RARITEIT-KAMER. II Boek. z 97 



Omtrent de flad Tuncham in het Landfchap Xantunr en voornamentjyk in 't ee- n '" r iu 

 weft van de vierde Hooftflad Cingchieu omtrent zo mylen naar 'tOoften vznTnncham zmndcx 

 gelegen; word, zoo ons de Tolk uit hec zeggen der lnwoonders verhaalde, een fteen 

 in de maag der koeijen gevonden , dien de Sinezen Nienhoang noemen , 't welk op 

 't Neêrduitfch zoo veel is als 't geel der koeijen , want Nieu is een koe , en koang zoo 

 veel als geel gezegt ; deze fteen is van vericheide grootte en dikwyls niet veel klein- 

 der dan een ei van een gans , uirerlyk fchynt hy uit een zachte keyachtige (toffe te be- 

 ftaan, uitgezeit dat hy gcmeenlyk geel van koleur valt , invoegen hy veel zacbtcren wee- 

 ker als de Bezoar is , daar voor of ten minften voor een foort van den Bezoar zommi- 

 ge dezen fteen willen gehouden hebben ; Dc Sinefche Geneesmccfters pryzen dezen J^f'J' 

 fteen hemel hoog en wenden groote neerftigheit aan om dezen te bekomen. De Sinc- u»ditn 

 zen fchryven , dat deze fteen zeer kout van aart is , en zonderlinge kracht by zich heeft i Ll "" k '"' 

 om alle zinkingen te genezen , en te verdryven : Het ftof van dezen fteen in ziedendt 

 water geworpen doet dezelve naar 't zeggen der Sinezen terftont ftillen , en indien 

 op 't zelve een weinig kout waters gegoten word, zoo komt 'er een rookachugedamp 

 uittrekken. 



Een diergelyke bal is op Honimoa in een koebeeft gevonden , in de grootte van een , £c "g ! b- 

 Sinelchen appel , buiten zwart als pik, binnen vol grofte en fteekelige hairen , meed 

 van Gomoetoe: Den welken ik giflè voortgebragt te zyn, dewyl de koebeeften de jon- 'J£' 

 ge bladeren van den Saguweersboom gaerne eeten , als mede de Ela of zemelen van gmiin 

 Zagoëmeel, daar zy dan buiten twyffel veele hairen van Gomoetoe mede ïnüokken , die d '""" y ""- 

 zich dan in de maagen zetten en t' zamen rollen , en dagelyks met nieuwe flym omge- 

 ven worden. 



In een ouden Poolfchen Bok totCrac au isinzynen blaas gevonden een fteen,in de groot- J^M* ^ 

 te van een walnoot, uit den ronden wat gedrukt, zeer hard als een Keifteen met eeni- Bétm- 

 ge kuiltjes, van verwe uit den grauwen en witten gemengt, zoo zwaar als een gemeene ^l'ffjff 

 fteen ; men kofte hem ligt fchrabben met een mes tot grof zand , in water gelegt had 

 hy bobbelen of blaasjes rontom zich. 



Hier ontbreeken weder a" afbeeldingen -van denSchryver , dóchde Hr.DoB.d' AquetMf/ï 

 uit zyn fchatkamer ons eenige toegezonden : Zie dezelve op de plaat LVII. by letter A. 

 deze is zyn Eed. toegekomen van Amboina, is omtrokken met een kaftanjebruine korft , 

 doch brokkelig en afgefchilfert , inwendig fyn hairachtig , doch vaft in eengeflooten. 'Die 

 by letter B. is een andere foort , doch zonder korft en veelvoozer vanhairdcelen: Zyn 

 Eed. noemt die Pila marina. Hier by is noch een derde verbeeldt by letter. C. deze is , 

 alzoo zyn Eed. my bericht heeft , hier te lande uit de maag van een tam varken gefne- 

 den : Men vind ook veeltyds dezelve in de maage ofpenzen van koebeeften; -waar van 

 ik eenige bezitte, doch verfcheiden van koleur en maakzel, zommige zynfyn van hair 

 en dicht m een gefooten , andere met een gladde korft omtoogen : Onlangs is my een van 

 Koppenhaven toegezonden, met lange hairen , hebbende de koleur van eengrys konynen bont , 

 doch inwendig heel vaft en hard. 



LH. HOOFTDEEL. 



Hyftricites. Pedra de Porco. 



O Nder den naam van Varkenfteen worden verfcheidé getoont in fubftan- &.p e< jra 

 tie en kracht van malkander verfchillende , gelyk ze ook niet van een f^^'f 

 dier komen: Alle zulke medecynale fteenen, die men wryven en innemen ven, va* 

 kan, worden niet onder de Aff/?«v?gerekent, maar van de Maleijers eigent- f'hc'^"' 

 lyk Culiga genaamt. De opregte Varkenfteen komt uit de galle van een Yzervarken , f" r "" 

 in 't Latyn j Hyftrix genaamt, en biet daarom in 't Latyn , Hyftricites, in 't Portu- ^ ' 



P p geefch. 



