N'idere 

 befcbry- 



Moet if. 

 daun in 't 



Redenen 

 •van haar 

 jcbaars- 

 btit. 



i3«j D' AMBOINSCHE 



*De laatfte onderrigtinge hier van is te vinden in de reis van denDuitfchen Ambaffadem 

 die van Batavia aan den Keifer van China gezonden wierd, en in 't Franfch gedrukt 

 in 't jaar ïöiy, die daar duidelyk van verhaalt, dat de aarde, daar de 'Por felleine 

 Schotels van gemaakt worden, nit het gebergte van Hoang gebragt word , eninhoek- 

 achtige jlukken ge formeert , te water gebragt , en met des Konmgs zegel gemerkt word ; 

 dat d' aarde in haar zelv heel mager en fyn is, glinfierende gelyk Zand ■, endat zeword 

 toebereidt en ge fatzoeneer t op dezelve wyfe, gelyk de Italiaanen de fyne aardevatenvan 

 Faventia of Faénca bereiden-, en dat zy aangaande dat konftftuk zoo zorgvuldig zyn, 

 dat het alken van den Vader maar aan den Zoon geopenbaart word-, datze met Indigo 

 gever ft , envyftien dagen achter een ineenvuurigenoovengebakkenworden, inbefiookt 

 met hout , dat heel droog en niet rooiende is-, het welk den Auteur gezien hebbende, 

 konde hem qualyk van lacchen onthouden over 't gemeene gevoelen, 't welk boven door 

 ons verworpen is. 



Vraagt mi iemand, hoeze zoo fchaars ofnauwlyks te bekomen zyn, daar ze zooveelenin 

 korten tyd gemaakt worden? Hier op antwoorden deze laafte Schryvers-, dat 'er een 

 groote boete gezet is op die de eerfte foorte uit het land voeren. En gewiffelyk op 

 deze foorte paffen d' eigenfehappen , die Scaliger en andere de Porfelleine Schotels ioefchry- 

 v7n-, dat ze geen vergift willen houden, dat ze vuur (laan , dat zeniet hooger heet wor- 

 den, dan daar vogtigheid in gedaan word : JVant die onder ons in 't gebruik zyn, en 

 den naam van fynfle draagen , zullen alleenlyk vuur flaan , maar geen vergift ontdek- 

 ken-, doch mogen boven d' andere dienftig zyn tegen de roode loop. 



XXIV. HOOFTDEEL. 



Pingan Batu, Gory. Gift-fchotels. 



De Gift- ~» ar En heeft voor dezen die van Europa wys gemaakt , dathetfynfte Porfellein 

 fitwelt |\/| ' c welk men Kraakwerk noemt , die eigenfehap zoude hebben , dat her. 



fpringen of knerfen moeft , als men eenig vergift daar in dede : De Sinee- 

 zen hier van ondervraagt weeten geen Porfellein aan te wyfen van het 

 gemeene flach , hoe fyn het ook zyn mag , 't welk die eigenfehap zoude hebben ; 

 maar wel een ander flach van 't gemeene veel verfchillende , 't welk by de Maleyers 

 Pvfd- 'Pingan Batoe genaamt word. Onder dezen naam vind men verfchcide Schotels , die 

 r"h'Zar onder malkander in fubftantie en prys veel verfchillen , weshalven ik ze verdeden zal 

 Ï2T in gemeene of flegte, en in zeldzaame of koftelyke. 



Een m- De gemeene Pingan Batoe is een zwaare groote Schotel , als of ze van fteen ge- 

 tlfpt- maakt was, vlak, op den grond een vinger dik en meer, aan de zyden half zoo dik 

 [eüeinbt- met om g e welde kanten , glad, bleekgroen, doch de eene meer naar 't blauwe , dean- 

 fi tn. ^ mcernaar 't grauwe trekkende; de meefte zyn eenpaarig van koleur , dochzommige 

 hebben onder 't glaflïiurfel eenige figuuren van bloemwerk uitkyken : Men vind 'er 

 ook , die aan de buiten-zyde veele ronde en verhevene ruggen hebben , eertyds by de 

 Ternataanen zeer geacht , en Gorange Mangat i genaamt , dat is , Haais-Iever of naar 't fat- 

 ,M zoen der ruggen of naar de koleur van de rauwe Haaije-lever. Al het andere (lach van 

 Jr'eT Pingan Batu noemen ze Suggi : Deze foort moet glad , geheel en maflïef zyn , maar 

 grmvcr is. a l s daar veele fcheurtjes inkomen , zoo rekenen ze die voor dood , en niet meer deugen- 

 de: Dit aardwerk plag eertyds in Sina gemaakt te worden , doch was aldaar in geen waar- 

 de, maar alleen voor gemeene Lieden, gelyk het ook in der daat een flegt aardewerk 

 is, en hiet in 't Sineefch Tschopoa , dat is, fteene Schotels : Hedendaags by de Tar- 

 tarifche regeering word het nietuitgevoert , en miflehien ook niet meer gemaakt , daar- 

 om men nu in waarde houdt al wat men van 't oude flach noch vind , Inzonderheit 

 By<f dat met witte bloemen gefchildert is. De Amboineezen , en by naalleinwoonders van 

 -Z b ZZ" den Molukkifchen kreits , plagten eertyds, ja doen het noch, deze fteene Schotels, 

 gmebt, gd y k ook a n er h a nde fyn Porfellein onder de aarde te vergraaven, om't zelve niet ligt 



te 



't w 

 veei 

 wer 



