IX 4 D' AMBOINSCHE 



VtrfM- van zommige Chinezen , te weten, dat deze dieren op den bloten ftrand kruipende, en 

 merba" geval door het blixem-vuur geraakt , fchielyk verftecnen zouden ; indien dit zoo 

 nirjïtenm was ( j an zou de het al meer aan andere foorten ook gebeuren, waar van men geen on- 



vita Hoor- ' v ° 



«<» en dervinding heeft : Het is waarfchynlyker, dat een ftach kleine en witte Alykruiken, 

 Scbulfm. ^ e v - £r Q j: ^ m37L \ meer yijgijj, hebben , dan haar huisken bergen kan , en daarom 

 in 't Amboinfch Iffi Talefou , dat is, Veel Vleefch of Meer Vleefch genaamt worden) 

 haar van de natuur beftemde maate van wasdom en grootheit erlangt hebbende , van zelfs 

 en door haar eigen fteenzap verftyven en in Heen veranderen : Hoewel dit gevoelen al 

 mede haar zwarigheit heeft , want men kan zeggen , dat dan deze Iteen de nette ge- 

 daante van het vorige dier behoort te behouden, het welk men echter niet ziet : Hier 

 op kan men antwoorden , dat de dieren in 't verfteenen qualyk haar vorige gedaante 

 konnen behouden , dewyl ze inkrimpen , hier en daar gefloten en gebroken worden , ge- 

 Iyk men aan deze fteene Slekken nooit ter dege het hooft bekennen kan. De Maleijers 

 zeggen, dat ze in andere Landen ook gevonden worden, doch zeer zelden j zy dra- 

 gen ze onder andere Meflicte om *t lyf , inzonderheit de eerfte foorte , om naar hun 

 gevoelen onquetsbaer in den oorlog te zyn. 

 Dt JtrJc Cochiea Saxea is de derde foorte van verfteende Slekken , doch geene gedaante van 

 flmMglc- eenig flekkenhuis hebbende , maar alleenlyk een ftuk van het vleefch dezes diers ver- 

 fchrevex. tonenc i e , gemeenlyk een vinger lang en (chaars een pink dik , meeftendeel krom en 

 bogtig : Men zoude ze voor witte en half doorfchynende Keifteenen aanzien , doch de 

 gedaante bewyft genoegzaam dat ze van eene (lekke moeten komen , want het ronde deel 

 heeft altyt een aanwas of vlek , gelyk het kruipende dier gehad heeft ; het ronde deel is 

 het wjtfte , gemeenlyk half doorlchynende en blauwachtig als Achaat , zomtyts effen 

 zomtyts rimpelig met een wit hart in de midden als een aderj de vlerken zyn van eene 

 donkere keiachtige fubftantie j uit wat foorte van hoorntjes zy komen kan ik noch niet 

 zeggen , want men vind de ftukken bloot hier en daar op den ftrand van Leytimor, 

 en malkanderen niet gelyk. Zy koken dapper in Limoenzap, en vuuren by nacht niet , 

 behalven een weinig aan de keiachtige vlerken , als men ze wat hard flaat ; tegen malkan- 

 der gewreeven rieken ze als andere ftukken van Schulpichaalen j van haar gebruik is 

 noch niet bekent. 



Jn 't XXIX. Hooftdeel van het "voorgaande lï.Boek . zyn de verfteende Horens en Schul- 

 pen door den Schryver geleer delykverhandelt ; Daameffens , hoeenwaarom, dieinStee- 

 nen , op bergen , ja ontoegankelyke diepten onder d' aarde gevonden worden. Zyne rede- 

 nen zyn ontwyfelbaar •> namelyk , dat ze daar in geraakt zyn , toen Godt de Heer , 

 om de eerfte waereldt te verdelgen, door den algemenen Zond-vloet alles overftroomde ; 

 daar door al dat gefehafen was , Menfchen, Vogels en Landtgedierte {buiten dat de Ark 

 bejloten hield) om hals raakte envernielt wierdt : Voerende de Vifjchen , (Horens , SchuU. 

 pen en andere ftoffen daar onder begrepen) door den drift der Wateren , over den gehe- 

 len Aartbodem. Veele zyn daar door in 't diep der Bergen en onder de aarde , door den 

 drift der Wateren , geraakt ; die met Steenzap doordrongen , echter de gedaanten behou- 

 dende, verft eent zyn: Wordende dagelyks en byna op alle plaatzen, zoo in'tbinnenfteder 

 bergen , als aardtgronden gevonden , en daarom van den Schryver , Vader Noachs- 

 Schulpen , genaamt; alhoewel latere overftromingen zulks mede hebben veroorzaakt. 



De tegenfprekers van dit gevoelen willen , dat het gewaffender aarde enfteenen zyn. Doch, 

 wanneer men de zaak met reden navorfcht , is het onbetwiftbaar geene onmogelykheit , 

 om dat gevoelen goedt te keuren ■, te meer , om dat de meejle , die in de bergen en aarde 

 gevonden worden, in gedaanten, met die de zee voortbrengt , overeenkomen; zomtyts 

 geheel ft hulp , zomtyts half of wel geheel ver/leent ; ook vindt men dat , als ze geheel 

 geopent of doorgeftagen worden, debinneftof, namelyk de vifch , mede in fteenverandert ; 

 van eene geheele andere ge [lelt heit is dan de fchors of fc hulp , die het binnenft wel eer 

 omvangen heeft: Ja, men befpeurt ook onder fcheit tujfchen de harde of vafle deelen van de 

 vifch en de (limerige of wekere ■, die infgelyks harder of weker , en de buitefchulp daar 

 tegen , wederom ongelyk harder dan de inwendige deelen zyn. Dus bevindt men ook dat 

 de Horens en Schulpen , uit de Steenbergen gehaalt , meeft alle harder en fteenachtiger 

 zyn , dan de uit de aarde gegravene , die veel weker, meer verkalkt en vergaan zyn : 

 Óok is 't aanmerkelyk , dat hoe ze dieper 'zoo wel in bergen als aarde) gevonden wor^ 



den, 



