I?s D' AMBOINSCHE 



Air in't van ze ]f s m 'ftukken gefprongen > eer hy in de ketenen geklonken wierdc , en de ituk- 

 l "m?'« ken daar na door hem uir mifmoedigheit weggefmeten , te meer dewyl hem de Genius 

 fevè'fjlT' ^ cs voorfchreve varkenfteens naar ouder gewoonte in de gedaante van een man in den 



droom niet meer verfchyncn en geen uitkomft openbaaren wilde , daarom hy zich dien 

 EmMcr- ook quyt maakte. Op mynen tweeden trouwdag heeft een van de aanzittende gaftenin 



een tam varkenshooft , digt onder 't oog een fteeiuje gevonden in de grootte van een 

 varkmge- c rwete j niet recht rond . eerft wit, daar na allenkskens grauwachtig wordende; deze 

 ™ '"' was zoo hard niet als de voorgaande. 



LI. H O O F T D E E L. 



Pilas Porcorum. Varkens Bollen. 



DfPila ~"H"~"**"Sk Ewyl wy nu aan 't verhaal der Varkens geraakt zyn, zoo moeten wy noch meer 

 Pdrcormn I ■ dingen aanhaalen , dewelke zeldzaam in dezelve zyn ; in de magen van de 



venpuedit M_^^F voorfchreve Strandjutten of kleine wilde Varkens op het Land Hoehamohel 

 <S"/*a yin ^ men dikwyls 2 ' 3 en 4- ballen omtrent een vuift groot of minder , zom- 



LVII? mige vierkant , zommige rond als een kogel , van buiten zyn ze vaalgrauw gelyk de 

 veiyn, cf grauwe hoeden > zommige ook bruin , ruig als een vilt , daar aan men de haairtjes 

 l " ei " . klaarlvk bekennen kan, ligt en taai van fubftanrie; als men ze doorkapt zoozietmen 



groetje* is J . ' . f , -i ti 



taackeri niets dan diergelyke haaicen , in de midden hard, roodachtig' doch noch al van haai- 

 ren gemaakt , zoo digt en vaft dat de geheelc bal niet dan een enkel vilt fchynt te 

 zyn. Zy hebben geen zonderlyke fmaak en de haairtjes iemand op de huid komende 

 verwekken een klein jeuken : De Jagers hebben my tot noch toe niet konnen zeggen, 

 waar uit deze ballen groeijen , weetende geene vruchten in't bofch noch geen ander koft 

 die de Varkens eeten, waar aan diergelyke haairtjes ftaan ; het is ook te verwonde- 

 ren , dat zomtyts 4 diergelyke groote ballen , in eene mage van zulke kleine Varkens 

 gevonden worden , en de Jagers hebben nooit gemerkt , dat zoodanig varkenvleefch 

 mrdm dimmer zy van fmaak. Daarentegen heeft men in de magen van zommige koebeeften: 



ma<n der diergelyke ballen gevonden , van buiten gladder dan de voorige, zwartgroen en voo- 



g^vó'Jdt" zer ' van binnen mede haairig doch niet viltig , maar als van flym t' zamen gebakken : 

 maar deze koebeeften waren lange te voren niet gezond geweeft, quyncnde en uittee- 

 PifoM»- rende tot dat ze ftierven. Diergelyke ballen befchryft TDoffor Tifo Lib. f. Cap. 2 f.Hi- 

 ftor. Brafil. gevonden te worden in de Brafilifche koebeeften , die hy Tophos T 'Hofos 

 Jumsntorum noemt: Deze koebeeften gaan langen tyd kuchende en quynende tot dat ze 

 fterven, gelyk* de bokken, die den Bezoar hebben ; dezelve ballen zyn ganfeh haai- 

 rig , van buiten met een zwartachtige harde en gladde huid omgeven : Hy oordeelt 

 Zingt- dat ze komen als de koebeeften op haar vel jeuken gevoelen , het welk zy met byten 



lulr'avcr. ' n de buid verdryven , willende eenige haairtjes uitrukken en inzwelgen , die dan on- 

 verdoulyk in dc mage zittende met de voorfchrevc flymerige huid omgeven worden. 

 Als dit in de Brafilifche koebeeften plaats heeft, zoo kan ik niet weeten, hoe het in 

 de wilde Varkens zyn kan , welkers ballen buiten lichtgrauw en ruig , binnen van roflê 

 haairtjes gemaakt fchynen , daar de Varkens hier te lande allegaar zwarte haairen heb- 

 ben. 



iTftf- Het gebruik van de Brafilifche Tophits is gewreevcn en ingenomen tegens een lang- 

 hébm. duurige dyfentheria , van buiten als haazen haairen opgelcgt , ftillet het bloeden def 

 neuzen , 't welk Tifo zegt bevonden te zyn. De Amboinfche Varkenfteenen worden ge- 

 brandt , en men laat de Jagthonden daar a<tn rieken om gretig op het wild te worr 

 den, 



Om- 



