D' AMBOINSCHE 



anthus 

 Amboni 

 cus. 



E' 



LXXX. HOOFTDEEL. 



Amianthus Ambonicus. Batoe Ramboe. 



fltAmi- "ï — ^ El1 van den Amianthus > 't welk onze Apothekers t' onrechte Alamen ph- 

 mofum noemen, vind men in Ambonap Leytimor> inzohderheitin de valleye 

 der riviere Way-hau of Batou gantong , by d' onze den Alfgenaatnt , -waar 

 £v?I by " i" men geheele klippen vind van dezen baftaart Amianthus , buiten hard en 



letter H. zwartgrauw , doch fchilfferig , en als men 2 of 3 van de buitenfte korften afneemt , 

 Wathttis zoo vind men den Amianthus als gryze haairen, doch valt aan malkander klevende en 

 'fcfrln- 1 met vee ' e zeegroene fchilfferen op malkander leggende, dewelke beter het Talcum ge- 

 vcn. lyken, waar voor hy ook in Europa aangezien is : Hy fplintert ligt , zoo wel in haairr- 

 jes als in fchubben , dewelke op de huid een jeuken veroorzaken, gelyk de geftotene 

 Amianthus, of Krevelkruid pleeg te doen. Men kanegtermet zagt fiypengröote (tuk- 

 jes daar van krygen , dewelke uit den zwartgroenen en gryzen mooi blinken , ook in 

 de lucht harder worden : Doch aan den Amboinfchen is het gryze altyd meeft , en die 

 veel groen heeft, gelykt met zyne fchilfferen beter naar het Talcum. Uit de voornoem- 

 Waar die de rivier d' Alf en der zeiver kind Waynitoe worden veele zoodanige (hikjes een vinger 

 gnmdea l an g en klcindcr uitgedreven , die men dan verftrooit vind langs den geheelen hoek Otvi- 



wordt 



tetto, by d' onze genaamt de Galghoek , daar ze dan eenen langen tyd in de zon liggende 



pamttni 



jïZffZ"' de groenigheit verliezen en uit den gryzen grauw worden , en zulke klceverige of aantrek- 

 """l'- kende krachten bekomen , dat ze aan natte lippen gehouden valt daar aan klecven en fchier 

 het vel af haaien , als men ze weder aftrekt ; doch een tyd lang in huis bewaart vermindert 

 deze aantrekkende kracht allenkskens : Een weinig van dit kleeven word men ook gewaar 

 aan die (tukken , die men varfch uit de klippen kapt , als men ze eenige dagen in de zonne 

 legt; dewelke daarenboven ook eenen aardachtigen reuk en fmaak behouden , en als men, 

 2e met water op eenen fteen wryft, zoo worden ze tot een witachtig papje- Degehfeele 

 ftrand van Waynitoe tot voorby Oud Amahoeffoe heeft verfchcide rivieren, ook zwart- 

 achtige klippen , dewelke brokkelig en fchilfferig , zwartgroen en loodverwig zyn , 

 mede naar het Talcum aardende , waar in zommige Sinefche bergkenners my verzeker- 

 den loot te (leeken , 't welk door middel van ander loot moefte uitgetrokken worden , 

 doch het is tot noch toe niet onderzocht. In de rivier de Oliphant (taan diergelyke 

 klippen , ook brengt zy voort noch andere Steenen van groen, bruin en zwart gemar. 

 mert , die men ook voor groene marmer zoude aanzien , zoo ze niet te brokkelig wa- 

 ren. Egter vind men zoodanige harde en maffive (lukken , dat men kleine mortieren 

 en fchaaltjes daar van maken kan.. 

 mrdin Diergelyke klippen van baftaart Amianthus en Talcum heugt my gezien te hebben 

 mdeg"-" 1 Duitsland, in dat gedeelte van den berg Melibocus , 't welk het Rhyngouw uitmaakt, 

 vmdtm. en de hoogte [de Hóhe*) genaamt word , omtrent het overoude Stamhuis van Catzenel- 

 lebogen, wiens vervallene muuren meed van dezen Steen gemaakt zyn en de gryze oud- 

 heit vertoonen , en vier mylen daar van daan het Kafteel Koninkfteen ; doch alle de- 

 ze houd men voor een aart van Leijen of Schilfferfteen. 

 Heeft gt- De Amboinfche Amianthus heeft mede groote gclykenis met den Lapis Cononorenjts , 

 métdcYn- in *' Portugeefch Tedra de Cananoor genaamt, by andere voor den Lapis Armenussp- 

 dratkCa- houden , dewelke groenachtig is met grys gemengt , doch 't groene is hier aan het 

 meeffe, langdraadig en fplinrerig, harder dan d' Amboinfche, en zoo aardachtig niet 

 van reuk, maar eer hoornachtig en met water gewreeven, 't zelve wit verwende. An- 

 dere (lukken zyn donkergroen , breedfehilfferig als d' Amboinfche , doch noch al har- 

 Wordm der dan 'Talcum behoort te zyn , anders van den zelfden reuk en fmaak. Deze Steen 

 demeduy- worc j j geheel Indien vervoert tot eenie medicinaal gebruik, en men moet hem op 



Wtm voor ö 00 



Bata- 



