RARITEIT-KAMER. III Boek. 3 ij 



ia een moeraflig zand, men weet niet of ze de zee opwerpt: Zommige dragen ze aan 

 hun lyf , en geloven dat ze den dragenden bewaaren zullen tegens de tovery der vrou- 

 wen , die ze met liefdranken oiOebat Goena verrichten willen. 



Ctenites is een harde donkergrauwe ireen als een Kei , geformeert als Bia anadara , 

 een foorte van de TeBines of bultige Jacobs Schulpen, met diergelyken rand en ftreep 

 of voorensj doch weinige en die niet naar d'ordre van de natuurlyke fchulpen lopen , 

 zoo hard dat men ze qualyk fchrabben kan. Men vind ze op de kleine Eilanden, in de 

 kaarten de Uos genaamt, beooften het grootfte Papoëfche Eiland Me/faal gelegen. Men 

 kan ze brengen onder de foorte van Ombria of Weèrfteenen, leggende hier en daar ver- 

 ftrooit op den ftrand van die Eilanden. De Papoè'ers zoeken de rondfte uit en gebrui- 

 ken ze in plaats van kogels uit hunne Ballèn daar mede te fchicten , waar toe ze egter 

 noch andere bequamere hebben , op Mejfoal zelfs vallende, die men voor regt yzere 

 kogels van i pond zoude aanzien , gelyk ze ook in der daad yzerachtig zyn. 



Hier by behooren noch eenige andere verlteende Schulpen , van gedaante als de Steen- 

 fcheede en eenige andere gladde Chama , doch grof , donker en aardachtig van fub- 

 ftantie , dewelke men vind in zommige klippen op ftrand , boven water ftaande , en 

 wel bezien zynde kan men niet anders oordeelen of zy zyn het vleefch van dezelve die- 

 ren , door het indringend flyk in (leen verandert ; want men ziet 'er hier en daar noch eeni- 

 ge overblyfzeltjes van de fchaal daar aan. Diergelyke hebben wy veele gevonden in 't 

 jaar i<>t>2. in de rotzen , waar op de Fortrefl'e 'Dmirftede op het Eiland Uliajfar toen- 

 maals gelegt wierde. 



Detivee* 

 de foort. 



Warden 

 tot kogelt 

 gebruikt. 



Noch 

 vcrfcheiJt 

 andere 

 •verjleende 

 Schulpen* 



LXVI. HOOFTDEEL 



Cochlites , Cochlea Saxea. Meftica Bia. 



DE Steenen in dit Hooftdeel befchreven oordeeleik natuurlyke Slekken geweeft St» 

 te zyn, die door eenig geval in harde fteenen verandert zyn', waar van ik^" ; "^ t . a 

 5 foorten aangemerkt hebbe. t™*"" 

 De eerde was een witte en half doorfchynende Steen , in de grootte van een De eerjlt 

 Roerkogel , in de gedaante van een Alykruikje , Bia papeda , genaamt , boven in 't II. Boek , 

 VI. Hooftdeel befchreven > want hy hadde de zelffte gieren , en omtrent het achterfte noch 

 een donker overblyfzeltje van de fchaal; 't overige was maffief, uitgevult en zoo hard 

 als een Kei , waar voor men dezen zoude aangezien hebben , indien hy by nacht gevuurt 

 en den keiachtigen reuk gehad hadde : Hy is op den ftrand van Mamaio gevonden > 

 en ik hebbe in mynen tyd maar een gezien , die gezonden was aan den groot Hertog Am den 

 van Tofcana. Men zoude zeggen , dat het gehecle Hoorntje in fteen verandert was,^™°^*£ 

 doch nauwer bezien zynde kan dit niet zyn, dewyl men tuflehen de gieren van de fchaal 

 niets overig vond, behalven een weinig boven op, zoo dat het geheele beeft in fteen 

 verandert moet zyn. 



De tweede Cochlites had mede de gedaante van een Alykruikje , doch daar aan hing Demee. 

 het kruipende dier buiten de fchaal , ten naaften by de gedaante van een volko- ^ 

 men Slek hebbende , doch gerimpelt , gefchonden , en hier en daar een hoekje af- 

 gebroken : Het huiske was als het voorfte , keiachtig en half doorfchynend , maar het Haar ge- 

 dier was een donkere fteen , vuilwit of grauwachtig. Men vind ze zelden , hier en «*<"*">• 

 daar een op de ftranden van Leytimor , en ik heb'er maar 3 gezien , waarvandemooi- 

 Ite aan den voornoemden groot Hartog gezonden is. Zy koken in Limoenzap , wor- 

 den zuiver daar door, en vuuren niet by nacht, noch hebben eenen keiachtigen reuk : 

 Hoe deze dieren in fteen veranderen kan ik noch niet zeggen, behalven het gevoelen 



Rr > van 



-I :/r 11 



