RARITEIT-KAMER. III Boek. t$ 



'c Arabifch heeft gefchreven. Wy willen hier de plaats inlaffen , door een heden- 

 daags Schryver vertaalt. 



ji Ten aanzien dat zommige zeggen , dat d' Amber Zeefchuim , of de Drek van ze. 

 » ker gedierte is , zulks is ganfeh ongerymt. My aangaande , ik heb van een geloof- 

 ») waardig man hooren vernaaien, dat hy in zyne jeugt ter zee gevaren hebbende, in 

 3, een zeker geweft was gekomen > dat aan zee lag, door die van 't land Bachach geheeten j 

 j, en dat hy , met zommige andere op (trand gekomen zynde , daar verfcheide (lukken of 

 » brokken Amber , van verfcheide koleuren , gevonden had : Dat die van dezen Amber kon 

 j> vinden , dien voor zich behielt , en dat hy den Inwoonderen gevraagt hebbende , 

 5> waar ze van daan quam, zy hem niet anders hadden weeten te antwoorden , dan dat 

 5, men gemeenlyk zag, dat hy 'er nu en dan by tuffchenpozinge van tyd viel. 



Men brengt te Scvilje, een van de vermaardfte kooplieden , niet alleen van Gre- 

 nada, maar ook uit ganfeh Spanje zekere olye te merkt, die uit Amerika komt. De- 

 ze olye is roodachtig, en men fchryft haar eene wonderlyke kracht tegens de gebreken 

 der lyfmoeder toe: Zy word oly van Liquidamhar geheeten, en heeft by kans de zel- 

 ve reuk als de Styraks. 



Deze olye word uit een zeker vocht getrokken , dat Uit een boom vloeit, Ocofolt 

 geheeten , gelyk de Schryver van de Mexikaanfche hiftoric , in deze woorden , ver- 

 haalt : Onder de boomen die Mexica voortbrengt , is 'er een Ocofolt genaanit , die heel 

 groot en fchoon is > hebbende bladen als Veilt ofEiloof-, 't Vocht van dezen boom , 'tgeen 

 d' Inlanders Liquidambar heeten-i is heel goet voor allerlei wonden. Met de fchorllè van 

 den boom , waar uit het vloeit , gemengt , na die tot ftof is gemaakt , komt 'er een 

 zeer lieflyk en krachtig reukmengzel uit. 



Na deze opmerkingen en aantekeningen laat ons nu ook eens het gevoelen van den 

 Heere Hikoiaas Monard, Geneesheer van Sevilje, overwcegen. Hy begint zyne waar- 

 nemingen van Flonda, een Landfchap van Nieuw Spanje, waar van daan wy heden- 

 daags den grauwen Amber krygen, dien men opgeworpen vind langs de zeeftrand, 

 van Kanavazal af, tot de Kaap van St. Helena : dit zegt hy 'er van. 



Men vind verfcheide meeningen nopende den oorfprong van den grauwen Amber. D'/iwkf 

 Maar het is zeker , dat hy een foott van leem is , die uit de fpringen in het diepfte ' 

 der zee vloeit, en die, na dat hy in de lucht is gekomen , hard word, gelyk veele 

 andere dingen , die week en zagt in 't water van de zee zyn , maar daar uitgehaalt, 

 hard worden, als 't koraal , en de geelen Amber. 



Onder de Grieken vind men alleen Simon Lethi , en Etias , die 'er gewag van maa- 

 ken , waar van d' eerfte beveiligt dat d' Amber , gelyk het leem , uit de bronnen voort- 

 komt, en dat die door de viffchen word ingezwolgen de flechtlle is. 



Dit gevoelen fmyt de meeningc van hen om ver, die (lellen dat d' Amber de hom, D'Amk; 

 of 't zaad van den Walvifch is , om dat hy zomwylen in de maage der Walviffchen hmvm 

 word gevonden , die dien , voor hun eigen voedzel houdende > inflokken. 'tifa'" 1 ' 



'tls eene waarachtige zaak , dat 'er ten mynen tyde een Walvifch omtrent de Ka- 

 narifche Eilanden , de Gelukkige geheeten , gevangen wierd , in wiens ingewanden 

 hondert ponden Amber wierd gevonden. Naderhant doodde men eene gtoote menigte 

 Walviffchen met hunne jongen, maar men vond 'er ganfeh geen Amber in. 



Die van Florida komen , zeggen , dat in die zee veele Walviffchen zyn, maar 

 dat , alhoewel 'er veele met hunne jongen zyn gevangen en gedoodt, men in geen 

 Van beiden Amber heeft gevonden. D' Amerikanen weeten deze kleine Walvifchjes 

 met eene wonderlyke behendigheit te vangen op de volgende wyze. 



Een dezer Amerikanen neemt een lang (lerk tou, waar in hy een ftrikknoop legt , Dewym 

 verder gaat hy in een bootje voor den Walvifch leggen op den (treek , dien hy met fj^'óm 

 zyne jongen houdt , by welk een hy gekomen zynde , fpringthy 'erop , en fmyt hem demhif- 

 den ftrikknoop om den fmoel. Zoo dra 't Walvifchje dien gevoelt , duikt hy met den vmgm. 

 Amerikaan naar den 'grond , die hem met beide armen om den hals vallhoud. Nu 



LI 3 heb- 



i.etmecm. 



