RARITEIT-KAMER. III Boek. « 7 



ge plekken ongeverft, het welk zoude moeten gout zyn. Op den zclvcn tyd op ge- 

 meen koper geftreeken wierde het donkergroen ; en aan d' ecne zyde zwartachtig. 



'De Schyver geeft ons hier de Donder-Schopjes , die Donder-Beitc!sg«;öf»// worden ; 

 deze beftaan meeft uit metaalfloffen \ waar -van ik veele foor ten hcbbe gezien , vange- 

 lyke koleur en gedaante , in 't Kabinet van den bir. Cafitein Krytsmar ; doch alzoode- 

 zelve meeft onder buitenlandfche Liefhebbers ver fir ooit zyn, heb ik 'er geene konnen be- 

 koomen , als die verbeeldt is op de plaat L, by N°. I I. hy is gitzwart van koleur , 

 Slinkende , en beeft , naar ik uiterlyk bef euren kan , geen metaal in zich : Hy is mede 

 van een Indiaan uit waangeloof 'om zyn hals gedraagen , die om hem te behouden zyn 

 leven verliet , ten welken einde daar boven een gaatje dwars ïs doorgeboort. De Hr. 

 Rumphius geeft ons maar van de zyne twee afbeeldingen, waar van de eerjfe is aangewe- 

 zen op dezelve plaat by letter C. en de andere by letter D. 



O 



X. HOOFTDEEL. 



Auripigmentum Indicum : Maleitfch , Atal. 



P Java vind men een foort AuripigMentum pallidum , 't welk onze Schilders Het ]*. 

 Opermont en Realgar noemen , zynde geele fteenachtige klontertjes zonder Aurifig- 

 goude glimmetjes , gelyk het regte Auripigmentum heeft , van fmaak niet ™ c " m m 

 t' zaamentrekkcnde , maar bykans ongefmaakt , of een weinig naar 't Vi- vu'.' 

 triolum trekkende : Men vind zomtyds roode ftukjes daar onder , 't welk de Sanda- 

 racha Grmcorum wil zyn : De Maleijers enjavaanen noemen 't Atal , de Sineczen 

 Tsjw iujn , dat is , geele Steen. • 



De Javaanen en Chineezen agten het voor geen vergift, want zy gebruiken het niet mrdvm 

 alleen in water of olye gewreeven ooi geel daar mede te verwen, maar geeven het ook ''f"™ r r . 

 zonder fchroom in 't lyf, doch in kleine quantiteit, waar in zy myns oordeels niet al &'f g'l"«- 



t 1 i~ ■ - i ^ ~ den. doch 



te voorzigtig zyn : Immers men heeft gezien in t jaar i 66a. op Batavia, dat ze het omvaar 

 een Vrouw ingegeeven hebben, die daar van gek wierd, tegens de muuren opklaute- iev °" lSe "- 

 rende als een kat, zynde mifTchien de quantiteit te groot gewceft : Anders geeven zy 

 het in kleine quantiteit onder het Djoe djamboe gemengt binn^ns Iyfs om de drie maan- 

 den eens, zeggende, dat zulks dient om de huid voor alle onzuiverheid te bewaaren , 

 en een glad vel te maaken, waar naar de Vrouwtjes tragten: Men vind het in deja- 

 vaanfche koopfteeden op de markt te koop , als mede op Baly en in Sina. 



Die van Baly gebruiken het ook om een flach van linnen, Krinfing genaamt , daar Word m 

 mede geel te verwen , zynde een foort van kleederen met gout-geel , rood en wit , &c. TJtZfiM- 

 gefprenkelt , doch wanneer men dit gout-geel opgefmeert heeft, moet men 't linnen 

 in den rook droogen , want daar van krygt deze verwe haar vaftigheid : De Sineefche 

 Ichilders gebruiken dit goet om gout-geel op het pampier te verwen. 



XI. HOOFTDEEL. 



Tsjerondsjung. 



IN den Vulcaan of brandenden Berg tot Banda heeft men verfcheidc fpelonken en £>,T SJ e- 

 overhangende klippen als kleine kelders of verwulffels , behalven den Crater óf S*^ Dg 

 geiprongene mond aan de Weft-zyde van dien berg : In dezen Crater en verwulf- n , -~y*- 

 fels vind men verfcheide mengzel, van fwavel en aluin , gelyk ik betrouwe in mi'iZtl 



E e . alle 



