RARITEIT-KAMER. III Boek. :„ 



doch niet kleevendc aan den mond , cn zoo brokkelig, dat met het minfte handelen 

 de klontjes van malkander vallen, niet te min is ieder (tukje aan zich zelfs vaft en fmee- 

 ng: De fmaak trekt merkelyk naar onze Terra Sigillata , en zy is zoo vet , dat ze haar 

 niet wel met het water laat mengen, gclyk een Axungia , of Mednlla Saxerum. Men m«. Ju 

 graaft ze op Nujfalaut in 't hangen der bergen, en op de naaftc heuvelen agter de dor- ^° r "t"„ ' 

 pen Sila en Titaway. De verfch uitgegravcne doet men in een Baly met water , roert '» W<«' 

 ze met een ftokje om, tot dat dc gcelc cn roode klei daar afgaat want men graaft ze *" 

 onder zoodanigen grond 2 of 3 voeten diep, en dewyl dc Inlanders üordig daar mede 

 omgaan , ook t' ellccns na 't uitgraven den kuil met die aarde weder floppen , zoo 

 komt ze by 't mrgraaven daar onder , daar anders d' ader of gang zuiver is : Dc uitgc- 

 waflêne in potten gedaan, en in den rook gehangen , word van de Vrouwtjes van dat 

 Eiland gegeeten gelyk andere Batu poan, den buik min floppende, cniniflchicnmer.de 

 regte Terra Sigillata nader overeen komende ; doch de Inlanders hebben dc eerde of 

 drooge foorte liever, om dat deze NufTalautfche aarde zoo fmcerig is, en aan dc tan- 

 den kleeft. In de voorfchreve heuvelen vind men noch een andere foort, witter, heeft Wurvm 

 grootere klontjes, cn is min brokkelig, die men voor een witte Bolus mag houden. ïy'"Z'ttn 

 word gerookt en gegeeten als de vorige. zya. 



De Batu poan van 't Eiland Oma is vry flcgter dan de UliafTarfche , want daar loopt 

 veel geele klei onder, gemengt met zand en fteentjes, en riekt wat fwavelig. 



Bolus ruber is tweederlei van koleur , donkerrood en lichtrood, men vind hem in D , ■ 

 't gebergte van Ulat en Ouw met kleine klontjes boven op den Batu poan, en ook daar *fin*. 

 onder gemengt ; hy word niet gegeeten , maar van de Pottebakkers gcfogt , dewelke 

 de zuiverde klontcrtjcs vergaderen , met water wryven , cn op de nieuwe potten van Dic„„m 

 buiten fmeeren , eer zy die in 't vuur zetten om rood te worden. Zy noemen hem al- 2m"Z^- 

 daar Haca caul en Tiaul : Dezen Bolus vind men overvloedig op Leytimor aan den rxJ " 

 rooden berg, daar dezelve fteil cn afgevallen is: Des gclyks den rooden en witten Eo- f ' l " U '""' 

 lus by het Hitueefche dorp Haufihol. 



Terra Aurifabrorum, in de Uliaflërs Urmpyal genaamt , is een vette zwaare Marga , DevyfJ, 

 van veele klontertjes gemaakt , bleekgeel met een zilvere weêrfchyn , brokkelig, aan ^r'mf 

 de lippen niet kleevende , en niet zonder vermenging van fyn zand : Men graaft ze Aunft - 

 uit een vlakken grond, aan <Pya en Kullur, plaatfen aan de Noord-zyde vznUliafar " Jrmn 

 by den hoek Umepoeti. De Goudfmeden van Iha gebruiken deze aarde om formen en E„ waer 

 fmeltkroefen daar van te maaken , daar onder mengende geftotene Javaanfche Gorge- 'gjl'h 

 letten : Zy gebruiken ze ook om de holligheden in 't gemaakte goutwerk daar mede wni - 

 op te vullen , als zynde hoefden van de goude flangen en dc krishegten , 't welk an- 

 dere Goudfmeden met Ambalo , dat is, Gummi lac ka doen; dergelykeaarde vindmen 

 ook by den hoek' van Nufanive in de Portugeefchc Baay , daar de Landweg overgaat, 

 en by regenweer den weg zoo kleeverig maakt , dat men met moeite de voeten daar 

 uit haaien moet. 



Ochra, bruine en geele, word gegraaven op 't Hitoeefche land , op een berg, daar Defifde 

 dc oude Neger? Teliffa geftaan heeft, op den plaats Amahutetto, 2 en 3 voeten diep f Zl'° M r 

 onder den grond , de bruine gelykt naar donker Lacca , doch verbleekt leelyk, wor- d " i' v ""- 

 dende blauwpaers van buiten : Zy loopt met het geele door malkander gemengt, 'zoo 

 dat men zelden groote klonters van een koleur vind ; daar omtrentheeftmenook roo- 

 de , zwarte cn witte aarde meer naar den Bolus dan Oker trekkende s ook treffen dc 

 gravers zomtyds een bloedrooden zap aan, zynde buiten twyffel een gefmolten Bolus , 

 welk deze waangcloovige voor een quaad voorteken aan de gravers houden : De bruine H^rp. 

 en geele word gerookt en gegeeten als andere Batu poan. In 't gemelde dorp was eer- *" 

 tyds een gehugt Lijfaloho, wiens beurt 't was hun Stadshuis te ftichten , daar ze in 't 

 graaven de twee voornoemde Okers vonden, en van haar naam bygenaamt Aarde van 

 Lijfaloho: In 't zelve gebergte lagen ook de dorpen Senalo en Eli, daar men ook Batu 

 pean uitgraaft , te wceten , tot Senalo by den oorfprong des nviers Waccahuli , een 



E e 3 witte, 



