RARITEIT-KAMER, ïïï Boek. *j? 



fconde nederleggen ï opgefneeden , vond men den buik zoo groot als écri kamer > en 

 fchier met enkel Ambar gevult, waar van het voorfte cn naade aan de keel witenwa- K*ri* 



,1/1 11 eengroatt 



terachtig was, het middelfte geel en grauwachtig; het acnterdc zwart en week als teer , melr .,gie 

 het welk hy door den afgang uitwerpt , maar de twee eerd genoemde uitfpouwt : De ^jJ/ïr. 

 Timoreezen kenden het niet en gebruikten het voor teer aan hunne prauwen , tot dat 

 ze van de Makkaflaren wyfer gemaakt wierden, die het van hunne vaartuigen weder 

 affchrapten , hen af kogten en naar hun Land voerden : Eenige jaaren te voren waaren 

 meer Walviflchen op Timor geftrand, dewelke korte cn dikke tanden hadden, zom- 

 mige een voet lang , zommige korter , gelyk die van Leti in hiflor. animalium wor- 

 den gemeldt; doch of de voornoemde andere viflehen mede tanden hadden was hem 

 vergceten. 



Het gevoelen der Tavaanen is, dat Ambra een uitwerpfcl of drek is van den groo- W* 

 ten Vogel Geru/ia, dewelke op den Boom Taos Singi zoude woonen, ltaande in de „„. 

 groote Zuid-Zee , wiens afgang daar na de Walvifch inilokt , en d' Ambar hem onver- 

 douwlyk vallende weder uitfpout. 



Nu zal ik wat nieuws opfchaffen , miflehien te voren in de waereld niet gehoort , 

 voortgebragt door eenen Hubert Hugo , voor eenige jaaren gefaghebber op het ti- 

 land Mauritius , dewelke aan den Ed. Heer Generaal Jeatt Maatfuyker in een brief ge- 

 fchreeven den i ^.'December 1 6y i. aldus fchryft. 



Aangaande de verfchillen onder de geleerden nopens het Ambar-grys, waar het zei- titUmii 

 ve zynen oorfprong van daan zoude neemen, of wat gedierte ot wat gewas net zelve va »dm 

 zoude voortbrengen , zyn wel in aanmerking te neemen , maar niet daar uit valt te ffijj^ 

 ftellen; want ik hier door neerftig onderfoek en ondervindinge bevonden hebbe, het ban. 

 zelve geen fchuim of drek van den Walvifch noch een gedaante van bitumen of lym te wee- 

 zen , maar uit den wortel van een boom (wiens naam voor my zeiven onbekent is) voort Ambar. 

 tefpruiten, welke boom, hoe ver hy ook in 't land ftaat, zyne wortelen altyd naar de B °™-" 

 Zee fchiet , zoekende de warmte der zeiver om zyne vetachtige gom , die al naar be- 

 nedenen niet naar boven fchiet, door de warmte der zee quijt te worden, alzoo an- 

 derzins boven door zyne groote vettigheid zoude verbranden en verdikken , waarom 

 de zelve naar onderen zendt om door behulp en warmte der zee zich daar van te ont- Dit zy* 

 laden : De wortel dezes booms zynen vetten gom in zee fchietende , is de zelve zoo Z'tf'b.Z, 

 taai, dat men hem niet ligtelyk van den wortel afkan breeken , ten zy het zoodaa- 

 nigen klomp word, die voor het kleine adertje van den wortel te zwaar , door de warm- 

 te der zee en beweging der zeiver van zelv afbreekt en alzoo in zee dryft , wor- 

 dende door de droom, waar die meed zyn val heeft , aan drand door zyne vette lig- 

 tigheit geworpen > waarom ik een geheel jaar myn werk gemaakt hebbe de drooms firsa» 

 kabbelingen waar te neemen , maar door gebrek van vaartuigen , daar toe bequaam , ^°"£"k ' 

 hebbe niets ten vollen konnen uitwerken , waarom genootzaakt ben (by 't goet ver- £^*" 4 "' 

 volg van 't nieuwe getimmerde vaartuig) mynen tyd ten meeden diend van d'E. Com- 

 pagnie daar in te bedeeden: Gevonden en in 't werk gedeltzynde, zoude oordeelen , 

 door 't planten der zeiver boomen aan drand , of die plaatfen daar die droom zynen 

 aanval heeft, dat het met miflen konde, of zoude moeten, op drand geworpen zyn- 

 de, door de zoekers gevonden , en d' E. Compagnie rykelyk toegebragt worden ; hoe- 

 wel ik oordeele , dat de boomen dieper in 't land daande , vetter gom , als die aan drand 

 zyn, geeven, en dat daarom ook d' eene Ambar beter als d' andere gehouden word. 

 U. E. word door dat fcheepje \ pond toegezonden , (zynde gevonden by een foldaat 

 Jan Weftphalen van Straaljont , die ook, om dat zynen tyd uitgedient heeft , en voor-> 

 leden jaar van 't Fort de Goede Hoop op zyn verzoek verlod, mede naar Batavia is 

 vertrokken , om naar 't Vaderland over te vaaren ,) nevens noch 2 dukken by my zelv ge- 

 vonden ; 'twelk ik hoope, dat U. E. aangenaam, en voor my een eer zal weezen. ■ 

 • De foorten Ambar -noir en Succinum, worden meerder dan de andere gevonden , te 

 weeten kodelyker, waar van ik U. E. zoo veel, als ik hebbe konnen magtig worden , 



