1J2 . D' AMBOINSCHE 



ke klippen zy: Dergelyke vettigheid doch wat witter word ook in Banda gevonden aan 

 de Zuid-zyde van 't hooge Land of Lontor, aan overhangende klippen op ftrand, doch 

 by die Inlanders in geen gebruik : Het voorfchreve Mor hebbe ik ook befchreven in 

 't Amboinfche Kruidboek) III. Boek in 't Hooftdeel van Darnmar Selanby Ramak Da- 

 ging, dewyl het zoo wel voor een Rejïna > alsvooreen A£»errti2/kangchouden worden. 



XXXI. HOOFTDEEL. 



Toetjieen van ie Kufl. 



Eze Steenen zyn in rood koper omvat j zwart, zonder glans en gckartelt, 

 Detoet- I ^ daar men 't gout hard opftrykt , en dan met wafch met kooien gemengt af- 



D 



fiemcnbc- I * drukt; doch als op het wafch veel gout ftaat word het zelve gefmolten. 



Op de Malabaarfche kuft gebruiken ze den Malabaarfchen Amaril , 

 Tsjanicalla genaamt , dewelke is een Steen vallende in groote rivieren tot Ma- 

 labaar en Goa, en maaken Slypfteenen daar van op de volgende manier: Dezen 

 Steen neemen de Inlanders , ftooten hem heel fyn, daar by doende rauw Gummi Lac- 

 ca, zoo als het van de ftokjes komt) fmelten het zelve en doen daar by den klein 

 gefloten Tsjanicalla, tot dat 'er een dikke pleiftcr van word , het welk zich malaxee- 

 Enwaar ren laat, het zelve plakt men dan rondom een houte fchyf, omtrent een fpan breed, 

 'huilt g '~ aan welkers kanten deze klomp vaft kleeft en hard word , die men dan aan de boven- 

 wee». fl e kant, zynde omtrent een vinger breed, gladmaakt om daarop allerhand gereet- 

 fchap te flypen ; te weeten , men fteekt een as door de fchyf, die met haar einden op 

 twee pilaartjes ruft, dewelke men dan met een toutje omdraait, gelyk de draaijers doen , 

 en het yfer tegen de fchyf aanhoud. 



fih 



XXXII. HOOFTDEEL. 



Dendritis Metallica. 



Di Den- "V" T" Il: liet vernaal ^er J a v aanen hebbe ik , dat ze op Java zomtyds gevon- 

 dritisfe- den hebben in eenig onbekent hout, 't welk zy in 'tbofch opgeraapt had- 



J den tot brandhout, eenige ftukjes yfer, die zy in groote waardy houden 

 en aan 't lyf draagen , als zy ten oorlog gaan : Een ander ooggetuige ver- 

 haalde my, dat hy op Makkajfar gevonden hadde in een ftuk quaftig en rood hout 

 ('t welk hy in 't bofch opraapte om een kris-fcheede daar van te maaken, en dathy 

 voor rood Lingoo aanzag) een klompje metaal, zynde half yfer en half koper of ei- 

 Wai hit gentlyk uit die beide fubftantien gemengt : Hoe deze dingen in 't hout koomen daar 

 Utheif. vall kan men veele gevallen bedenken, dewelke my niet waarfchynlyk voorkoomen ; der- 

 halven, dewyl ik boven gezegt hebbe, dat de metaalachtige fubftantien met den Don- 

 der afgeflagen worden, zoo zoude het konnen zyn , dat de voorfchreve (lukjesCeraunia 

 MetaUicte zyn: Evenwel blyft die zwaarigheid, hoe zulke houten door den Donder 

 geflagen geheel blyven , want naar 't zeggen der vertellers waaren de voorfchre- 

 ve ftukjes gevonden in een mailief hout s doch ik geloof dat de vinders zoo nauwkeu- 

 rig niet geweeft zyn om alle omftandigheden ter dege te betrachten , en 't is de na- 

 tuur niet onmogelyk , gelyk een verftcende fap in de planten kan trekken , waar uit 

 Meflicte voortkoomen , dat op de zelve manier uit d' onderleggende aarde door de 



zuig- 



