D' AMBOINSCHE 



Larcfum 

 marinum 



XXXVIII. HOOFTDEEL. 



Lardum marinum. Zeefpek. Ikan poenja monta. 



ON der de foorten van Amber wil zich indringen een ander vuil en fmee- 

 rig goetje > het welk wy Lardum marinum noemen , dat is , Zeefpek en Zee- 

 ongel , in 't Maleitfch , lcan poenja monta. Het is buiten twyiTel een rechc 

 uitfpouwfel van den Walvifch , word met groote en kleine klompen ge- 

 vonden , bleekgeel, vuil als oud endc garftig fpek , de handen fmeerig maakende, 

 van binnen is het ganfeh haairig en draadig, zoo dat men het qualyk van malkanderen 

 trekken kan, maar wel doorfnyden , van een vetten en traanigen reuk en fmaak , opkoo- 

 ien noch fterker en onliefelyk, gelyk traan of oud fmeer, zoo dat het een gehcelc ka- 

 mer met zyn vuilen reuk vervult, die ook lange duurt: In 't eerft is het witachtig of 

 vuilgeel , maar binnen weinige jaaren word het van buiten gryzig cn zwartachtig , 

 met 'er tyd verdroogt ook het meefte vet , zoo dat by na niets dan de grove vezelen 

 overblyven ; op het vuur gefmolten cn door een doek gekleinft word een dik ongel 

 daar van. 



Wmm, In 't jaar 1 66+. is het alhier eerft bekent geworden , wanneer een groot ftuk op 

 ZtZg'- Manipa aangedreven was, liggende in de zonne te fmelten zonder dat 'er iemant op- 

 vnrJai is. lette , tot dat een jager , met zyn honden daar omtrent komende en ziende , dat dc 

 honden daar van aaten , het zelve opnam : Omtrent dien tyd wierd ook een ftuk op 

 NufateUo gevonden , en dewyl het onder den gemeenen man onbekent was , maakte 

 men malkander wys , dat het een foorte van Amber moeite zyn , gelyk het ook rede- 

 Iyk duur verkocht wierde : Men bragt het op Java , daar de verkopers uitgelacht wier- 

 den , leerende van de Javanen en Maleijers dat het een veracht goedje en het uitfpuig- 

 zel van een Walvifch was : Zy wilden het egter noch wel hebben voor een geringe 

 prys, om dat het dienftig was voor die zich met viücheryen geneeren ; want het zel- 

 ve wat warm gemaakt , en de deur van de Serijen en mond van de vifchfuiken of 

 Robbers daar mede gefmeert of berookt , lokt de viflehen aan , het welk dan [zoo 

 veel my bekent is] haar eigentlyk en eenig gebruik is ; hoewel andere dit goed aan 

 hunne Serijen niet geerne hebben , dewelke quaade beenen hebben , want de ver- 

 zweeringen zullen verergeren in 't Zeewater door dit goed geinfeclreert. Men zoude 

 mogen giften , dat de taaije vezelen van het Zeefpek haaren oorfprong hebben van 

 het taaije cn haairige vleefch der Zeekatten , het welk hard om te verdouwen is , en 

 miflehien dit mengelmoes in zyn maage maakt. 



Adamas. 



XXXIX. HOOFTDEEL. 



Naamen van eenige Edelgefieenten in 't Maleitfch. 



A Harnas, een Diamant, in 't Maleitfch Intam : De Maleijers maaken drie 

 foorten van den Diamant : i . Intam Bun , dat is , water- of donker-Dia- 

 mant, dewelke donkere wateren geeft; deze word voor de gezontftc ge- 

 acht om te draagen : z. Intam Aj>i> of vuur-Diamant , dewelke een roodach- 

 tig water heeft , en het lichaam wat geel ; deze verhit het bloed te zeer , en word 

 voor ongelukkig gehouden : 3. Intam Toeti of witte Diamant , van heldere en blan- 

 ke wateren i deze zyn de mooifte om te draagen , dewyl ze verre van zich fchitteren. 

 Alle drie vallen op Succadana ende in de Landas. Diamant hier in 'c Sineefch Sttanu, 



en 



