i8 4 D' A M B O 1 N S C H E 



m 'Fp, roo< ^ e cn S ec ' e Agaat s want zommige zyn roodachtig als rauw vleefch of wa- 

 rmid,atuk- ter , daar in bloedig vleefch gewaflchen is, en fchier niet doorfchynende , 't welk dc 

 jtfft"2T rccnte Carneol zyn moet; andere zyn Oranjeverwig , half doorfchynende, metbree- 

 «'iaawe» de aderen , die zomtyds eenige beelden vertoonen ; zommige ook witachtig als een 

 gemcng! t. anc j ef ^ M . ^j| e zvn ze fl- om p van kanten en vetachtig van aanzien : Daar zyn 'er 



ook zoo vuurigrood, dat men ze voor geele Robynen zoude aanzien, doch aan den 



kant hebben ze altyd eenige donkere plekken of aderen. 



XL. HOOFTDEEL. 



Kat-oogen. Maleitfch , Matta Cutsjing. 



Kat-oo- ~ï~ jr At-oogen , by de Portugeezen Olhos de Gathos genaamt , zyn een foorte 



weïfciy 1^ Opalus , hebbende tot een byzonder merkteken , dat ze over 't Iyf een 



mnde van B witten ftraal vertoonen , als men zekeren hoek tegen 't licht keert , zy mo- 



gen dan donker , half, of geheel doorfchynende zyn , en van wat koleur 

 zy willen, zoo ze dezen ftraal niet hebben , zoo zyn 'tgeen Kat-oogen; doch ftaat 

 te merken, wanneer men den rechten hoek niet naar 't licht keert, zoo ziet menden 

 Wat* ftraal niet of weinig ; ook fchynt de ftraal altyd mooijer en grooter by de kaers dan 

 fiortmt* by dag. De flegtftc hebben een grauwgeele koleur , zommige naar 't groen trekkende» 

 hliarea. even g e lyk de oogen der Katten s zommige niet, zommige half doorfchynende, en hun 

 ftraal trekt uit den witten naar den geelen. Men moet ze niet flypen met tafels of kan» 

 ten, maar rond laaten en flegt polyften. De flegtfte worden gebruikt tot Brazeletten en 

 Paternojlers , de halfdoorfchynende worden in ringen gezet , doch moeten van onde- 

 ren platachtig zyn, en niet diep in de kas ftaan. 

 Element- De mooifte foorte hier van komt nader aan den Of al , en hiet by de Duitfche Ju- 

 ^Zrrf'iy- weiiers Elementfteen , Gemma Elementorum ; hy heeft de grootte van een erweet , is door- 

 xetidc. fchynende als een donker kryftal , waar in men de koleuren der vier Elementen kan zien 

 fpeelen ; want het doorfchynend lichaam met de witte melkftraal vertoont de lucht» 

 Em,er- een geel vlammetje ter zyden het vuur; een blauw plekje het water j de andere don. 

 'lêmfn'win ' cere noe ' c c ' e zwarte aarde : Na zonnen ondergang vertoonen zy zich vuuriger dan by 

 den regen- dag : Deze zyn weeke en teere fteenen , die men zachtjes handelen moet ; men vind 



ze op Ceylon in Cambaija en "Pegu. 

 Bygehof Zy worden in Indien veel hooger gefchat en ook dierder verkogt dan in Europa > 

 ier Man- om dat de Javanen een algemeen gevoelen of waangeloof hebben, dat des bezitters en 

 ierslue. draagers goed niet zal verminderen maar al geftadig vermeerderen ; miflehien om dat 

 menfehen , dien 't wel gaat, veele benyders hebben, die de oogen toefluiten om 

 eenes anderen geluk niet te zien. Zy gelooven ook dat Vrouwen , die dezen fteen 

 draagen, by het manvolk zullen aangenaam worden : Het is ook een Droomfteen zoo 

 wel als den Amathift , want hy maakt geneugelyke droomen , en wil egter van geen 

 droomer gedragen zyn : De Oude noemden diergelyken fteen Vaederos, in'tDuitfch 

 een Wêze, om dat hy minnens waardig is als een mooi weesjongetje. 

 Onder- Noch een andere ondervindinge heb ik van den Elementfteen , dat hy in een ring 

 v'fjm ftaande , en uitpuilende gelyk een erweet , de beelden en koleur vertoont van alles, 

 Scbrpitr. 't w elk zyn affchynzel naar hem toefchiet, inzonderheit als men onderdak ftaat ; by 

 voorbeeld. Eens zat ik in een Oranbay (zynde een gedekt vaartuig daarin fatzoenlyke 

 luiden vaaren:) een zulken ring aan de hand hebbende en langs het land vaarende ; ik 

 konde daar in zien de groene boomen , die ter zyden op het land ftonden , het be- 

 wegen der fchippers die achter my , en de aangezichten van die neffens my zaten.' 

 Indien deze Elementfteen den naam van den rechten Of aks niet kan haaien , zoo dunkt 



my 



