RARITEIT-KAMER. III Boek. n 9 



zoute, fwavelachtige en andere deden , daar zy mede -vermengt zyn ■, in dit water eeni- 

 ge ftoffe geworpen of by geval inkomende , word van 't zelve voort doorgedrongen en 

 verteert, waar in deze deeltjes blyven, en de gedaantens verbeelden van de ingewor- 

 fe zaakem doch ruuwer, alzoo korft e en bywas aan 't zelve groeit : Wy bezitten vee- 

 Ie van deze, zynde alle van by zonder e kolettr en gedaante; waar van't ons goet dacht 

 eenige hier te verbeelden op de plaat LI. Die by N".6. aangewezen , is een ruuwe klomp , 

 doch fchoonglmfterend van koleur. N°.y. Heeft degedaante vaneen Boksvoetje , -enbo- 

 vcn aan een knobbel of klomp van een andere flof en koleur als de klauwtjes zyn. N°. 8. 

 is een ftuk , door welkers midden een tak loopt , aan de einden uitkoomende , 't welk wy 

 vermoeden een worteltje te zyn, 't geen in Marchalita verandert , en waar om de om- 

 zynde korft door dezelve Jtof is gegroeit. N°.c>. is een klom 1 ), geelder van koleur, en 

 wolkachtig-, het zelve aan ftukken ge flaagen , ziet men dat alle dezelve metjlraalenuit 

 een middelpunt naar buiten fc bieten. N°. 10. is een gehcele ronde Bal , buiten om 

 eenigzins wolkachtig, en inwendig mede ftraalsgewys uit een middelpunt voortkomende. 

 N°. li. is een diergelyke Bal, doch rondom met fcherpe uitfteekende pylpimten omzet. 

 N°. 12. is een lankwerpig Keifteentje, voor een gedeelte met een korft Marchalita öw^tw/?. 

 N°. i j. is een rruwe groote klomp, hebbende de gedaante van een koperen deur-klopper : 

 11 'y zouden veel meerder foorten hier by konnen voegen , nament lyk Hoorns , Schulpen , 

 en andere gedaantens, alle met deze ft of 'omzet of 'wel geheel verandert , maar meenen 

 genoeg gedaan te hebben eenige van dezelve te vertoonen. 



A 



voor 



XX. HOOFTDEEL. 



Argyrodamas. Batu goela. 



An de Zuid-Weft-zyde van Boeton in 't gebergte en op ftrand , vind men DcArgf- 

 een flach witte Keifteenen in de grootte van een kop of een vuift, van buiten ' 

 vuilwit, oneffen, vol fcheuren en hard gelyk een geraeene Keifteen, maar 

 als men daar op flaat , zoo valt hy in ftukken , en dezelve kan men dcclen 

 in zoo veel kleine brokjes als men wil , waar van zommige de figuuren als dobbel- 

 fteentjes, andere van platte tafeltjes hebben, en dezelve laten zich al weder in ande- 

 re kleindere fchilfcren; zy zyn wit, doorfchynende als kryflal , doch boven op hun 

 vlakte geeven ze een weêrfchyn, als of ze verzilvert waaren of als zilverfchuim : Zy 

 zyn week van fubftantie, flaan geen vuur, en lichten geenzins by nacht, als men ze^j'^ 

 tegen malkander flaat, gelyk Kriftal en de Keifteen doen. Ik heb dergelyke fteencn noit W"**- 

 meer gezien, ook by geen Autlïeur iets daar van gevonden, egter oordeel ik, dat ' 

 men hem voor den Argyrodamas van 'Plinius mag houden , te wceten een ftecn die een En 

 Diamant gelykt, en een zilveren -weêrfchyn geeft , waar van zie Lib.^y. Cap. 10. damas™ 

 In 't Maleitfch noemt men hem Batu goela, dewyl hy zeer wel gelykt naar de brokjes ^f" Pli " 

 van Candy-zuiker , in 't Latyn Saccarum cantium, en niet c andidum > vermits cantium iwuUn. 

 een nieuw Grieks woord is , beduidende kantigen zuiker : Men zoude hem voor een 

 Lapis fpecularis aanzien, maar men kan hem niet tot kalk of gips branden, gelyk hy 



ook wel zwaarder en harder is dan cenig Lapis fpecularis. In dat gebergte, daar men Werf dit 

 , ...... o i jj. - . ■ ■ gevonden 



hem vind, vloeit hier en daar een adertje van zwart Bitumen, twelk in zee komen- word. 



de hard word , en de vreemdelingen voor zwarten Amber verkogt word , hier door 

 kan het zyn, dat deze ftecn geen harde en maffieve fubftantie gewint, noch tot een 

 volkomen Keifteen worden kan. In 't jaar \ 666. wierden my van Boeton eenige man- 

 den vol van deze fteencn gebragt , dewelke ik toen niet achtede , dewyl ik daar aan 

 niet zien konde , 'c geen die van Boeton daar van opgaven , te weeten , dat liy veele fitS** 

 fchoone koleuren zoude van zich geeven, als van zilver, paerlen, en regenbogen , ftbióMi 

 daar men anders niets aanfag als een onfatzoenlyken Keifteen , weshalven ik ze weg 6e " mt ' 

 fmeet; maar als ik i o jaaren daar na by geval een groote klont daar van aan ftukken floeg, 

 bevond ik, dat hy van binnen veel fchoonder en raarder was , dan ik gedagt had, en 



F f 5 doe 



