RARITEIT -KAMER. II Boek. 33 y 



LXXXIII. HOOFTDEEL. 



Coticula. Batoe Udjy. 



I 



Oetfteenen worden in Amboina ook gevonden , zwarte, donkergroeneen brui- D' Cot * 



D cula lx* 



ne j waar van alleen de zwarte d' oprechte zyn : De befte vind men tuflchen Toeiftee- 

 de dorpen L/irkque en IVaccafihu op eenen fteenigen hoek van 't ftrandt, fchèidt 

 dewelke zeer zwart en glad zyn , doch niet grooter dan een hoender-ei, en J™ r ko ~ 

 de meefte als knikkers : Op andere ftranden van Ambon en Keram vind men ze veel Waar dit 

 grooter, doch die zyn blauwzwart, en vertoonen 't gout bleeker dan het is , 't welk fJb" e d"e' 

 beter voor den koper dan verkoper is : De groene en bruine zyn maar kleine (tukjes, ^"'^ 

 en worden zelden gevonden , toetzen ook zoo wel niet als de zwarte. De goudfme- werden, 

 den hebben de manier , dat ze de groote ftukken plat flypen als tafeltjes of ilypfteenen , 

 maar ik heb dit aan d' Amboinfche niet goed bevonden , dewelke van hun buitenfteen 

 zwartfte korft berooft verre zoo wel niet toetzen als te voren , daarom men ze laten 

 moet zoo als ze van natuur zyn. Het onderfcheit, dat zommige maken tuflchen d'on- 

 dcrfte en bovenfte zyde des Steens, daar hy van de zon geraakt word en beter toetft, 

 is aan de Amboinfche niet te merken , dewelke op ftrandt leggen en geduurig omge- 

 rolt worden. De zwarte Donderfteen is van den zwarten Toetfteen aan koleur en toet. 

 zen niet t' onderfcheiden , behalven dat de Donderfteen de gedaante van eene ftompe 

 byl> beiteltje, en vinger heeft, ook in 't aanzien gladder en blinkender is. 



Toetfteenen van de Kuft zyn zwarte ruige Steenen , zonder glans en gekartelt, met P' 7 "'' 



1 9 ij JlttM van 



rood koper ingevat, hier op ftrykt men 't gout wat hard, en drukt het daar na af op & t*J> 

 een klontje wafch door kolen heet gemaakt, wanneer nu veel gout op de klontjes ftaat, ^"dtl"" 

 zoo word het zelve gefmolten , en hier door krygt iemant, dewelke veel gout toetft , f°°"- 

 zonder moeite een menigte gout : By nader onderzoek word bevonden , dat deze Slyp- 

 fteen gemaakt word van den Malabaarfchen Amaril , waar van zie boven in 'c XXXL 

 Hooftdeel- . 



LXXXIV. HOOFTDEEL. 



Cancri Lapidefcentes. 



Ewyl voor eenige jaaren de Heer Dr. Andreas Cleijer zommige Krabben my toe- Cancri 

 gezonden heeft, uit Sina gebragt, naar zyn fchry ven onder water levendig , ü 



D' 

 en nu in ftcen verandert , zoo heb ik dezelve alhier onder de Steenen wil- '""ft"*"* 



len plaatzen i want het zyn harde maflïve Steenen , behoudende degedaante zie de 

 van eenen gemeenen Krab , omtrent 2 dwars vingers breed en lang , bphalven dat i^i"'^^ 

 dit byzonder daar in aangemerkt heb 3 dat het fchild (thorax") ter weêrzyden een dik i.<»3< 

 aanwas heeft , gelyk vlerken , doch aan 't fchild vaft , daar aan de pooten ftaan , van 

 koleur als een halfgebakken fteen, doch de pooten zyn donkerbruin , gelyk ook 't lap- 

 je onder den buik : Zy gelyken wel eenen harden fteen , laten zich egter gemakkelyk 

 tot poeijer ftooten. ¥■ Martima in zyn Sinef Atlas pag. 138. in de befchryving van Gevoelen 

 Kaochieu de S fte Hooftftad van Quanttmg zegt , dat ze op den grond van de zee leven 5^* j/^ 

 tuflchen gemelde Stadt en 't Eiland Hainam , als mede in een zeker (lacus') meir op n°e de- 

 't zelffte Eiland; deze, zoo lang ze onder water zyn, zyn levendig, maar als ze s'èén'ver- 

 in de lucht komen , veranderen in een harden fteen > behoudende de vorige gedaan- 



te j 



