u6 D' AMBOINSCHE 



gag wat fchuins daar op komt, 'twelk een zekere handeling is: Zy geeven wel veel 

 vuur, maar fpringen ligter, en worden eerder ftomp dan de Europilche , men kan 

 zich e«er daar mede behelpen. 

 Z« In 't midden van eenen roodachtigen Vuur (teen , af komftig van de Zmdzyde van Boem 



Xe'uL hebben myne Jongens gevonden eenen anderen witten keifteen , m de grootte en gedaante 

 * *, van een duive-ei i doch langwerpiger en vuilwit , gelyk men ook zomtyds <n de Europ.fche 

 #N#. vind; dezen zoude ik houden voor den Enorchis by Tlin. Lib. i7 ■ Cap. 10. Waar 

 van zie ook het Gemmarium Boêtii lib. 2. Cap. 201. Op andere plaatfen van Btma val- 

 len ook goede Vuurfteenen, doch die zyn zoo goed niet , en worden metter tyd dood , 

 dat is, geeven zoo veel vuur niet meer. 



Een derrelyk Steentje als een duiven-ei word op de phat LI aangewezen by N °. f. 'tgeen 

 wy bedtten is d,ver wit, eenigzins doorfehynend en hard en heeft aan zynfehoo- 

 tig einde een kleme ronde uitwafjmge als eenpaereltje ■, 'tis rondom, n de kneep genmpelt, 

 als of't een afgebonden wrat was. 



XIX. HOOFTDEEL. 



Androdamas, Maas Urong. 



n „ JT Aas Urong H een fchoone en raare Ty rites of Vuurfteen , zeerzwaar, hard 



\/l en maffief, het geele koper zoo gelyk, dat men'tvoor klontjes daarvan 

 V 1 zoude aanzien , doch niet wel op den fteen toetfende , maar met een (laai 

 Zv. mc - X T * geflagen vuur geevende als een andere vuurfteen : Men vindt het u. groo- 

 '/*'» te en kleine ftukies , alle zeer hoekig en onordentlyk , nogtans zoodaamg , dat alle de 

 ^^™, cm ordre hebben, want de meefte zyn wel rondachtig, maar «b* 

 n hoeken uit, by de Geonetr*, angulifil.M, dat *, vafte hoeken genaamt, 

 *"'■ befta nde uit 5 vlakke zyden t zaamen tf. een hoek gevoegt, en naar t uitwyzen der 

 hoeken fchynen ze dcclen te zyn vaneenhchaam , by de Konftenaars^-«e- 

 naamt twelk gemaakt is van «vlakten, en ieder vlakte heeft , ftrecpen a,s oen 

 X U * 7en~s , of vyf hoek : Men zoude zeggen , dat veele zulke <Dodeca-etra >n een Cor- 

 #4 ; oflILamft^ken, maar a.s men den fteen m ftukken (laat zoo bennc men hem 

 van binnen maflief, en geenzms van cMeagem^, ^jf^^^S 

 ftallen gewaar word, die altyd van buiten zoo otdentlyk als onordent yk fef kan ,g, 

 e, f evenwel van binnen mailief zyn: Andere ftukken zyn vierkantig als een dobbel- 

 ftccn ; andere ganfeh onordentlyk, en hoekig, zoo nogtans, dat hier en daar e^n 

 iodeca-etron uitftcekt. Ik noeme dezen ta^^ta, ^TyntesfoU- 

 2, in 't Maleitfch^ Urong. De grootfte en fchoonfte ftukken vind mcnop>™ 

 omtrent de Stad Mataran; Ook op Celebes, BorneoenSuccadana, dewelke geftepen 

 een hand breed zyn en bhnken als een metaale fpiegel: In ^«K. en op Keram 

 vind men maar kleine klontjes in de grootte vaneen erwete 

 r , «Ike de voorfchtevcneB^^W beft vettoonen: Zy groe.jen inl a deeiiroftekei 

 W ft eten, die men aan de kanten van zommige rivieren vind , nament yk «» , La 

 ~ riq „ en oud Haüve , » denvter^, dewe.ke, als^ge^gt^^g 

 uitlevert de befte Batupoan. De roffe keifteenen moet men in ftukken (laan , dm v.nd 

 m deze klontjes daar in zoo vaft gegtoeit, dat men ze daar u,, :kappen moet , doch 

 onder r o fteen n vind men pas een , die ze heeft : Het zyn ook altyd geen mafl.e e 

 klonTies, m»r d.kwyls zeer kleine ftukjes als grof zand , en korreltjes van geel kopo , 

 £S geheele l.clam des fteens verftrooi, In de Europifche -merfteenen m- 

 zonderheit in de zwarte of blauwe vmd men dergelyke Tyntes in redelyk g.oote (u k 



Doch 

 maar 1 

 ecfiige, 



