naam. 



RARITEIT-KAMER. III Boek. 247 



korreltjes , van de midden kleinder en klemdcr aflopende , doch alles in zeker getal , 

 welke vermenginge zy maaken , op dat ieder zyn fnoer kennen moge. 



Het is met geen andere naam onder ons en de Indianen bekent , dan met den Ma- Haaf 

 leirfchen Mtetu Labatta of Muttn Labatte, 't welk fchynt te willen zeggen een fteene ' 

 Paerl , by de Tïmoreezen en Rottineczcn is echter deze naam onbckent , maar wel de 

 twee te voren genoemde Ua-Boa en Tzeda. 



In de voornoemde Eilanden Timor, Sotor, cn de omgelegene tot Tenimber toe , is £>—4 

 naaft het gout niet hooger in waardy dan dit Mutu Labatt a , 'twelkin'tgemeen tegen de ZJrJy.'" 

 halve zwaartte van het flechte Timorfche gout betaalt word ; daar mag geen Orangkay 

 of zyn Vrouw zyn , of zy moeten eenige korrels van het Ua-Boa om den hals draa- 

 gen : Men kan ook niets anders of beters vinden dan Mutu Labatta om in die Eilan- 

 den ilaaven te koopen , daar men voor twee fnoeren van de bovenftaande lengte een 

 flaaf kan krygen. 



De E. Compagnie heeft daarom veel moeite gedaan om de rechte myne van 't oprech- W«anm 

 te Mutu Labatta, op 't Eiland groot Sawo Weft-Zuid-Weft van Timor gelegen, op Tj£.' 

 te foeken , maar heeft daar over een fchip verloorcn , en daar na het werk laaten ftee- •[ 

 kén , vermits verradery daar onder liep , gelyk boven in S r . IVykerJloots verhaal aan- vi te »»;- 

 geroert word ; dewyl nu zoo een groote hoop Orangkayen op Timor cn Rotty zyn, 

 dat hun na gegecven word in zekere Negory 1 1 o Orangkayen gctelt te zyn , daar alle 

 des zelvs onderdaanen maar 109 waarens dewelke Orangkayen alle echter van deze 

 Mutu Labatta willen draagen, diesvolgens moet daar noötzaaklyk veel valfch goedje 

 onderloopen , het welk dan die geene ter dege moeten Ieeren kennen , die op die plaat- 

 Ten handelen : Deze Koraalen , lang by die fmeerige menfchen gedraagen , beftervcn D, ulvt 



1 «1 j j vervuilen 



zeer bleek en worden van binnen zwart, dewelke zy dan wederom zuiveren , meteen //„ è 

 loog water daar in zachtjes gewreeven en wederom gedroogt : Ik hebbe zulks gepro- J^/" 

 teert aan zoodaanige ftukies, die buiten geftreepten pypeformig waaren , en bevonden ftbmp. 



*- _ . 1 maakt 



dat ze wel zuiver wierden , maar befturven , daar na grauwer dan zy te voren waa- w „ dln 

 ren » zoo dat het miflehien een byzondere loog moet zyn. Anders zyn ganfeh geen 

 Medycinale krachten daar aan bekent , zoo dat buiten twy ffel de eenigfte oorzaak van haar 

 waardy zy ten deele d' inbeelding en zinlykheid der Inlanders , die ze miflehien om Enwxv- 

 gezondheid en goed geluk draagen , ten deele om dat het zoo weinig en zelden ge- Zr,Jer,"j,e 

 vonden wordj het zy zoo 't wil, het is zeker dat de Inlanders ons met willen open- 

 baaren den plaats, daar het gevonden word, gelyk het een zeer nydige Natie is , die ren. 

 noch andere koftelyke gewaden en metaalen van hun Land voor ons verborgen houd. 



XXVIII. HOOFTDEEL. 



Mare album. Wit Water. Ayer Poeti. 



DE Zee omtrent de Bandafche Eilanden word jaarlyks op zekeren tyd twee- Mare 

 maal wit , niet by dag maar by nagt klaar fchynende , en zoodaanig licht Aten 

 van zich geevende , dat men de lucht en 't water qualyk onderfchciden ven. 

 kan , daarom het wat gevaarlyk is zich dan met kleine vaartuigen op 

 Zee te begeeven , om dat men d' aankomende dyningen en llortingen niet gewaar kan 

 worden , alzoo zy met de lucht een koleur hebben : By dag heeft het water zynege- 

 woonlyke koleur , en men kan daar aan geen onderfcheid bemerken , noch in reuk 

 noch in fmaak, behalven dat de Vaartuigen in dit water leggende dan ligter verrotten 

 als op een anderen tyd ; zoo eer als de Son onder is en de donkerheit des nagts be- 

 gint, dan ziet men het Zee-water wit en helder gelyk zommige verrotte houten, 



