RARITEIT-KAMER. III Boek. 277 



Walvifch- Ambar word meeft gebruikt om de welriekende Koraalen of Pacernofters daar bruihta 

 van te maaken, gelyk in 't voorgaande Hooftdeel gezegtis: De tweede foorte of Boë- 

 tonfche , Ambar batu , word by die van Coeloetsjoetsjoe gefmolten en in fchotels ge- Paurm- 

 gooten, waar uit groote koeken worden, fchoon, zwart en harder als pik, blinkende^"' 

 als men ze breekt , die zy dan aan de vreemde handelaars verkoopen voor het geene 

 zy hun konnen wys maaken : De Maleijers en Makkaflaarcn koopen het echter voor 

 geringen prys > dewyl ze het van noden hebben om een weinig daar van onder de Ookrmb 

 Dupa te mengen ; want het geeft andere zoete reukwerken de mannelyke kracht , dat w!rl ""' 

 is, maakt ze langduurende en krachtig, doch men moet de nette maar weeren , want 

 een .weinig te veel daar onder komende , bederft het geheele reukwerk : Met het verfche 

 berookt men de vifchlynen , netten, en fèrijen om de vnTchen aan telokken. In 't jaar 

 1 669. hadden die van Boero een koek van zwarten Ambar , waar mede zy de kinderpok- 

 ken, [die doen geweldig omging] berooktcn , om het moeijclyk jeuken en krauwen 

 te verdryven : De Amberfteenen deugen nergens toe als om de tuinen daar mede te 

 bcrooken , doch ik hebbe bevonden , dat ze onder reukwerk bequaamer zyn als het 

 zuivere fteenpik, dewyl ze door het aflpoelen van zee- water meer van den Ambar-reuk 

 verkreegen hebben : De Koning van Boéton heeft in zyne ftad op den bergeen water, 

 bak bereid , daar toe nemende het voorfchreve fteenpik met olye weck gemaakt in 

 plaats van ciment, want in 't water word het weder hard : Die van Boéton vermengen 

 het ook met wafch , olye en verlèheiden welriekend hers , maaken 'er grauw- 

 zwarte bollen van, en verkoopen ze voor Amber, voor welk bedrog men zich wach- 

 ten moet , want het is een flecht vuil goedje , langen tyd week cn naar Ca/appiu-olye 

 riekende , maar metter tyd word het fteenhard. 



Ambar Gunong is een andere zwarte fubftantie , dewelke óns die van Boéton voor Ecnm- 

 een Ambar verkoopen, zeggende dat dezelve in 't gebergte groeije en niet dieponder Arak» 

 de aarde ligge omtrent de wortelen van eenige boomen : Ik zie het aan voor een refina Ë ull0 «g- 

 [hers] van een my noch onbekenden Boom , want het gelykt zeer wel het Gummi Elemi , 

 doch zonder reuk; aan zommige deelen hoornverwig, aan zommige bleekgeel cn ros, 

 op kooien riekt het als vet , doch niet onlieflyk : Mend vind ook ftoppelen , drooge 

 ryskens en bladeren daar onder , eenige hoeken zien 'er uit als dik groen glas , cn 

 aan 't vuur gehouden brand het als ander refina [hers.] De bedriegclyke Boé'tonders, 

 die alle dingen op hun Land vallende een valfchen naam geeven, maaken de vreemde- 

 lingen wys , dat het een duur ding zy en een foorte van Amber, welken de bergen 

 voortbrengen : Zy gebruiken het onder welriekende zalve en onder ander reukwerk , T«i rvji 

 daar de gemeene T)ammar Selan bequaamer zoude zyn : De voornoemde zwarte Am- 

 ber-fteenen van Boero worden eigentlyk gevonden omtrent Foggileko of oud Foggi , doch * e l' vm ~ 

 by de Inlanders niet gekent en geacht. *" ucr ' 



XXXVII. HOOFTDEEL. 



Ambra alba. Sperma Ceti. Ambar Poeti. 



HEt derde gedacht van Ambar is de witte, waar onder ik geenzins verfta den Deuuiiu 

 witten Vogel Ambar in 't begin van 't voorgaande XXXV. Hooftdeel uit ^J£™> 

 Caflagneda verhaalt, dewelke zoo hyis, onder den Ambargrysmoetgere- Sperma 

 kent wórden ; maar dat wit fchilfferige goedje , 't welk men in 't gemeen mom. 

 Sperma Ceti noemt : Ons Ooft-Indifche Sperma Ceti nochtans verfchilt in gedaante, 

 maar niet in fubftantie van het Europifche , het welk met groote plaflèn in zee dryft , geel- 

 achtig of vuilwit , en in kleine fchilfferen verwaart word. Daarentegen het Ooft-Indi- 

 fche vind men met groote en kleine ftukjes zaamen gepakt, zommige een vuift , zom- 



M m 3 mige 



