RARITEIT-KAMER. III Boek. *g 



Nvitte van cijers gemengt, en ik weet niet hoe veel jaaren ook onder de aarde begraa- Haft 

 ven : Hier in Indien by de Maleijers heeft het niet eenderley naam , want in 't gemeen TemmL- 

 wordt het genoemc Manko , doch eigentlyk verftaat men daar door diepe Kommetjes : 

 Tingan zyn allerhande Schotels : Tiring, Tafelborden: Tsjaitwan , K.op\cs : Mamoio, <Ua»tat. 

 groote Potten met een hals, dergelyke men op de Kaften te pronk zet. Zooisookmyn 

 gevoelen, dat Tlinius en d' Ouden dit Vaatwerk Myrrhina Vafa genaamt hebben , in fürdty 

 welke tyd het zeer duur was , en alleenlyk in der Koningen fchatten te vinden : Doch rhina^ï» 

 het fchynt , nademaal de waereld hedendaags daar mede als opgepropt was , dat de ^°' t °' 

 natuur ons dit koftelyk Vaatwerk wat heeft willen onttrekken door de verwocflende km. 

 Tarters j haters van alle mooijigheid , dewelke de oude Chinefchc mecftcrs verjaagt , D ' ct "'- 

 en de werkftellingen verwoed: hebben : Om dit gebrek te vervullen , hebben zich VOOr m.iiikers 

 weinige jaaren eenige meefters opgedaan in 't Landfchap Quantung by de ftad Ti- z J"x°° r te „ 

 koa ; doch dcwyl zy de regte aarde niet hadden , hebben ze witte marmer of veelmeer verwoeJl 9 

 alabaft genomen , 't welk zich ligt (loten laat , en hebben uit 't geftotene , met water dtrhmt 

 tot een deeg gemaakt , kleine Schoteltjes en Kommetjes geformeert. Deze zyn wel %" ( ,^" iir 

 fchoon-wit en glimmende) doch hebben den blauwen weérfchyn niet als de regte > maar voarige- 

 gelykcn beft naar witte gcpolyfte marmer: Zy zyn veel fwaarder dan het regte Porlel- 

 lein , en worden voor minder prys verkogt : Uit Japan komt nu ook overvloedig Por- * J a P an 

 fellein het Sineefche tergende, het welk de geboorene Sineezen aan de charailers en zchtmc- 

 figuuren ligt kennen konnen , maar onze Natie maakt een onderfcheid , dat het Japan- 

 fche nooit het helder blauw heeft , 't welk men aan 't Sineefche ziet , ook heeft het Ja- £»'/«„- 

 panfche onder aan den bodem drie ruige knopjes ; het grootftc verfchil beftaat daar ^'Jf 6 J'f 

 in , dat het opregte Sineefche niet fpringt , als men heet zop daar in doet , maar vm Chi- 

 het Japanfche zeer ligt , als men het van te voren niet eerft warmt : Dit gebrek kan 

 men egter ook gebeteren , als men t' Japanfche in een grootcn ketel doet, water daar 

 over giet , en t' zaamen ter dege opkookt , daar na van zelv weder laat koud wor- 

 den. 



Voor het befte Sineefche Porfellein houd men , dat van binnen gefchildert is met . 



f PorjelUm 



de bloem Sentne , welk is de Matricaria Sinenfis , waar van zie myn Herbarium Lib. 't ttfie is. 

 8. en waar van men dergelyke Schotels Tingan Serune noemt. Nader bclchryvinge, hoe 

 het Porfellein gemaakt wordt , zie by Nieuhofpag. <>. 



Men heeft bevonden , dat het hedendaagfche Porfellein in Sina onder de Tartarlchc 

 regeering gemaakt , en Kraakwerk genaamt , in Holland gebragt zynde , de groote koude 

 des winters niet kan verdraagen , maar in ftukken fpringt, het welk men van het ou- 

 de werk nooit gehoort heeft. 



Ik zal hier by voegen de befchryving van 't Porfellein uit Thomas Brown , in zyn Eta ar.- 

 II Boek (van de gemeens dwaling) aan 'tV Hooftdeel : dewelke, de valfche opinie of f'Zn'ing 



dwaling overflaande , aldus begint : Doch Gonzales de Mendoza , van Thilippus de Tho 



mus 



II Koning van Spanjen naar China gezonden , heeft op onderfoek en eigen onder- Brown. 

 vindinge een manier befchreven , die tegen alle de vorige aangaat ; want naar de kond 

 daar van vernemende , bevond hy , dat ze gemaakt waaren van een kalkachtige aar- 

 de, welke gefloten , en in water geweekt een room of vettigheid boven op geeft , en 

 onder een grove fubftantie : Van het bovenfte zegt hy, worden de fynfte Schotels ge- 

 maakt ; van het onderfte de grove , dewelke, als ze gefatfoeneert zyn , zy fchilderen, 

 en doen ze niet 100. jaaren onder d' aarde begraaven. 



En 'hier op Jlaat in alle deelen het verhaal 'van Linfchoten , eenvlytigonderfoeker , in zyn 'tZcht 

 Oojlerjche Zeevaart. Noch jonger beveftiging van de zaak mogen wy hebben uit Alva- "" 

 res , de welke lang in die geweflen gelee ft heeft , in zyn verhaal van China , dat de l^f^m. 

 'Porfelleine Schotels jlegts in een flati in 't Landfchap Chiamlï gemaakt warden ; dat 

 d' aarde uit andere Landen gebragt wierd, doch om 't gerief van water , 't welk haar 

 gladder en doorlugtiger maakt , wierden ze in dit Land alleengemaakt j dat ze bearbeidt 

 en gefat zoeneert wierden , gelyk die van andere Landen , waar van zommige blauw ge- 

 verft wier den, zommige rood, andere geel, van welke verwe alleen zy den Koning vereeren. 



G g 2 <De 



