29 s D' AMBOINSCHE 



geefch, Pedra de Porco d' 1 Efpinha , Maleitfch, Cidigt Landa: Deze is klem, niet 

 grooterdanccnmusquetkogel, ros, glad als Spaanfche zeep , byzonderals men hem nac 

 maakt, op het minde aanraken de tonge zyn bitterheit mcedcelendc , hy is weinig te 

 "aard, vinden en zeer dier , want de waarde dezes fteens is hedendaags zoo hoog geklom- 

 men, dat men het (luk van 60 tot 100 Ryksdaalders verkoopt: Van zyne krachten 

 hebben andere genoegzaam gelchrevenj zyn gemeene proefis, dat hy in water gelegc 

 tipt het zelve terftont bitter maakt, ingenomen het zweet uitdryft en daar door den brand 

 ~7,"L dry ~ van de koortfe bluft. De Sinezen noemen hem Ho-ti-fchoo , dat is, wilde Varkenfteen , 

 verftaande miffchien daar onder mede de Yzervarkens , gelyk wy in 't gemeen ook doen. 

 H«»pnej. Zy hebben noc [ 1 een an der proef , nemende den fteen in de handt en houden hem 

 beflooten , tot dat hy warm word , dan zuigen ze op den arm en zoo ze eenige bitter- 

 heit proeven , zoo houden ze hem voor goet. De onze hebben dit nagedaan, maar het 

 Waarde fchynt d a[ on2e tc . n gen te dik zyn , of dat deze proef niet altyt vaft gaat. De befte wor- 

 *££ den omtrent Malakka gevonden, en tegen over op Sumatra in de ftad Bancaks; op 

 vmdc*. de Kuft CoTomandel , op Ceilon en andere plaatzen vind men ook wel Yzervarkens , 

 maar die hebben geenen fteen , of die ze hebben zyn de befte niet. 



De gemeene Varkenfteen ook Pedra de Porco genaamt , in 't Maleitfch , Meftica de 

 tw7h Soho ' doch beter Mefiica babi, zegt men te groeijen in de maage van wilde Varkens : 

 Deze vallen op Sucutana en in het Landichap Tampas , daar ze de wilde berglieden aan 



van msn- 



tntyïl de ftrandwoon'ders brengen, naar hun zeggen uit eenige wilde Varkens gehaalt. Deze 

 de voor- „ roorer dan de voorfchrevene , ligter en zoo ros niet , maar vaal als een half gebak- 



ken fteen , zoo glad niet , en moeten wel 6 uuren in t water leggen , eer het bitter 

 word ; zy hebben dikwyls een viltig aanwas , gelyk de PiU Porcorum in 't voorgaan- 

 de Hooftdeel , daarom wy in 't eerfte meenden , dat wy den regten Pedra de Porco 

 gevonden hadden , doch geene bitterheit daar aan proevende , hielden ze 't voor een 

 ondeugend goet. Ik hebbe 6 diergelyke fteenen gezien, door de Portugezen aan on- 

 zen Refident op Timor verkocht onder den naam van opregte Pedra de Porco, gelyk 

 miflehien waar was , want naar myn oordeel warenze gekomen van wilde Varkens op 

 het groot Eiland Ende vallende : Zy waren in de grootte van een okkernoot ; zommige 

 kleinder van fubftantie , en van koleur als even gezegt : Na dat ze 6 uuren in water gelegen 

 hadden , gaven ze aan het zelve een natuurlyke fmaak van Slangenhout , waar uit men oor- 

 deelen zoude, dat de Varkens de wortelen van Slangenhout eeten, en dat het Slan- 

 genhout, 't welk mede op Ende groeit, dezelve kracht hebbe als de Varkenften ; doch 

 op het zelffte Eiland vind men ook Yzervarkens , maar kleinder van lyf dan de Ma- 

 lakkifchc en met korte pennen, meer naar Eegels dan Varkens gelykende. 



Lapiïït è felle aprï. 



E ,„ i„. In de galblaas van de wilde Varkens vind men ook zomtyts kleine hoekige fteentjes 

 als ciceren , hooggeel als donker ooker , zommige hardachtig , zommige bryzelig , 

 van fmaak zoo bitter als galle, doch niet fterk j deze zyn noch niet onderzocht wat 

 krachten zy hebben : Ik heb in eene blaas 7 ftuks gevonden , alle ruim zoo groot als 

 cicer, hoekig, glad, tuflehen de tanden brokelig. In een ander wilt Vatken op Boen 

 zyn gevonden 3 fteentjes in de grootte van piftool-kogels , mede hoekig en brokehg 

 als uit veele kleine ftukken t' zamen gezet: De eerfte 7 fteentjes zyn gevonden in een 

 galblaaze van een mager wild Varken of wilden Beer, op Hitte in 'tjasar 16^7. inde 

 grootte en gedaante als kleine hoekige boontjes; zy lieten zich ligt fchrabben en wry- 

 ven tot poeijer, van koleur regt als droogc geele gom of Gutta Cambodja. 



Fedra de Porco van Larentuque. 



E,av;,r- Deze Pedra de Porco is in de grootte van een Lemon nipü of kleinder , word van 



dt foort. de 



