14 ó D' A M B O I N S C H E 



nc dragt zy , doch dc Inlanders weeten van des zelvs oorfprong anders niet te vernaa- 

 ien , dan dat het van de Weftkant kome : In 't einde van 't zelve jaar heeft hy my ook 

 een fnoertje gezonden , 't wel k hy zeide het oprechte Mutu Labatta te zyn , zynde i voet 

 lang, digt geregen van platachtige korrels, in 't midden groote, na de einden allenks- 

 kens kleinder, anders van gedaante als koraalen van 't kleinfte flach, maar oranje rood, 

 wegende 7 dubbeltjes, by hem gefchat op i^tailgouts ofte if ryksdaalders"waardy. 

 •fimftl- Eenige Inboorlingen van Timor en Rotty van my naar dit gewas ondervraagt deden 

 rf'ifJh- daar van zoo verfcheide verhaalen, dat men zeggen zoude het onder hun een opge- 

 landm ft em t werk te zyn voor de Hollanders te verbergen, wat Mutu Labatta zy en waar het 

 Mum La- valt; want het is by my niet gelooflyk, dat zoo veele Inlanders niet zouden weeten, 

 k"" 14 ' waar dat ding van daan kome , 't welk zy zoo gemeen draagen: De Rottincezen zeg- 

 gen , dat het op Timor valt in 't bergachtige Landfchap Sunneba , in 't gemeen Sonni- 

 bay genaamt , omtrent die plaatfen daar het gout valt : Men vind het als kleine en 

 hoekige korrels in 't gebergte, die aan 't vuur gehouden zaamen fmelten , of zoo 

 andere zeggen , niet fmelten maar alleenlyk gloeijend en week worden , dat men ze 

 effen met een hamertje fatfoeneren kan tot platte fchyfjes, en dan met een gloeijend 

 Iht bit yferdraad doorbooren : Die het fmelten ftaande houden zeggen , dat men veele kor- 

 'klZfrif- reis aan een yferdraad moet rygen en over 't vuur houden , tot dat ze aan malkander 

 ir ^f d fmelten , en dan met een ander yfer daar over ftryken dat ze effen worden ; 't welk 

 koud geworden is geeft een lang pypje, dat men dan naar believen in if ukken breekt, 

 d' einden plat flypt en aan draaden rygt : Daar loopt echter een foort onder die be- 

 dorven geel is, van buiten geftreept als koraalen, van binnen doorgeboorten zwart, 

 fchynende ftukjes te zyn van lang gebefigde tabaks-pypen : vraagt gy de Timoreezeu, 

 waar het waft, zy zullen eenlfcmmig ontkennen, dat Mutu Labatta op hun Land waf- 

 fè , en wyfen u na Sawo , daar het mifichien op beide plaatfen valt. 

 Befcbry- Haar geboorte-plaats dan overflaande zullen wy het befchryven , gelyk het ons voor- 

 Ta S zclve gekomen is: Het zyn korreltjes van verfcheide gedaanre, de meefte als dunne fchyf- 

 jes, zommige als kaaskens, andere als ftukken van pypen, van fubftantie de bleeke 

 of geele koraalen naaft komende , de meefte roodgeel , zommige wat rofler , zommige 

 wat bleeker , dat men ze voor lang gedragene koraalen zoude aanzien , indien ze die 

 gefchikte form hadden, haar oorfprong is naar 't waarfchynlykfte uit het gebergte, en 

 derhalven mineraal , vallende zoo wel in kleine ftukjes als in lange takken , die van 

 natuur binnen hol zullen zyn; hoe zy nu door het vuur gefmoltenengeformeertwor- 

 mïmL l 'o[ den , zullen wy aan het nader onderfoek beveelen : Immers het heeft my niet willen 

 ta-hjlu, gelukken, want de ftukjes van Mutu Labatta over 't vuur gehouden wierden wel gloei- 

 ociim'aar j enc ) en r0 od, maar geenzins week en gefmeedig veel min vloeijend. 



Men verdeelt het in twee foorten , want de grootfte korrels , en die beft naar het 

 ™ ver- y [ koraal trekken , noemen de Inboorlingen van de voorfchreve Eilanden Ua-Boa 



fcbeide _ ö t 



portm. of Waboa ; deze zyn weinig aan een fnoer en dier , men vind er korrels van zoo 

 uSoa! groot als hazelnoten, waar van hunne Orangcayen maar 3 aan eene fnoer geregen om 

 ij*' 1 * den hals draagen : De tweede foort hiet by hun Tzeda, 't welk kleine korrels zyn, 

 Tzèda. meer van het geele dan van het rolfe hebbende , en veel flechter van prys ; behalven 

 Dci ic , deze twee oprechte foorten heeft men noch een baftaart Mutu Labatta , 't welk zy 

 '"Jjtort van flechte fteentjes maaken, ja het fchynt veel meer een gebakkene aarde te zyn, de- 

 welke zy onder de oprechte mengen om den hoop te vermeerderen ; doch andere zeg- 

 gen , dat deze Baftaart-koraal hun tocgebragt word door de Kelings van de kuft Ca- 

 romandel, die ze in hun Land van een zekere Hach van aarde bakken j andere fnoeren , 

 iv,„,r toe die de gemeene man en de vrouwen om 't lyf draagen , zynde 3 voeten lang , hebben 

 f'S loode Pyramydjes aan d' einden , die zy af laaten hangen als quaftcn ; deze fnoeren 

 mrden. hebben veel Schorri morri door malkander gemengt , waar van pas 't vierde deel op- 

 recht is , of 2 paar grootere korrels omtrent de midden : Het ander goedje is gemengt 

 van Kryftal, Bernfteen, zwarte en koleurde Glas-koraalen , als mede eenige kopere 



kor. 



