyk hy ook op Java een zulk Schopje gezien hadde omtrent de ftad De- 

 mack door den Donder afgeflagen : Gemelde Radja Talacca , zynde een ftout krygs- 

 man , wiens dapperheid in den Javaanfchen oorlog genoegzaam gebleeken is , draagt 

 (zoo men my berigt) geduurig aan zyn lyfeen zulk Donder-fchopje , wanneer hy in 

 den Oorlog is, en men weet niet , dat hy ooit gequetft is , hoewel hy in 't gezigt van 

 onze Duitfche Officiers veele ftoute aanvallen op den Vyand gedaan heeft , op hun aan- 

 vallende half gekleedt , en flegts gewapent met een fchildeken , zabel en toraan in 



de 



