voor ge 

 houden. 



Tien i-an 



den Sehry 



„g D' AMBOINSCHE 



uriatr zeker, dat de Meflbalfche Papoecn die ftoffe daar uit haaien , waar uit zy dekopere 

 bekkens Gong > by d' onze Gommen genaamt , maaken met toefet van eenig koper , 

 maar dan moeten zy de fteenen wat diep en onder water graaven , daar ze maflicver 

 en harder zyn. 



De rede- D a t ik nu de eerftc foort voor Androdamas van Vlinius boude , daar toe hebben my 

 zyne woorden bewogen , welke ftaan Lib. 37. Cap. 10. daar hy zegt : Androdamas 

 heeft een zilveren glans als een Diamant, vierkantig en altyd de dobbeiftecnen gelyk : 

 benaming De Magi vermoeden , dat hy zyn naam bekomen liebbe , om dat hy de ongeftuimig- 

 fihelZ' h e 'd en toornigheid der menfehen bedwingt : De Autheuren leggen het niet uit, of. 

 Scfoyvm, jjrgyrodamas dezelve fteen zy of niet; Clarifftmus Salmafius tekent op dezen plaats 

 dtrheit aan by Solinus p. 5-04. het volgende: <PlMlts wil zeggen, dat hy de kragten en har- 

 Plmius. jjg^gjj van een Diamant heeft. En kort daar na doet hy daar by ; Androdamas is ze- 

 ker een foorte van Hicmatites , dat is, Bloedfteen, van uitnemende hardigheid en zwaar- 

 te, maar van yzer koleur; zoo dat hy oordeelt, dat den ouden geen ander Androda- 

 mas bekent zy geweeft dan deze, en dat hem Vilnius by een Diamant vergelyke, om 

 dat hy zoo hard is, en de menfehen bedwingt: 

 OmJIax- Myn gevoelen daarentegen is, dat Androdamas geen foört van Hènfatites, maar 

 zcgt'ei''' vln Tyrites zy , en zyn naam heeft niet van een Diamant, maar van 't bedwingen der 

 vergtk- menfehen, gelyk ik airede boven van de Javaanengezegthebbe; Tlinins geeft hem wel 

 een zilveren glans, maar dat moet men van geelachtig zilver verftaan, gelyk het ge- 

 polyfte Maas Urong heeft: Hy heeft wel meerendeels de gedaante van dobbelftee- 

 nen , maar ik heb gezegt , dat hier en daar de vyf hoekige kanten van een 'Dodtca-ètron 

 daar onder lopen: Eencn anderen fteen zal ik hier na befchry ven, den welken ik voor^rg7- 

 rodamas houde: Wilt gy dan noch eenen anderen fteen uit Tljnius, die met onze vyf- 

 hoekige of veelhoekig Maas Urong over een kome, zoo gceve ik uw in 't zelve Hooft- 

 deel den Hexicontalithos , dewelke in een lichaam veele verwen vertoont, en gevon- 

 den word in Troglodytica regione: Dewyl 't nu qualyk te geloven is, dat in een klei- 

 ne fteen 60 koleuren zich zouden vertoonen, zoo is het waarfchynlyk , dat Tlinins 

 Getuite- van hoeken heeft willen fpreeken : Naar myn gilling fchryft ook Bellonius van dezen 

 tantafc ^ een Lik- 1 ■ Obferv. Cap. 6j. zeggende , dat hy te Tauris , een ftad aan 't roode meir, 

 een fteen in redclyke menigte gezien heeft , den welken een Grickfchc Monnik voor de La- 

 pis Arabicus wilde gehouden hebben ; hy was rond of bolachtig , hard , een Tyrites 

 Enuege- zeer gelyk, uit veele vierkante ftukjes t' zaamen gezet, op de manier van Androda- 

 Andmda-masi hy hadde liever mogen zeggen , dat het de Androdamas zelv was , want indien 

 nMS ' de Arabicus Lapis dezelve is met Arabic. Vlin. loc. cit. zoo moet hy het y voor zoo gelyk 

 zyn, dat men hem daar voor zoude aanzien, indien hy zoo hard niet en was : Men 

 houdt hem voor die foort van Marmer, dewelke Orpheus in zyn ftccn-gedigt Lapis 

 Barbarus noemt. 



Zyn be- Maas Urong hiet op 't Javaanfch Crapo , waar men groote ftukken van een hand 

 'Ip't'ja- breed uit het Mattaramfche gebied brengt, die zy fchoonglad llypen, en in zilver of 

 '^^ koper zetten , als ook om daar mede vuur te liaan. 



Dit geheele Hooft deel is een 'verhandeling van zoodaanige ftoffe, die by ons Marchaiïta 

 genoemt word: 'tls een fchyn metaal, -want het heej 't de koleur en gedaante -van Ko- 

 peraarts ■, waar van in Mofcovien heele bergen gevonden worden, rat welke men met 

 groote moeit» eenig zilver ontdekt heeft , doch heel weinig; het zelve in'tvuurgebragt 

 vervliegt alles in eenen affchuwelyken ftinkenden rook , en laat heel weinig Caput mor- 

 tuum , of T)oodtkop over , waar uit dan 't zilver word gehaalt : In Ungaricn , Bo- 

 hemen, Saxen, en andere bergwerken word het mede gevonden, doch in klompen van 

 een zeldzadme gedaante , en alle meeji van een byzondere koleur engedaanten : dezelve 

 bergwerkers bonden het voor een verbrande zwawelftof, en (zoo zy zeggen) voortge- 

 bragt uit zwavelachtige wateren, die uit de mynftoffen loop en of fy per en, mede /ke- 

 pende eenige van die deeltjes , waar door zy heen dringen, en, als dezelve in de kuil- 

 tjes ftil blyven ftaan , dan door een ftremmeude kragt zaamen ftollen , en zoodaanige 

 gedaanten maaken, als de deeltjes der mynftoffen toelaat en, ieder verfebeiden na hunne 



