'voe- 

 'en van 

 : arcias 



RARITEIT-KAMER; ÜI Bock. 



*t Is onnodig hier veele redenén by te brengen , om te toonen i dat zulk eene mee- ^ '' 

 ninge verre van de waarheit af , en onwaardig zulk eenen grooten Filofoofis: Voor pmfi*t 

 eerft om dat hy zegti dat de Kamfer in de zee groeit ; ten tweeden 5 ovcrmids hy l'™ Am ~ 

 van deze zelve Kamfer > die koud en droog is in den derden graad , een foort van Amber 

 maakt, die hy echter heet en droog in den tweeden graad ftelt. Wy zullen hier eeni- 

 ge woorden aantrekken , die by Seraf im en Avicenna gevonden worden. Seraf ion in 

 zyn Boek van de Kruiden, het 15 6 hooftft. beveiligt , dat men eene groote menigte 

 Amber uit het land Zinga , dat is , Sofo/a, vervoert, want Zinga of Zanga, bete- 

 lcent in de Periïfche en Arabifche taaie Zwart in 't Neêrlandfcb ■, en overmids deze 

 ganfche ftrand van Ethiopien door Negers of Zwarten word bewoont , heet Seraf ion 

 die Zinga. Van gelyken geeft Avicenna , in zyn tweede boek, het 63 hooftft. den 

 Amber den naam van Almendeli , als of men zeide van Meiinde , en dien van Sela- 

 chrijlicum , mogelyk van den naam van Zeilan (Cylon) een van de vermaardfte Eilanden 

 Van'tOoften. Lacuna in'teerfte Boek zyner verklaringen over Diofcorides , het 2o lle 

 hoofdft. meent dat het een ftad is , waar in hy mistaft , gemerkt het een Eiland met 

 veele fteden is. Daar hebt gy al wat'cr d' Arabifche Schryvers van melden ; en belan- 

 gende de Grieken , daar is 'er niet een , bchalven Aetius , die 'er gewag van maakt. 



Vorder, zie hier wat mvn gevoelen over dit ftuk is. Gelyk naar den aart der Lan- V O 

 den, de aarde zomryds rood als Armenilchc Bolus is, zomtyds wiralskryt, enzom- Garria 

 tyds ook zwartachtig , zoo is 'took waarfchynlyk, dat 'er , of Eilanden , of Lande- ^f" dul 

 ryen gevonden worden, van een Amberkoleur, of gedaante, door dien de aarde ligt, '''» <<»>- 

 en fponsachtig is , of, als een Kampernoelje , met kleine gaatjes. De groote menigte , 

 die 'er van gevonden word , toont middagklaar dat dit waarachtig is , gemerkt men " 

 zelfs menigmaal ftukken zoo dik als een man , ter lengte van po, en breedte van 2 2 

 handpalmen gevonden heeft. Zommige hebben verzekert een Eiland ganfeh van zui- J *»®' 

 veren Amber gezien te hebben , maar alhoewel men naderhant met veel moeite naar gmfib 

 't zelve gezogt heeft , is 't echter nooit weder gevonden. 



In 't jaar 1 fff vond men een ftuk Amber omtrent de Komorynfchc Kaap , tegen DeKanp 

 over de Maldivefche Eilanden, ter gewigte van drie duizent ponden; doch dewylhy J^f* 

 die 't had gevonden meende dat het pik, of een foort van leem was, verkocht hy het 

 tot eenen zeer laagen prys. 



't Grootfte ftuk dat ik ooit heb gezien , woeg niet meer dan omtrent 1 f ponden , £,» p,k 

 maar die in Ethiopien vaaren , om te koopmanfehappen , verzekeren , dat zy 'er veel ^™ 

 grooter hebben gezien ; want deze ganfche kuft van Ethiopien van Sofa/a af, tot aan j 

 Brana heeft overvloed van Amber. Hy word ook zomwylen , doch zelden, in de lan- 

 den van Timor en Brazil gevonden. 



Ik heb ook gezien; dat 'er in 't jaar 1 f30, naar d' aantekening der Schry veren, 

 een groot ftuk in een haven van de Portugalfche zee, Setuial gchceten , is gevonden. 



Zomtyds worden 'er Ambarftukken gevonden , waarin men iets als Vogelbekjes ziet, 

 en 't is gelooflyk dat 'er deze beeftjes in neftelen. Ook vind men by wylenin deze Am- 

 berbrokken fchelpen en fchaalen van Zeeoefters , . die 'er waarfchynlyk , wanneer d' 

 Amber tegens haar aandryft , in blyven zitten. Verder word die voor de befte Amber l'eriic- 

 gehouden, die de zuiverfte is , en 't naafte by 't wit komt, dat is, die afchgrau is ; ^f/te, 

 of ook wel, die dan eens witte , dan eens afchgrauwe aderen heeft , die daar by ligt bcr - 

 is, en waar uit, met een naaide doorgeprikt zynde , eenig olyachtig vocht druipt. 

 De zwarte in tegendeel word niet veel geacht , en is gevolgelyk van kleine waarde ; 

 en indien Straf ion, in zyn Boek boven aangetrokken, de witte niet goedkeurt, zulks 

 is om dat hy van die fpreekt , die met plaafteraarde vervalfcht is. 



Wy zullen hier een woord in 't voorbygaan aanroeren , van de tegenzegginge 

 tan Nanardus, die in zyne uitkippinge der Gejleenten, d' eerfte onderfcheiding , be- 

 weert dat d' Amber een nieuwgevonden ding is , waar van hy luttel werk maakt. Maar 

 een weinig vetdet , in de t' zamenmenginge van den Dtambra , als of hy niet dage 



L 1 2 . aan- 



flwoer 

 van iy 



