RARITEIT-KAMER. III Boek. * s 



Gelyk nu de afbeeldzcls van dit ftuk zekerlyk wyd en zyd verfpreidt j en tegen- 

 woordig in handen gevallen zyn van alle naukeurige Onderzoekeren van de verbor- 

 gentheden der natuure , twyfelc ik niet , of zy maaken verfcheide bedenkingen over 

 den oorfprong , den aart , de hoedanigheden en eigenfchappen van deze Ambcrfoorte , 

 om , ware 'c mogelyk, de voortkomft van dit (luk, en de wyze hoe het is t' zamen- 

 gegroeit, uit te vorfchcn. 



Indien ik verzekert ware , dat iemant dezer Geleerden de moeite wilde neemen , 

 om *er ons eenig beregt omtrent te geeven , en zyne gedagten wegens deze doffe te 

 ontvouwen , ik zou de myne zoo dra niet in 't licht brengen , noch myne twyfelin- 

 gen dien aangaande eerder voordellen, dan na ik zyn gevoelen Wel doorkeken haddè. 



Jvlaar dewyl deze Heeren zich mogelyk niet zullen verhaaden , als met wigtiger 

 bezigheden belemmert, om ons hunne bedenkingen mede te deelen, en dat herj.im- 

 m.erware, dat 'er de nieusgierige liefhebbers langer van verdeeken bleven , zalikecrft 

 het ys breeken, om hen hier door aan te zetten , dat ze de wacreld met hunne bevin- 

 dingen en gevoelens over dit ftuk willen verryken. Ik zende U dan hier neven , myn 

 Heer , 'tgeen ik 'er over ontworpen hebbe, en gelyk ik weet dat gy my zyt toege- 

 daan , houde ik my ten vollen verzekert , dat gy wel de moeite zult willen neemen , 

 om myne gedagten dien aangaande in te zien, en my vervolgens de uwe, omtrent my- 

 ne twyfelingen en giffingen , te ontvouwen. Maar voor dat ik ze U opgeeve ; zal 't 

 met onvoegzaam zyn hier de verfcheide meeningen der Schry veren , over den oorfprong 

 van den Grauwen Amber , voor te draagen. 



Matthiohs heeft eenige Leerredenen , in zyne verklaringen over T)wfcorides , ge- 

 maakt; maar aangezien zy zoo overvloedig, noch zoo wydluftig niet zyn dan de re- 

 deneeringen van Juftm Klotius in de Philofophilche verhandelingen van Engelland , 

 zal ik ze hier onder dilzwygen voorbygaan. 



Ik ben zoo gelukkig niet geweed, van de laatftc dezer twee Schryvëren , wat moei- 

 te ik 'er om hebbe aangewendt , te konnen bekoomen ; maar volgens 't geen ik 'er van 

 m de Philofophifche handelingen van Engelland heb geleezen, haalt hy achttienderlei 

 gevoelens over den Grauwen Amber op, en onderzoekt dat voornamenrlyk , hetwelk 

 wil , dat dezen Grauwen Amber van 't uitwerpzel Van zekeren Vogel voortkomt , die 

 in 't Eiland van Madagaskar gevonden , en door d' Inwoonderen van 't Land Afchibo- 

 buch geheeten wordt. Odoardus Barbofa, Porrugeefch , heeft ons de befchryvinge van 

 dezen Vogel gedaan. Daar zyn andere Schry vers die beveiligen, dat hy zoo groot als 

 een Eendvogel is , hebbende een groot hoofd , en ongemeen fchoone vederen. Ik heb 

 dezen Afchibobuch in de Vogel befchry vingen van Aldrovandus , en mihigbei , de lede 

 een Engelfchman , gezogt, doch niet gevonden , dewyl 'er van geenen vogel die dezen 

 naam heeft in gewaagt wordt. De zelve Jufius zegt, dat niet alleen deze llagvan vo- 

 gelen in 't Eiland van Madagaskar gevonden worden ; maar dat 'er ook eene groote 

 menigte van in de Maldivifche Eilanden zyn: Dat ze eveneens als de kraanvogels ver- 

 gaderen, en gewoon zyn hun verblyf rontom de hoogde rotzen , op den zeedrand, 

 te neemen, waar af hun uitwerpzel in 't water valt. De zelve Schry ver, na dar hy over 

 deze meening heeft gefproken , en zyn gevoelen geuitt, gaat tot eene andere over, 

 die hy meent zekerder te zyn , namelyk , dat de Grauwe Amber 't uitwerpzel van 

 zekeren Walvifch is, waar van hierna zal gehandelt worden. 



Nademaal nu deeze klomp, ten aanzien vandewaardye, veel kodelyker dan 'tgout 

 is , en dat niemant tot noch toe zynen rechten oorfprong heeft konnen ontdekken , 

 hebben veele perfoonen van tyd tot tyd onderzogt, waar eigentlyk zyn beginlel , van 

 't welke men in 't algemeen zoo onkundig was , in berude. ■ Overzulks leezen wy in 

 een boek, dat het oplchrift van Mifcellanea Uaturtt Curtoforum draagt , eninDuitfch- 

 land in den jaare 1630 is gedrukt, dat Homüus Vollquadus eene van zyne ondervin- 

 dingen, onder den rytel van 300 uitgaf ; by hem gedaan over een duk Grauwen 

 Amber, dat vyfhondert vierentagtig oneen en een half woeg. Dez« Amberbrok , die 



111 



