RARITEIT-KAMER. III Boek. i6 S 



Alle deze gevoelens , die ik hebbe opgehaalt , worden ia 't algemeene Woorden- 

 boek derFraniche taaie gevonden, door den Abt Furetiere gemaakt en uitgegeeven. Ikzal 

 zc hier vervolgens na malkander , tot klaarder verftand van dit ftuk., in order noch 

 eens voordellen. 



Deze Schryver ftelt voor eerft , na anderen > dat de grauwe Amber een foort van 

 Gom is , die eene aangenaame geur uitwaaflemt , en zoet van zmaak is. Hy voegt 'er 

 by , dat deze Gom, waar van de Natuurkenners noch den aart niet ontdekt hebben, 

 op den zeeftrand gevonden word. 



2. Dat zommige meenen, dat d' Amber de drek van zommige vogelen is, die in 

 't Eiland van Madagaskar , naar de uiterfte deelen van den Ooftcrfchen Archipel, te 

 vinden zy. 



3. Dathy, naar 't gevoelen van zommige anderen , 't uitwerpzel , of't zaad van den 

 Walvifch is ; en Jooft Clobius zegt , in zyne hiftorie van den grauwen Amber, dat 

 deze koftelyke ftofte uit de ingewanden van zekeren Walvifch, Tromp geheten, voort- 

 komt ; vermids hy op 't hoofd een tromp met tanden heeft een voet lang en een vuift 

 dik , en dat d' Amber , anders Spermace genaamt , in 't hoofd van dezen Walvifch 

 gevonden word. 



4. Dat andere willen > dat d' Amber een Zeefchuim is, ofwel ecnLeem, dieonder 

 uit de aarde komt, of uit de klippen, waar in hy word overgehaalt. 



f. Dat 'er zyn die gelooven, dat zekere vifch, yfa/ genoemt , zeer op den grau- 

 wen Amber verlekkert, geduurig dezen Amber zoekt, maar dathy, zoo dra hy 'er van 

 gegeeten heeft, fterft ; waar na de vilfchers, die hem op 't water zien dryven, hem 

 opvangen, om den Amber, dien hy ingezwolgen heeft, uit zynen buik te haaien. 



6. Dat andere meenen , dat de grauwe Amber van kleine honigdruppelen zich 

 t' zamenzet , die met den tyd , door de zonne herkookt wordende , van de rotzen 

 en klippen in zee vallen , daar de beweging van 't zout en der baaren de kokinge vol- 

 trekkende, deze druppelen de lyvigheit, waar in ze gevonden worden , byzet. Maar daar 

 fteekt weinig waarfchynlykheit in deze meeninge ; overmidsmen ftukken Amber van twee 

 hondert ponden gewigt vindt. 



Deze grauwe Amber, gdyk Furetiere aantekent, is van marmerkoleur, op den grau- 

 wen trekkende. Dikwyls word het lichter of donkerder gevonden, met witte ftreepen , 

 en zomtyds eenigzins geelachtig. Zomwylen worden 'er ook vogelfnebben , met bloe- 

 delooze diertjes , en andere ftoffen in gevonden , die 'er , terwyi hy noch maar een vloei- 

 jend Leem was, zich mede vermengt hebben. Ik heb 'er eenige ftukjes van, waar in 

 vyf of zes vogelbekjes , en dergelyke dingen zyn. 



De befte grauwe Amber word op 't Eiland Mauritius, in Afrika , gevonden. 



Gemeenlyk word deze Amber na een onweder gevonden , en de varkens, die het van 

 zeer verre ruiken , verzuimen niet om 'er naar toe te loopen , en het gretiglyk in te 

 flslEken. IzaakVigni , een Franfch reiziger, meldt, datin eene zekere landftreck degrau- 

 we Amber in zulk eene overtollige menigte word gevonden , dat 'er wel 1000 fche- 

 pen mede zou konnen bevragt worden, en dat hy zelf daar ter plaatze een ftuk kreeg, 

 't geen hy voor 1200 ponden fteerlings , dat 14300 Hollandfche guldens is, verkocht. 

 Maar gelyk men tot noch toe deze plaats niet heeft konnen ontdekken , onaangezien 

 men zes weeken lang van voet tot voet zonder ophouden naar de plaats dezer land- 

 ftreeke gezogt heeft , geloof ik vaftelyk , dat het geen 'er deze Schryver van zegt een 

 verdigtzel is. 



Behalven alle deze gevoelens , die ik hebbe bygebragt , is noch dat overig van die 

 meenen, dat deze koftelyke ftoffe niet anders dan een zeeflym is, die de beftandigheit 

 van den grauwen Amber verkrygt , en dat hy , na door de zon gedroogt te zyn , op 

 't vier word gefmolten , om 'er de wezentlyke kracht en geuren van te maaken , en 

 vervolgens ook onder andere droogeryen gemengt word. 



By deze zoo zeer verfcheide meeningen over den oorfprong van den grauwen Am- 



Ll ber, 



