RARITEIT-KAMER. III Boek. %fj 



week , dat men ze fchrappen kan , zommige zitten op een hard keifteentje i Ik heb 

 'er een gehad op Kelang gevonden, een kleine hand breed, fchcef en gcdraait als een 

 Carina Nautili aan de eene zyde : Van de ftecne Vingers vind men ftukjes als Koraa- 

 len in 't midden met een gat, en daar onder zommige zoo dun als een mes, die men 

 yoor Timorfche Muttu Labatte zoude aanzien , zoo ze die koleur hadden. 



XXXV. HOOFTDEEL. 

 Ambra Gryfea. Ambar. 



' It de verfcheide verhaalen der Auteurcn van den oorfprong en eigenfchap des Bef<Lry~ 



Ambers zal ik alleenlyk die voortbrengen , dewelke my nodig fchynen om ™ 



Grylca. 



rv cm 

 foor- 



TT 



) myn oordeel daar uit vaft te (tellen. Deze fpezeryachtige Gom, zynde hedens- 

 daags gerekent onder de koftelyke dingen der waereld , cn in gewigt al tot 

 de waardy des gouts gefteigert , is, zoo veel ik weet , by alle Naden met gecnen ande- 

 ren naam bekent, dan Ambra, cn Ambar, gclyk het ook by onze Malei jers hict, 

 behalven by de Inwoonders van de Zuid-Oofter Eilanden cn Timor , dewelke het on- 

 waardiglyk, Tjan-taij , dat is, Vifch-drek, noemen: De gemeene manier volgende 

 zullen wy het verdeelen in 3 foortcn , te weeten, grauwe of Ambar grys , witte, en 

 fwartc , onder malkander veel verfchillende in fubftantie en kragten : Van de cerltc 

 foort Zal dit Hooftdeel fpreeken , welke men eigentlyk Ambra. cn Ambra Gryfea , naar Haare le- 



, . n . ... . namiaq en 



haare grauwe koleur noemt. By zomnugen wegens haare voorrrerlykheid en duurte, hoidaSj,- 

 Ambra Chryfea , dat is , gulden Ambar : Wy verftaan daar door zoodanigen Ambar , 

 die van buiten befmeert of zwartachtig is, van binnen grauw als gedroogden koedrek > 

 tuflehen de tanden taai en nooit verminderende, hoe lang men hem ook kauwt, ligt 

 van fubftantie , aan zich zelv een goeden doch flappen reuk hebbende , cn weinig naar 

 de Zee riekende , of eigentlyk naar XJnguis Odoratus ; doch in een warm fop gefmol- 

 ten, veel kragtiger van reuk; op een gloeijend blik van yfer, of, zoo andere willen, 

 van gout gelcgt, geheel en al verfmeltendc , zonder rook, maar op kooien geeft hy 

 een recht opgaanden rook van zich , doch weinig en met een dunnen ftraal. 



D' oorfprong des Ambars word verfcheidentlyk opgegeeven , naar de verfcheide 

 oordeelen der Auteuren : De oudfte cn by deze Inlanders 1'chicr over al aangenome mee- «u#i 

 ning is , dat het zynen oorfprong heeft uit den Walvifch , doch niet van alle , maar 'l'ifii"' 

 van een byzondere foort , dewelke d' Arabiers Azel noemen : Onder anderen moet ik AkL 

 hier aanhaalen de kluchtige gefchicdenis van den oorfprong des Ambars uit Ferdinandus Oordeel 

 Lopes de Caftagneta , die in 't vierde boek van 't bedryf der Portugeezen in Ooft-In- jj™^™" 

 dien cap-^ï. fchryft, dat de uitgelefcnfte Ambar valt in de Maldivifche Eilanden , daar Lopes dc 

 zich veele groote vogels ophouden, Anacangrifpasqui genaamt, de welkeveelderhan- ^ allj B nt 

 de fpezeryachtige kruiden afweidende , hunnen drek uitwerpen op de klippen die aan 

 Zee ftaan , 't welk dan goede en oprechte Ambar is , by hun Vona Ambar , dat is , Ponam- 

 gulden Ambar genaamt , hoewel hy wit is , echter de duurfte van allen, om dat hy wei- b J'„l'2 g ''' 

 nig en met moeite gevonden word: Deze drek, met groote korden aan de klippen han- 

 gende, word mettcr tyd door regen en wind afgeflagen, en met groote ftukken in Zee 

 vallende, dryft daar in heen en weêr, tot dat hy opgefpoelt en aan ftrand uitgewor- 

 pen word, zynde grauw van koleur, en hiet Coambar , dat is, Water-Ambar , om Coambar, 

 dat hy lang in 't water gerolt en veel van zyne deugd verboren heeft , welk dan de 

 tweede foorte is : De derde en llechtfte is de zwarte , genaamt Mani-Ambar , dat is , b M -™; a ™" 

 Vifch- Ambar , om dat hy van WalvifTchen en andere groote VifTchen opgeflokt en in /kAv. 

 der zeiver maag onverdouwlyk zynde , weder uitgefpogen is , en daarom fchier al zyn 



deugd 



