,. Ö4 D' AMBOINSCHE 



in den jaare 1613, te Venetien gekocht was , wierd voor een ongerheen fchoon en 

 verwonderlyk ftuk gehouden , alhoewel het op verre na niet quam by 't geene waar 

 over ik hier fchryve; nadien het, als wy boven gezegt hebben, twee duizent negen 

 hondert en twaalf oneen weegt. 



De Schry ver van 't gemelde boek Mifcellanea Natura &e , tekent op deze onder- 

 vindinge van Honnias Vollquadus aan , dat Gargim van /' Orto, in zyne Hiftorie der 

 Drogeryen verhaalt , en na hem andere Schry vers , die hem miflehien hebben uitge- 

 fchreeven , dat men m zee niet alleen groote ftukken Amber , maar zelf ganl'che Ei» 

 landen vindt. De Schryver die deze Aanmerking in zyn boek Mifcellanea Natura 

 Ó-c. maakt, kryt deze beregten voor belachelyk uit , en voegt 'er by , dat indien hier in 

 gillingen mogen plaatshebben, deze vertellingen op 't verhaal der geener zyn gegrondt, 

 die over een ftuk van de zee zynde gevaaren , daar Grauwen Amber op den grond 

 lag , over al de geur van dezen Amber geroken hebben , waar door ze zyn bewogen ge- 

 worden te gelooven , en daar na te verbreiden , dat het een Eiland van Amber onder 

 water was , 't geen dezen reuk uitgaf. Die zelve Schryver, om zyne meening te beveiligen , 

 verhaalt het gee ne Joannes Fabri , over het verftag van Gregorius van Bolmar , heeft uitge- 

 gceven , te weeten , dat men in dit gedeelte van de zee een ftuk Amber van i oo ponden ge- 

 vonden had, en 't geen Gargim ook heeft verfpreidt, dat 'erin 'rjaar i ff f, omtrent de 

 Kaap/6w»«7»een brok van 300 ponden gevondenen onder den naam van leemverkochtis. 



Joannes Ugolifcotus verhaalt , dat 'er omtrent de Kaap Komoryn een ander ftuk van 

 1 joo ponden is verkocht , en Monardm fchryft , dat 'er uit het lyf van eenen Walvifch 

 100 ponden Amber is gehaalt. Onze Schryver, die deze aanmerkingen in zyn boek 

 Mifcellanea Natura maakt , voegt 'er by , dat het geene de zelve Gargim , op 't ver- 

 haal van anderen, heeft gefchreven , de waarheit nader bykomt; namelyk, dat men 

 een ftuk Grauwen Amber van een mans lengte , en een ander van 30 handpalmen 

 lang , en 1 8 breed had gevonden. De zelve Schryver tekent daarenboven aan , dat 

 Montanm, in zyn Gezantfchap naar Japan, in den jaare 16 5 9 gedaan, gewaagt dat 

 de Koning van Saffumen een ftuk Grauwen Amber van 130 ponden hadde, 14000 

 Tailien, zeker Japans geld, waerdig gefchatt. 



Volgens 't verhaal der Hollanderen , fmeet men, in den jaare 1 666, na by de groe- 

 ne Kaap, in den Jambesftroom een ftuk Amber weg, dat 80 ponden woeg , cnGar- 

 gim bekent, na alle deze verfcheide verhaalen, dat het grootfte ftuk Amber, 't geen 

 hy gezien heeft , maar van 1 f ponden was. 



In 't gedagte boek , Mifcellanea Natura genaamt , heb ik gevonden dat deze Am- 

 ber geen gom van een boom is , by toeval in zee gedropen s dat het alzoo weinig 

 't uitwerpzel van eenigen vogel is , noch een honigraat , maar dat het eenig flym op 

 den grond der zee is , dat , even eens als het Zeepik , groeit en t' zamenftolt ; en by 

 deze waarneminge word aangeknoopt , dat zeker koopman van Batavia , GabrielNak- 

 ke genaamt, als een ooggetuige, verklaart hadde, dat de Inwoonders van de Zuidely- 

 ke Ooder Eilanden Amber met pik van den grond der zee hadden gehaalt, en dat men langs 

 de ftranden van 't Eiland Mauritius, die van Madagaskar, en de Zuidelyke Oofter Ei- 

 landen dezen Amber op 't land vond, die zeer van de varkens gezogt, en gretig in- 

 gedoktword. In de tweede afdeeling, van het meergemelde bock , by de 2 i" c waarne- 

 ming door Andries Kleijer gedaan, vind men d' af beeldzelen van twee WalvilTchen, 

 van 't kleinfte ftag , in d' Eilanden van Japan gevangen , in wier buiken veel Grauwen 

 Amber gevonden wierd; en dit verhaal heeft aanleidinge tot het verdigtzel gegceven, 

 van die gelooft hebben , dat d' Amber van de flymagtige vogtigheit kan voortkoomen , 

 die in de nuage van den Walvifch groeit, en die door onverteerde fpyze veroorzaakt 

 zynde, naderhant word uitgebraakt : of van zommige anderen , die gemeent hebben , 

 dat het de drek, of 't zaad van deze WalvilTchen is. 't Gevoelen van die metjvicmna 

 en Seraf ion gemeent hebben , dat d' Amber de dieren de dood aanbrengt die 'er van 

 eeten, is niet een haair beter. 



Alle 



