1$S ? D' A M B O 1 N S C H E 



toezendc; doch, myns oordeels, van kleine waardy : Maar om dat van den E. Com- 

 mandeur Jacob Borghorft in zynen brief verzogt word, alles wat reuk en fmaak heeft op 

 te zoeken , en zyn Ed, toe te zenden , hebbc niet willen daar in nalatig zyn ; dus ver- 

 re Hugo. 



Bed™- Indien het voorgaande waar is , ben ik verwondert , dat deze boom alleen op 't Ei- 

 dm&try 'and Mauritius zoude ftaan, daar d' Ambar niet alleen aldaar, maar langs de geheele 

 V ' r da "I b Ooftkuft van Afrika, Madagaskar en Maldivas , hierin de Zuid-Ooftere Eilanden , ja 

 daar 'hem op zoo veele plaatfen der gchcele waereld , als in Weft-Indien of de (tranden van Ma- 

 jsrw- ro j,j, gj gevonden word, en dat deze raare Ambarboom dus lange onbekent is geblee- 

 ven : En zoo hy in de gemelde Landen ook groeit , inzonderheit op d' Ooftkuft vmiAfri- 

 ka-, en Madagaskar , dat hemdefcherpfinnige Arabiers, zoo veeleeeuwen dezelve Kuft 

 doorfnuffelt hebbende , niet eer gekent hebben : Zoo men ook allerhande welrieken- 

 de Gommen, dien Ambar eenigzins gelykende en uit boomen druipende, ftraksvooir 

 Ambar wilde houden , zoo kan ik in 't Landfchap Amboina dergelyke boomen toonen in 

 mynen Amboinfchen Herbarius, in de hoofdftukken van Nanarium minimum en de Boe- 

 roneefche Rowayi: Van Manifa is my een zekere aarde gezonden zeer ïutuurlyk naar 

 Ambar riekende , maar by nader onderzoek wierd bevonden , dat dezelve aarde uitgegraa- 

 ven was onder den voornoemden boom , cn buiten twyffel van zyn fap doortrokken was. 

 Ander En hoe zal de voornoemde boom konnen beftaan met het geene my een ander per- 

 ^7/iz'el- foon, die een tyd lang op 't Eiland Mauritius gelegen hadde, verhaalt heeft, dat d' 

 uewde Amtur groeit in de maage van wilde varkens; cn waarom zoude ik hem niet gelooven ? 



wilde . . 



TMiynen daar hy 't zoo wel met zyn oogen gezien heeft uit den buik van de voornoemde var» 

 *™"' kens uitnaaien , als Hugo aan den wortel van zynen boom hangen ; maar voorwaar, in- 

 dien men het gelooven wil, dat d' Ambar groeije in de buiken van zoo veele Land- en 

 Water-dieren , daar in men hem zomtyds en by geval vindt, zoo mogen die van Weft- 

 Jh mede Indien ook gelooven, dat hy in haate voflen ook groeit, waar van men leeft in de 

 wvafiin. p ran f c | le geichiedeniflen Antillarumcap. 20. door Monl r . Rochefort gefchreven ; aldaar 

 ftaat eerftelyk, dat veel goede Ambar-grys gevonden word op de Kuft van Floridat 

 Tabago en ander Caribefche Eilanden : Kort daar na leeft men, dat in die Landen, 

 daar de meefte Ambar valt, veele voflen gevonden worden , die'snagtsde wacht hou- 

 den op de ftranden , daar hy meeft opgeworpen word, en den zeiven vindende (taks 

 opdokken , doch hun onverdouwlyk voorkomende, door den afgang weder van zich 

 geeven , dewelke veel van zyn deugd verloren heeft, en by hun Ambar des renards , 

 of Voflen-Ambar , hiet , noch tot geneesmiddelen , noch tot reukwerk dienende , er» 

 derhalven niet in Vrankryk gebragt word. 

 Onder- Dewyl dan uit de bovenftaande voorbeelden blykt, dat d' Ambar in zoo veelderlei 

 tttclenva» dieren gevonden word, die hem als voor hunne natuur onverdouwlyk zynde, onver- 

 Urn" teert wec ^ er van z ' cn g eevcn ' zo ° ' s 'tganfch niet waarfchynlyk , dat hy in dezelve 

 over, ie- dieren groeije: Ik houde my dan aan de meeninge van veele geleerden , diebeweeren, 

 ^"d'"jm- dat Ambra zoo wel als alle Bernfteen, een weeke Lym zy, uit den grond van de Zee 

 ter óf den zweetende > 'twelk boven koomende, door de koude en ziltigheid des Waters allcnks- 



grand Van ra- • n ' .... 



dezte kens hard word s deze weeke fubltantie heeft in 'teerft een fterken reuk , juift niet ftin- 

 kende gelyk de Franfche gefchiedenis zegt, maar gelyk alle Iymachtige zappen , aard- 

 olye, cn dergelyke, dewelke de dieren aanlokt als een aas, daarom flokken het de 

 Walvifch en andere dieren in, als mede allerhande Zeevogels zoo lang het in Zecdryft: 

 bande die- Word het aan ftrand opgeworpen, zoo word het ten buit aan wilde Varkens, Voflen, 

 en miflehien ook aan den Kayman , gelyk de Franfche gefchiedenis van den Weft- 

 Indifchen Krokodil getuigt. Onze Amboinfche viflehers hebben hier onder- 

 vindinge van , die hier omtrent in Zee ziende iets dryven , daar de vogelen 

 naar pikten en veele viflehen rondom fwommen, dezelve verjagende, vonden een' 

 zwart klompje als week pik, vol kuilen en gaten, zoo het hun fcheen door de vo- 

 gelen en viflehen daar in gemaakt ; dit by my gebragt zynde-, bevond ik, dathetbui- 



ten- 



Haehy in 

 zoa veeier- 



